وسى ماقساتتا وڭىرگە ارنايى كەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ساتىبالدى داۋلەتالين, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى جيزاق وبلىسى كاسىپوداقتار كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۋسۋراتۋللا پارداەۆ, تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆ جانە فەدەراتسيانىڭ ۇيىم باسشىلارى «ورگەباس» جانە فيردوۋسي اۋىلدارىنا بارىپ, سۋ اپاتى زارداپتارىن جويۋ ىسىندەگى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ بارىسىمەن, «دوستىق», «جەڭىس», «جاڭا تۇرمىس» ەلدى مەكەندەرىندە سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. مىرزاكەنت كەنتىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن جانە سۋ اپاتىنان زارداپ شەككەن ەلدى مەكەندەردەگى جالپى ورتا مەكتەپتەردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەستى.
تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە ساتىبالدى داۋلەتالين ماقتاارال اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى بەرەكەنى كوكتەن ەمەس, قاجىرلى ەڭبەكتەن تىلەگەن تىنىمسىز ەڭبەكقور جاندار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «مۇقتاج جانمەن ءوز جىلۋىن ءبولىسۋ ءداستۇرى قازاق حالقىنىڭ قانىندا بار. سوندىقتان دا, ءبىز وسىندامىز. كاسىپوداقتار ەلمەن بىرگە, تاعدىر توڭدىرعان ماقتاارالدىقتارعا جىلۋمەن كەلدىك. وسىنداي قاجەتتى ءىس-شارالاردى جەدەل تۇردە قاراستىرىپ, جۇزەگە اسىرعان پرەزيدەنت پەن ۇكىمەتكە ءوز ريزاشىلىعىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ءوز كەزەگىندە, ارىپتەسىمىز – وزبەكستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىمەن ورتاق كەلىسىم بويىنشا ماقتاارال اۋدانى ەلدى مەكەندەرى تۇرعىندارىن قولداۋ ماقساتىندا بىرلەسىپ, 66 ملن تەڭگەنىڭ كومەگىن كورسەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىق. ءبىز ءتورت ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە ينتەراكتيۆتى كومپيۋتەرلىك سىنىپتاردىڭ تولىق جابدىعىن تاپسىرامىز», دەدى س.داۋلەتالين. سونداي-اق ول امانجولوۆ, مۇسىرەپوۆ, فيردوۋسي اتىنداعى ورتا ءبىلىم بەرەتىن جانە «نۇرلى جول» ەلدى مەكەنىندەگى مەكتەپتەردىڭ ديرەكتورلارىنا 25 نوۋتبۋك, 25 پارتا مەن 50 ورىندىق, 2 پرينتەر, ءبىر-بىردەن مۋلتيمەديالىق تاقتا تابىس ەتتى. سونىمەن قاتار سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ەلدى مەكەندەردىڭ 100 تۇرعىنىنا فەدەراتسياعا قاراستى «كوكتەم», «مەركى», «مانكەنت», «جاڭاقورعان», «ششۋچينسك» شيپاجايلارىنا جولداما بەرىلدى. تەگىن جولدامالار زەينەتكەرلەرگە, مۇعالىمدەرگە, سونداي-اق كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلارعا تابىس ەتىلەدى.
اپاتتان زارداپ شەككەن اۋداننىڭ مۇعالىمدەرىنە رەسپۋبليكالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى سالالىق كاسىپوداعى تاراپىنان دا ەلەۋلى قولداۋ كورسەتىلىپ, 365 ءبىلىم سالاسى كاسىپوداق مۇشەسىنە ماتەريالدىق كومەك رەتىندە 35 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلدى. جالپى, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ مۇشەلىك ۇيىمدارى 50 ملن تەڭگەنىڭ كومەگىن كورسەتتى. ءوز كەزەگىندە وزبەكستاننان «دوستىق كەرۋەنىن» باستاپ كەلگەن, جيزاق وبلىستىق كاسىپوداقتار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, وزبەكستان سەناتىنىڭ دەپۋتاتى نۋسۋراتۋللا پارداەۆ باۋىرلاستىق ءارى كورشىلىك قارىم-قاتىناس قازاق جانە وزبەك حالقىنىڭ قاتىناستارىنىڭ نەگىزى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىن تاڭەرتەڭ قازاقستان – وزبەكستان شەكاراسىنان ءبىزدىڭ «دوستىق كەرۋەنى» ءوتتى. ءبىز دە قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى سياقتى باۋىرلاس حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن وسى قيىندىقتا بەيتاراپ قالا المادىق جانە قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ زارداپ شەككەندەرگە قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتۋ اكتسياسىنا قوسىلدىق», دەدى وزبەكستاندىق دەلەگاتسيانىڭ باسشىسى. وزبەكستان كاسىپوداقتارى جالپى سوماسى 16 ملن تەڭگە كولەمىندە گۋمانيتارلىق كومەك الىپ كەلگەن. ونىڭ ىشىندە العاشقى قاجەتتىلىك تاۋارلارى, قۇرىلىس ماتەريالدارى, توسەك-ورىن جابدىقتارى مەن ازىق-ت ۇلىك بار.
اۋدانعا بارماس بۇرىن قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ساتىبالدى داۋلەتالين تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆپەن كەزدەسكەن بولاتىن. كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىس اكىمى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنا قيىن دا كۇردەلى جاعدايعا تاپ بولعان ادامدارعا قامقورلىق تانىتىپ, قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن العىس ايتتى. سونداي-اق تاراپتار وتكەن جىلى قازاندا قول قويىلعان مەموراندۋم اياسىندا الەۋمەتتىك ارىپتەستەردىڭ ءوزارا بايلانىسىنىڭ الداعى جوسپارلارىن تالقىلادى. قركف توراعاسىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, وكىنىشكە قاراي, رەسپۋبليكا بويىنشا وندىرىستىك جاراقات فاكتىلەرىنىڭ ءوسىمى بايقالۋدا. مىسالى, جىلدىڭ باسىنان بەرگى بەس اي ىشىندە ەلىمىزدىڭ كاسىپورىندارىنداعى جۇمىس ورىندارىندا الىنعان جاراقاتتار سالدارىنان 552 ادام زارداپ شەكسە, 65 ادام قازا بولعان. س.داۋلەتاليننىڭ دەرەگىنشە, سونىڭ ىشىندە تۇركىستان وبلىسىندا وندىرىستە 29 جازاتايىم جاعداي ورىن العان, 34 ادام زارداپ شەگىپ, 5 ادام قازا بولدى. كوپ جاعدايدا بۇل جازاتايىم وقيعالار وندىرىستىك كەڭەستەر مەن ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ جونىندەگى تەحنيكالىق ينسپەكتورلار جوق كاسىپورىنداردا ورىن العان.
ءوز كەزەگىندە وبلىس اكىمى كورسەتىلگەن ماسەلەلەردىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. تاراپتار جۋىق ارادا الەۋمەتتىك ارىپتەستىك جانە الەۋمەتتىك-ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ جونىندەگى ۇشجاقتى كوميسسيا قاراۋىنا ەڭبەك سالاسىنا قاتىستى بارلىق وزەكتى ماسەلەلەردى شىعارۋعا كەلىستى.
تۇركىستان وبلىسى