ەكونوميكا • 19 ماۋسىم, 2020

قازاقستان مۇناي-گاز ماشيناسىن جاساۋ ورتالىعىن قۇرۋعا باستاما ءبىلدىردى

350 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا مۇناي-گاز سالاسىنداعى ماشينا جاساۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ باياندادى, - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قازاقستان مۇناي-گاز ماشيناسىن جاساۋ ورتالىعىن قۇرۋعا باستاما ءبىلدىردى

ن. نوعاەۆ اتاپ وتكەندەي, 2019 جىلى مۇناي-گاز سالاسىندا تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى (تجق) ساتىپ الۋ كولەمى شامامەن 7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 15% ارتىق. بۇل رەتتە 3 ءىرى وپەراتور – تشو, نكوك, كپو ۇلەسى شامامەن 5,7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, بۇل تجق جالپى ساتىپ الۋدىڭ 80%-نان اسادى. 

ءىرى جوبالارداعى جەرگىلىكتى قامتۋدىڭ جيىنتىق دەڭگەيى شامامەن 39% بولدى, بۇل رەتتە جەرگىلىكتى ءوندىرىس تاۋارلارىنىڭ ۇلەسى نەبارى شامامەن 10% قۇرادى.

"بۇل كورسەتكىشتەر وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ الەۋەتى تولىق پايدالانىلمايتىنىن كورسەتەدى, وسىعان بايلانىستى مينيسترلىكتىڭ جانە باسقا دا ۆەدومستۆولاردىڭ جۇمىسى تەڭىز, قاشاعان جانە قاراشىعاناق ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىندا جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان", — دەدى ن. نوعاەۆ.

2019 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋدى دامىتۋ بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرامىنا قر ەم, قر يدم, «PSA» جشس, «قازاقستان ماشينا جاساۋشىلار وداعى» جانە ءىرى جوبالاردىڭ وپەراتورلارى ەندى.

جۇمىس توبى قىزمەتىنىڭ ءبىر باعىتى – نىسانالى تاۋار توپتارىن جانە مۇددەلى وتاندىق كاسىپورىنداردى ايقىنداۋ ماقساتىندا تالداۋ جۇرگىزۋ. 

باستاپقى دەرەكتەر رەتىندە ساتىپ الۋ جوسپارلارى مەن ورناتىلعان جابدىقتاردىڭ تىزبەسى پايدالانىلدى, سونداي-اق وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ قاجەتتى جابدىقتى جەرگىلىكتەندىرۋگە دايىندىعى مەن مۇددەلىلىگى دەڭگەيىنە تالداۋ جاسالدى.

جۇرگىزىلگەن تالداۋ نەگىزىندە تاۋارلاردىڭ 6 نەگىزگى ساناتى ايقىندالدى جانە ولاردى وندىرۋگە مۇددەلى 18 وتاندىق تاۋار ءوندىرۋشى انىقتالدى.

ساتىپ الۋعا جوسپارلانعان جابدىقتاردىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەرى ولاردى ودان ءارى مۇددەلى وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرى اراسىندا تاراتۋ ءۇشىن قازاقستان ماشينا جاساۋشىلار وداعىنا جانە "اتامەكەن" ۇكپ-عا بەرىلدى, سونداي-اق وپەراتورلاردىڭ تەحنيكالىق ماماندارى مەن ماشينا جاساۋشىلار وداعى وكىلدەرىنىڭ بىرقاتار كەزدەسۋى وتكىزىلدى, وندا تاۋارلاردىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەرى تالقىلاندى.

تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي جۇمىستار جۇرگىزىلدى:

• نكوك 2020 جىلى كەلىسىمشارت جاساۋ ءۇشىن 5 باسىم كومپانيا بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە.

• تشو "بەمەر ارماتۋرەن قازاقستان" جشس مەن Karlskrona جشس-عا سىناق تاپسىرىستار ورنالاستىردى. بۇدان باسقا 9 زاۋىت/قىزمەت جەتكىزۋشىلەر بىلىكتىلىك ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, ءوز كەزەگىندە تشو ءۇشىن تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى جەتكىزە باستادى.

• كپو-دا 2020-2021 جىلدار ىشىندە تاۋارلاردى 13 سانات بويىنشا جەرگىلىكتەندىرۋ جانە وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن 5 كەلىسىمشارت جاساسۋ جوسپارلانعان.

سونىمەن قاتار 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋدى دامىتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تۇپنۇسقا جابدىق ءوندىرىسىن كەزەڭ-كەزەڭمەن جەرگىلىكتەندىرۋ جۇمىسى تاياۋ ۋاقىتتا قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ايقىندالدى. ودان ءارى جۇمىس بارىسىندا ءوندىرىستى جەرگىلىكتەندىرۋ ءۇشىن جوعارى الەۋەتى بار. 

ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا, مىسالى, ءارتۇرلى شىعىس ماتەريالدارى (تىعىزداعىشتار, توسەمدەر, سۇزگىلەر), بەكىتۋ ماتەريالدارى, بەكىتۋ ارماتۋراسى, ەلەكتروتەحنيكالىق بۇيىمدار, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا) سياقتى تاۋارلار مەن جابدىقتاردى جەرگىلىكتەندىرۋ جوسپارلانۋدا. 

بۇل جۇمىس دايىندالاتىن جابدىقتىڭ كۇردەلىلىگى مەن سىنيلىعى ودان ءارى ارتتىرىلا وتىرىپ, تابىستى جالعاسۋدا. 

سونىمەن قاتار, كۇردەلى ەمەس تاۋارلار ءوندىرىسىن جەرگىلىكتەندىرۋ جانە سىناق تاپسىرىستارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. 

سوڭعى 2,5 جىلدا قاراشىعاناق جوباسىندا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە جەكە قورعانىش قۇرالدارى, جىلۋ الماستىرعىشتار, بۇرعىلاۋ قاشاۋلارى, شەگەندەۋ باعاندارى, مودۋلدىك قوسالقى ستانتسيالار جانە ت. ب. تاۋارلاردى ءوندىرۋ مەن جەتكىزۋگە كەلىسىمشارتتار بەرىلدى. 

قاشاعاندا وسى كەزەڭ ىشىندە $53 ملن سوماسىنا كەلىسىمشارتتار بەرىلدى, 2020 جىلى قوسىمشا 2 كەلىسىمشارت بەرىلدى.

تشو بويىنشا جالپى سوماسى $30 ملن بولاتىن تاۋارلار جەرگىلىكتەندىرىلدى.

بۇل تاۋارلاردىڭ بارلىعى بۇرىن شەتەلدەن يمپورتتالاتىن. 

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مەن وكىلەتتى ورگاننىڭ باستاماسى بويىنشا تەندەرلىك راسىمدەرگە جەرگىلىكتى قامتۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا نكوك جانە قپو-مەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. 

«ينۆەستيتسيالارعا ايىرباستالاتىن كەلىسىمشارت» تەتىگىن ەنگىزۋ, شەتەلدە شىعارىلعان تاۋارلاردى جەرگىلىكتەندىرۋ شارتىمەن قولدانىستاعى كەلىسىمشارتتى ۇزارتۋ, شارتتى جەڭىلدىك بەرۋ, قازاقستاندىق جەتكىزۋشىلەر اراسىندا تەندەر وتكىزۋ بويىنشا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەجەلەر ەنگىزىلدى. 

سونىمەن قاتار وپەراتورلاردىڭ ۆەب-سايتتارىندا ساتىپ الۋ جوسپارلارىن ورنالاستىرۋ ءتارتىبى ناقتىلاندى, ول ساتىپ الىناتىن تجق اتاۋى مەن قىسقاشا سيپاتتاماسىن, تەندەرگە شاقىرۋدىڭ بولجامدى كۇنىن, كەلىسىمشارتتى بەرۋ كەزەڭىن جانە ساتىپ الۋدىڭ بولجامدى بيۋدجەتىن قامتيدى.

بۇل باستامانى ىسكە اسىرۋ وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە قوسىمشا قولداۋ بولادى جانە مۇناي-گاز جوبالارىنىڭ وپەراتورلارى جۇرگىزەتىن ساتىپ الۋعا ولاردى بارىنشا تارتۋعا ىقپالىن تيگىزەدى دەپ كۇتىلۋدە.

"وتاندىق ءوندىرىستىڭ قۇزىرەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءبىز مۇناي-گاز ماشينالارىن جاساۋ مەن سەرۆيستى دامىتۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋعا باستاما جاسادىق, ول ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ 3 وپەراتورىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل بويىنشا بىرىڭعاي تەرەزە بولادى جانە جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستى ۇيلەستىرەتىن بولادى", — دەدى مينيستر.

ورتالىقتى قۇرۋ كەزىندە SHELL جانە ENI كومپانيالارى قۇرعان ۇقساس زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەر ورتالىقتارىنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى پايدالانىلاتىن بولادى.

ورتالىق جۇمىسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – قر مۇناي-گاز سالاسى ءۇشىن تاۋارلار/قىزمەتتەر ءوندىرىسىن جەرگىلىكتەندىرۋ, اتاپ ايتقاندا ءۇش وپەراتوردىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن جاڭا وندىرىستەر مەن سەرۆيستىك ورتالىقتار اشۋ, سونداي-اق قازىرگى بار وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ء(وتو) جانە سەرۆيستىك كومپانيالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ارقىلى جەرگىلىكتەندىرۋ.

قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق اشۋدىڭ شارتتارى ءۇش وپەراتوردىڭ اكتسيونەرلەرىمەن كەلىسىلۋدە.

ء"بىز اكتسيونەرلەر-حالىقارالىق مۇناي كومپانيالارى ءوز ماماندارىن, تەحنيكالىق جانە ينجەنەرلىك قۇزىرەتتەرىن ۇسىنۋ ارقىلى وسى ورتالىققا قولداۋ كورسەتكەنىن قالايمىز. ورتالىق كازەنەردجي ۇلگىسىندە قۇرىلادى جانە ءۇش وپەراتوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن قامتىلادى", — دەدى مينيستر. 

سونداي-اق ن. نوعاەۆ ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىندە مىناداي ناقتى جوسپارلار بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى: ءىس-شارالار جوسپارىن بەلگىلەنگەن باعىتتار بويىنشا ىسكە اسىرۋدى 2025 جىلعا دەيىن جالعاستىرۋ, جابدىققا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىن جانە قوسالقى بولشەكتەر ءوندىرىسىن دامىتۋ, سونداي-اق جەرگىلىكتى كادرلاردى دامىتۋ.

سوڭعى جاڭالىقتار