جاڭا داۋىردە قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان تاۋەلسىز قازاقستان بۇگىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى مىنبەلەردەن كورىنىپ, دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ءوزىنىڭ ساياسي باعىت-باعدارىن ايقىنداۋدا. ۋاقىت العا جىلجىعان سايىن, زامان تالابىنا ساي جان-جاقتى دامۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلى قالىپتاسا باستادى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن نەگىزگە العان مەملەكەتىمىز, ءوزىنىڭ العا قويعان مىندەتتەرى مەن ماقساتتارىنا جەتۋ جولىندا ايانىپ وتىرعان جوق. مۇنداعى باستى قاعيدات – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن ينتەللەكتۋالدى ءبىلىمىن, ۇلتتىق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىن كوتەرۋ. بۇل رەتتە ەلىمىز ەگەمەندىك العان جيىرما جىل ىشىندە وراسان جەتىستىكتەرگە جەتىپ, وركەنيەتتى مەملەكەتتەرمەن تەرەزەسىن تەڭەستىرىپ ۇلگەردى. سوندىقتان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى مەن كورەگەندىگىنىڭ شەشۋشى ءرول اتقارىپ وتىرعانىن باسا ايتۋعا ءتيىسپىز.
جاڭا داۋىردە قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان تاۋەلسىز قازاقستان بۇگىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى مىنبەلەردەن كورىنىپ, دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ءوزىنىڭ ساياسي باعىت-باعدارىن ايقىنداۋدا. ۋاقىت العا جىلجىعان سايىن, زامان تالابىنا ساي جان-جاقتى دامۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلى قالىپتاسا باستادى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن نەگىزگە العان مەملەكەتىمىز, ءوزىنىڭ العا قويعان مىندەتتەرى مەن ماقساتتارىنا جەتۋ جولىندا ايانىپ وتىرعان جوق. مۇنداعى باستى قاعيدات – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن ينتەللەكتۋالدى ءبىلىمىن, ۇلتتىق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىن كوتەرۋ. بۇل رەتتە ەلىمىز ەگەمەندىك العان جيىرما جىل ىشىندە وراسان جەتىستىكتەرگە جەتىپ, وركەنيەتتى مەملەكەتتەرمەن تەرەزەسىن تەڭەستىرىپ ۇلگەردى. سوندىقتان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى مەن كورەگەندىگىنىڭ شەشۋشى ءرول اتقارىپ وتىرعانىن باسا ايتۋعا ءتيىسپىز.
تامىرى تەرەڭدە جاتقان تاعدىرلى تاريحىمىزدىڭ وتكەنىنە كوز جۇگىرتسەك, ءبىزدىڭ قوعام كوپتەگەن قيىندىقتاردى باستان وتكەرگەنىن اڭعارامىز. الايدا, ءبىز كەشەگى كۇندەرگە «وتكەن ۋاقىت» دەپ قانا قاراماي, تاريحتان ساباق الا وتىرىپ, كەلەشەگىمىزدى باعدارلاۋدا ءبىر يدەيا توڭىرەگىندە جۇمىلا تۇسۋگە ءتيىسپىز. بۇگىنگى جاھاندانعان الەمدە ءوز ورنىن ايشىقتاعان قازاقستان ءوزىنىڭ الدىنا قويعان وتپەلى كەزەڭ مىندەتتەرىن ويداعىداي شەشتى. ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن «قازاقستان-2030» ستراتەگياسى بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى, قاۋىپسىزدىگى جانە ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ناقتى باعدارلاما رەتىندە وتكەن عاسىردىڭ 1997 جىلى قابىلدانعان بولاتىن. دەسەك تە, اتالعان ستراتەگيالىق باعدارلامادا بەلگىلەنگەن مىندەتتەر 30 جىل ىشىندە ەمەس, 15 جىلدىڭ ىشىندە, ەكى ەسەدەي جىلدام مەرزىمدە ءوز شەشىمىن تاپتى. وزگەرگەن ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك شىندىققا وراي ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىن ۇسىندى. قازاقستاننىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ وتىرعان وسى ەكى قۇجات ءبىر-ءبىرىنىڭ زاڭدى جالعاسى, ەلباسىمىزدىڭ كەمەڭگەر ساياساتىنىڭ ايقىن كورىنىسى.
پرەزيدەنتىمىز ۇسىنعان بۇل جاڭا ستراتەگيا قازاقستان حالقىنىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولىپ, ءوزىنىڭ كوپتەگەن ارتىقشىلىقتارىمەن, ماڭىزدىلىعىمەن ەرەكشەلەندى. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن حالىق مۇددەسىنە ساي باستامالار مەن جوبالاردى, قابىلدانعان قۇجاتتار مەن وزگە دە كوپتەگەن يگى ىستەردى, جان-جاقتى جاڭارتۋ رەفورمالارىنىڭ ويداعىداي ىسكە اسۋىنا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ەلدىڭ ۇزاق پەرسپەكتيۆالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ورىنداۋ ماقساتىندا باسقارۋشى پارتيا بولىپ وتىرعان «نۇر وتان» ەندى ءوزىنىڭ جاڭا «نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا» اتتى جاڭا ساياسي دوكتريناسىن قابىلداماق.
جاڭا ساياسي دوكترينانىڭ ەرەكشەلىگى – ونىڭ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قىزمەتىنىڭ پەرسپەكتيۆالىق مىندەتىن ايقىنداۋىندا. باسقارۋشى پارتيانىڭ تاياۋ مەرزىمدەگى جانە اعىمداعى مىندەتتەرى ونىڭ باعدارلاماسىندا بەلگىلەنگەن. پارتيانىڭ جاڭا ساياسي دوكتريناسىنىڭ جالپىپارتيالىق تالقىلاۋدان ءوتىپ, كەزەكتەن تىس حV سەزىندە قابىلدانۋى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي جاڭارۋى جانە ەۆوليۋتسيالىق ءتيىمدى دامۋى ءۇشىن زارۋلىك دەپ بىلەمىز. وسى ورايدا اتالعان قۇجاتتاعى مىندەتتەمەلەردى جۇزەگە اسىرۋدا ەل بولىپ ءبىرتۇتاس جۇمىلۋىمىز كەرەك. سوندا عانا قازاقستان ءوزىنىڭ دامۋىنا بوگەت بولىپ وتىرعان بارلىق كەدەرگىلەردى, نەگاتيۆتى فاكتورلاردى جەڭە الادى. «نۇر وتاننىڭ» ءححى عاسىرداعى ميسسياسى جاسامپازدىق ميسسيا. ونىڭ ءمانى – يندۋستريالدى قازاقستاندى پوستيندۋستريالىق دامىعان مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسۋ, دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەتتى تولىقتاي قالىپتاستىرۋ.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءوڭىرى مەن ايماقتارىندا, ءاربىر ۇجىمدار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا اتالعان ماڭىزدى قۇجاتتىڭ مازمۇنىن تالقىلاپ, ونىڭ ءمان-ماعىناسى مەن بولاشاق ءۇشىن اتقاراتىن شەشۋشى ءرولى توڭىرەگىندە ءتۇرلى باسقوسۋلار مەن جيىندار وتكىزىلۋدە. بۇل قادامدار رەسپۋبليكامىزداعى ەڭ قۋاتتى دا بەدەلدى سانالاتىن «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ الداعى XV سەزى قارساڭىندا ۇتىمدى ۇيىمداستىرىلۋدا. اتالعان دوكترينانى تانىستىرۋ جانە تالقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسىنا, اسىرەسە, ەلىمىزدىڭ ءبىلىمدى جاستارىنىڭ قاتىسىپ, ءوز وي-پىكىرلەرىن ءبولىسۋى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ بولاشاق ينتەللەكتۋالدى الەۋەتىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن كورسەتەدى.
جۋىردا جىل باسىنان بەرى قۇرىلعان جۇمىس توبىنىڭ ازىرلەگەن دوكترينا جوباسى جايلى, ونىڭ قوعامداعى ءرولى مەن ماڭىزى تۋرالى اتقارىلعان ىستەردىڭ رەتى مەن اتالعان ساياسي قۇجاتتى تانىستىرۋ جانە تالقىلاۋ جۇمىستارى قورىتىندىلاندى. اتاپ ايتساق, ساياسي دوكترينانى تالقىلاۋ بارىسىندا جەر-جەرلەردە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حالىقتى قابىلداۋ بولمەلەرى اشىلىپ, بۇل قۇجات ەل كوكەيىندەگى ماسەلەلەردى مەيلىنشە تولىق قامتيتىن جوبا رەتىندە قۇپتالىپ, ماقۇلدانىپ وتىرعاندىعى انىقتالدى. پارتيانىڭ ۇسىنىپ وتىرعان ساياسي دوكتريناسىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – بىرلىك پەن كەلىسىمنەن كەيىنگى ورىندا ەكونوميكا مەن ساياساتتان بۇرىن ءتول مادەنيەت پەن رۋحانيات ماسەلەسى قوزعالىپ وتىرعاندىعىندا. بۇل رەتتە ەلدىك ماسەلە العا شىعىپ وتىرعاندا زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ اتقارار ءرولى ەرەكشە بولماق.
پارتيا باسشىلىعى دوكترينانىڭ ۇستانعان باعىتى مەن سۇيەنەر قۇندىلىقتارىنا توقتالا وتىرىپ: «پارتيانىڭ جاڭا دوكتريناسى – ۋاقىت تالابى. دوكترينا – مەملەكەتتىڭ قازىناسى مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ساقتالۋىنا قىزمەت ەتەتىن باستى قۇجات جانە پارتيا مۇشەلەرى مەن بيلىك تىزگىنىنە يە بولعان ساياسي قايراتكەرلەر ۇستاناتىن نەگىزگى قۇرال. پارتيانىڭ ءاربىر مۇشەسى دوكتريناعا سۇيەنىپ ەلگە قىزمەت ەتۋى ءتيىس. اتالعان ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ءار تەزيسى بولاشاق ءۇشىن جازىلعان, ال بولاشاق – پروگرەسسيۆتى جانە باسەكەگە قابىلەتتى جاستار. پارتيا جاس قازاقستاندىقتارعا ءۇمىت ارتادى, سەبەبى, قازىرگى جاستار ءبىزدىڭ بۇگىنگى باستامالارىمىزدى جۇزەگە اسىرادى», – دەگەن تۇجىرىم جاساپ وتىر. شىنىندا دا, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەكتەگى باعىت-باعدارىن ايقىنداۋشى قۇجات سانالاتىن ساياسي دوكترينا ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ جاستارىنا تىڭ سەرپىلىس بەرىپ, ولاردى تىڭ يدەيالىق ىزدەنىستەر مەن جاڭا باستامالارعا جەتەلەيتىنى حاق.
ساياسي دوكترينا ادام فاكتورىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان. ول ءۇشىن مەملەكەت ادامعا قىزمەت ەتۋگە ءتيىستى. دەمەك, ادامنىڭ بىلىمىنە, كاسىپتىك دايىندىعىنا, دەنساۋلىعى مەن مادەنيەتىنە باسىمدىلىق بەرىلدى. دايىندىعى مىقتى مامان كادرلار ەكونوميكاداعى شەشۋشى ءوندىرۋشى كۇشكە اينالۋعا ءتيىستى. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان شيكىزات رەسۋرستارىنا ەمەس, ادام رەسۋرستارىنا سۇيەنەتىن بولادى. زياتكەرلىك ۇلت قالىپتاستىرۋدىڭ وزەكتى ءتۇيىنى وسىندا.
ەلىمىزدىڭ قۋاتتى پارتياسى رەتىندە «نۇر وتان» ءبىلىمدى ءارى بەلسەندى ازاماتتاردى تاربيەلەۋ مەكتەبىنە اينالۋعا ءتيىستى. بۇل رەتتە پارتيالىق قۇرىلىمنىڭ بارلىق ساتىسىنداعى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى بۇرىنعىسىنان دا ارتا تۇسەدى دەپ بىلەمىز. جاڭا ساياسي دوكترينا بۇكىل قازاقستان حالقىن ەلباسىنىڭ ساياساتى تۇعىرناماسىندا توپتاستىرۋعا قىزمەت ەتەدى. «نۇر وتان» ۇيىمدارى ەلدەگى ءومىر ساپاسىن, ەكولوگيانى, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن, ءومىر قاۋىپسىزدىگىن, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋدى, جولداردى سالۋ مەن جوندەۋ سياقتى ازاماتتاردىڭ يگىلىكتى ءومىر سۇرۋىنە قاتىستى ماسەلەلەردىڭ ويداعىداي شەشىلۋىن قاتاڭ باقىلايدى. باسقارۋشى پارتيا رەتىندە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك ءپرينتسيپىنىڭ ۇستەمدىك ەتۋىنە, بيلىكتەگى جەمقورلىقتىڭ بارلىق تۇرلەرىنە قارسى كۇرەس ۇيىمداستىرۋعا ىقپال ەتەدى.
قازاقستان وزگەرۋدەگى الەممەن بىرگە جاڭارۋ ۇستىندە. الەمدىك قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىس, جەر شارىنداعى ەكولوگيالىق احۋالدىڭ شيەلەنىسۋى, يسلام ەلدەرىن شارپىعان تولقۋلار, باتىس ەلدەرىن دۇرلىكتىرگەن «ءتۇرلى-ءتۇستى رەۆوليۋتسيالار», الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ قيىنشىلىقتارى سىندى قاۋىپ-قاتەرلەر, قالاي بولعان كۇندە دە قازاقستان حالقىنىڭ ومىرىنە ءوز اسەرىن تيگىزۋدە. الەمدەگى وسىنشاما قيىنشىلىقتارعا قاراماستان, ەلىمىزدىڭ قارىشتاپ دامۋعا قول جەتكىزگەنى قۋانتادى.
پارتيانىڭ ساياسي دوكتريناسى ونىڭ قىزمەتىندەگى پەرسپەكتيۆالىق, تاعدىرلىق ماسەلەلەردى انىقتاپ بەرەدى. دوكترينادا قازاقستان حالقى نىعايتا بەرۋگە ءتيىستى قۇندىلىقتار ايقىندالادى. ولار: ەۆوليۋتسيالىق جولمەن جاڭا رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى قازاقستاندى ۇنەمى وركەندەتۋ; بارلىق كۇش-جىگەردى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن نىعايتا بەرۋگە باعىتتاۋ; ادىلەتتى ادام بوستاندىقتارىن قورعايتىن, وتباسىن نىعايتاتىن قوعام ورناتۋ; كوپەتنوستىق, كوپدىندى قازاقستان حالقىن قوعامدىق, الەۋمەتتىك كەلىسىم ىرگەتاسىندا بىرىكتىرۋ; زاڭنىڭ ديكتاتۋراسىن ورناتۋ جانە قوعامدىق قاتىناستاردىڭ بارلىق سالالارىن زاڭمەن رەتتەۋ; حالىقتى توپتاستىرۋشى, جاڭالىققا باستاۋشى, ەلدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋ ساياساتىن ايقىنداۋشى تۇلعا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىن ۇلگى تۇتۋ. وسى قۇندىلىقتار ارقىلى «نۇر وتان» پارتياسى ەل حالقىن دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋعا باستايدى دەپ بىلەمىز. وسى ورايدا پرەزيدەنت قولداعان قۇندىلىقتار ارقاسىندا عانا حالقىمىز قازاقستان كوكسەگەن «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ ىسكە اسۋىنا قول جەتكىزە الادى دەپ سەنەمىز.
بۇل يدەيا – ەل ەگەمەندىگىنىڭ مىقتى دىڭگەگى بولىپ, حالقىمىزدى ءبىر شاڭىراق استىنا جۇمىلدىرۋعا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. سول سەبەپتى دە پارتيانىڭ ساياسي دوكتريناسىندا: «ءبىزدىڭ باستى جەتىستىگىمىز – ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى. تاۋەلسىزدىك – ەلىمىزدىڭ باستى قۇندىلىعى. ءبىز بۇگىنگى جەتىستىكتەرىمىزدىڭ قاي-قايسىسىنا دا تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك. سوندىقتان, تاۋەلسىزدىك – ءبىز ءۇشىن باعا جەتپەس بايلىق! مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بار كۇش-جىگەرى تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋعا ارنالۋى ءتيىس. وسى ماقسات ءۇشىن قىزمەت ەتۋ جانە مەملەكەتتى قورعاۋ – تاريحتىڭ, سونداي-اق, كەلەشەك ۇرپاق الدىنداعى ارقايسىمىزدىڭ ازاماتتىق پارىزىمىز. مۇنى جاس ۇرپاق ارقاشان جادىندا تۇتقانى ابزال. تاۋەلسىز قازاقستان – ءبىزدىڭ وتانىمىز, ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىمىز تۋعان ەلىمىزدى وركەنيەتتى, دامىعان ەل رەتىندە قالىپتاستىرۋعا دەگەن ماقساتىمىزدان بايقالادى. سوندىقتان, ءار ازامات ءوز ەلىنىڭ وركەندەۋى ءۇشىن قولدان كەلگەنشە ۇلەسىن قوسۋى ءتيىس», – دەپ ناقتى جازىلعان. قازاقستان حالقى وسىناۋ باستى قۇندىلىعىن دارىپتەۋ ارقىلى ءوز بولاشاعىنا داڭعىل جول سالۋعا ءتيىس.
قازىرگى جاعدايدا الداعى دامۋدى ەلباسى قوعامنىڭ بارلىق نەگىزگى سالالارىن تەپە-تەڭدىكتە دامىتۋ كەزەڭى دەپ وتىر. قازىرگى قازاقستان ءۇشىن ەكونوميكالىق سالا قانداي ماڭىزعا يە بولسا, الەۋمەتتىك, رۋحاني سالالار دا سونشالىقتى ماڭىزدى رولگە يە بولىپ وتىر. سوندىقتان دا ءبىز يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانى ساپالى ءبىلىم مەن وزىق عىلىمعا عانا نەگىزدەي وتىرىپ دامىتۋعا بەل شەشە كىرىسۋدەمىز. يننوۆاتسيالىق ەكونوميكا الەمدەگى ەڭ وزىق جەتىستىكتەردى مەڭگەرۋگە تاۋەلدى ەكەندىگى بەلگىلى. ەندەشە, بۇل ىستە ادام فاكتورى شەشۋشى ءرول اتقارماق. پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – ساپالى بىلىمدە» دەگەن ەسكەرتۋى ءبىزدىڭ قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمىنا دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى.
دەموكراتيالىق جانە الەۋمەتتىك وزگەرىستەرگە ەلەۋلى ىقپال جاسايتىن بىردەن-ءبىر – سالا عىلىم مەن ءبىلىم سالاسى. بۇل سالانىڭ دامۋى قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق ەكونوميكا قۇرىپ, ەلدىڭ شيكىزاتتىق سيپاتىن جويۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى. ادام كاپيتالىن ءتيىمدى تۇردە ىسكە قوسۋ ءبىلىم مەن عىلىمدى وندىرىسكە نەعۇرلىم پارمەندى ەنگىزۋگە بايلانىستى. سوندىقتان ن.ءا.نازارباەۆ مەملەكەت باسشىسى رەتىندە عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ وسىنداي ماڭىزىن بۇكىل قازاقستان حالقىنا تەرەڭ ۇقتىرۋعا ۇمتىلدى. ەلباسى عىلىم مەن بىلىمدەگى رەفورمالار مەن وزگەرىستەردى تىكەلەي ءوزى باسقاردى. پرەزيدەنتتىڭ باستاۋىمەن «ءبىلىم تۋرالى» جانە «عىلىم تۋرالى» زاڭدار قابىلداندى.
پرەزيدەنتتىڭ ماقساتى – عىلىم مەن ءبىلىم دامۋىنداعى الەمدىك وزىق ۇلگىلەر مەن تاجىريبەنى قازاقستانعا ەنگىزۋ. وسى ماقساتتى ورىنداۋ بارىسىندا ەلدىڭ عىلىمى مەن ءبىلىمى الەمدىك ەڭ دامىعان ۇلگى – بولون پروتسەسىنە ەندى. قازىرگى قىزمەت ەتىپ وتىرعان 136 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 100-دەن استامى بولون پروتسەسىنە قوسىلۋ تۋرالى قول قويدى. ەلدىڭ جوعارى ءبىلىم جۇيەسى ءۇش ساتىلى الەمدىك جۇيەگە اينالدى. قازىر ءبىزدىڭ ەلدە باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا, ياعني ءۇش ساتىلى ءبىلىم ويداعىداي دامۋدا. جوعارى ءبىلىمدى رەفورمالاۋداعى نەگىزگى مىندەتتەر شەشىلۋدە. ءبىلىم جۇيەسى ەلدىڭ يندۋستريالىق وركەندەۋىنە ۇلەس قوسا باستادى. بۇرىنعى ءوزىن اقتاماعان كەڭەستىك ءبىلىم جۇيەسى كۇن تارتىبىنەن ءتۇستى. كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ ءاربىر ايماعىندا ىسكە قوسىلىپ جاتقان نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ەلدىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا جانە تالانتتى بالالاردىڭ باعىن اشۋدا ايتارلىقتاي پايداسىن تيگىزە باستادى. ەلباسى ءبىلىم مەن عىلىمدى الەمدىك دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن ولاردى قارجىلاندىرۋدى ارتتىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ونىڭ ساۋاتتىلىعىمەن بايلانىستىرادى.
ەلباسىنىڭ ءوزى باسقارىپ وتىرعان «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ جاڭا ساياسي دوكتريناسى تالاپتارى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باستاۋىش پارتيا ۇيىمىن جاڭا مىندەتتەردى شەشۋگە جەتەلەيدى. قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى ءوز ميسسياسىن زياتكەرلىك ۇلتتى قالىپتاستىرۋعا, قازاقستاننىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن جاڭارتۋعا جانە الەمدىك ءبىلىم مەن عىلىم كەڭىستىگىنە ەنۋگە بەلسەندى اتسالىسۋ دەپ بىلەدى. سوندىقتان ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى جوعارى ءبىلىمدى ۇلتتى تاربيەلەۋ ماسەلەسىن شەشۋدە. وسى ماقساتتا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە اينالۋى شارالارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءبىز بۇگىندە ەلىمىزدەگى 40-تان استام عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن جانە زەرتحانالارىمەن بىرىگە وتىرا, اگروونەركاسىپ كەشەنىن جاڭعىرتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن زەرتتەۋدەمىز. جۇمىس بارىسىندا بىزدەگى اكادەميالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ەۋرازيالىق جانە الەمدىك عىلىمي كەڭىستىككە ينتەگراتسيالانۋى مىندەتتەرى قاتارلاسا شەشىلۋدە.
پرەزيدەنت ۇسىنعان عىلىمي نەگىزدەلگەن, قوعامدىق شىندىقتارعا جاۋاپ بەرەتىن ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان جاڭارۋ جولىنا ءتۇستى. قوعامدىق قاتىناستار كەشەنىنىڭ بارلىق سالالارىنىڭ جاڭارۋىن تاۋەلسىز قازاقستان جەتكەن ەڭ شەشۋشى تابىس رەتىندە باعالاۋعا بولادى. سول سەبەپتى الداعى دامۋدا ەلباسىنىڭ ساياساتىن تولىقتاي جانە بەلسەندى تۇردە قولداپ-قۋاتتاۋ ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ پارىزى دەپ ەسەپتەيمىن.
«نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ جاڭا ساياسي دوكترينا قابىلداۋى ەلىمىزدىڭ ساياسي الاڭىندا, قوعامدا پارتيالاردىڭ اسا ماڭىزدى رولگە يە بولىپ وتىرعانىن, جەتەكشى پارتيانىڭ جاڭا جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاپ جاتقانىن ايعاقتايدى. ساياسي دوكترينا بۇلجىمايتىن قاعيدا, جول سىلتەيتىن باعدارشام, اداستىرماس تەمىرقازىق ەكەنى انىق. وندا ادام, بوستاندىق, بىرلىك, ادىلەتتىلىك, ءبىلىم, زاڭنىڭ ۇستەمدىگى, وتباسى جانە ءداستۇر, بولاشاققا ۇمتىلىس سياقتى نەگىزگى قۇندىلىقتاردىڭ كورىنىس تابۋى وتە ورىندى دەر ەدىم. ويتكەنى, ساياسي پارتيا مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا بەلسەندى ءىس-ارەكەتكە كوشىپ, ناعىز حالىقتىق پارتياعا ءتان سيپات تانىتادى. وركەنيەتتى ءارى دەموكراتيالىق ەلدەردە ساياسي پارتيانىڭ ءرولى مەن ماڭىزى وراسان زور, ال دوكترينا حالىق سەنىپ وتىرعان پارتيانىڭ ەلدى دامىتۋداعى ءرولىن ايقىندايتىنى ءسوزسىز.
تىلەكتەس ەسپولوۆ,
«نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى,
قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ
رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى.
