جاقىندا اقمولا وبلىسىنا قاراستى ششۋچە قالاسىنداعى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كادەت كورپۋسىندا جاس بۋىننىڭ اسكەري انت قابىلداۋ ءراسىمى سالتاناتتى تۇردە ءوتتى. پودپولكوۆنيك تالعات باۋدينوۆ باسقاراتىن وقۋ ورنىنىڭ 246 كادەتى ءوزىنىڭ حالقىنا, پرەزيدەنتىنە, ەلىنىڭ ەرجۇرەك ءارى باتىل قورعاۋشىسى بولۋعا انت بەردى.
جاقىندا اقمولا وبلىسىنا قاراستى ششۋچە قالاسىنداعى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كادەت كورپۋسىندا جاس بۋىننىڭ اسكەري انت قابىلداۋ ءراسىمى سالتاناتتى تۇردە ءوتتى. پودپولكوۆنيك تالعات باۋدينوۆ باسقاراتىن وقۋ ورنىنىڭ 246 كادەتى ءوزىنىڭ حالقىنا, پرەزيدەنتىنە, ەلىنىڭ ەرجۇرەك ءارى باتىل قورعاۋشىسى بولۋعا انت بەردى.
انت بەرگەن جاستاردى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ ارداگەرلەرى, گەنەرالدارى, حالىق قاھارمانى باقىتجان ەرتاەۆ, اباي تاسبولاتوۆ, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري ءبىلىم جانە عىلىم دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك قايرات كوپباەۆ, اسكەري-ستراتەگيالىق زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان ءابدىرايىم, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, مايدانگەر ۇشقىش, ءىى دارەجەلى وتان سوعىسى, ەڭبەك قىزىل تۋ وردەندەرىنىڭ يەگەرى ۆاسيلي پازىچ, تىل ارداگەرى, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اتاقتى شوپانى, لەنين, ەڭبەك قىزىل تۋ وردەندەرىنىڭ يەگەرى, قازالى اۋدانىنىڭ سىيلى ازاماتى مىرزاش جۇماشەۆ, قوعام قايراتكەرلەرى, كادەتتەردىڭ اتا-انالارى, تۋعان-تۋىستارى, تاعى باسقالار قاتىستى.
كادەتتەرگە اق تىلەگىن جولداعان ب.ەرتاەۆ: «بۇگىنگى العاشقى قادامدارىڭ قۇتتى, ەستە قالاتىن بولسىن. وسىدان 40 جىل بۇرىن ءبىز, اباي تاسبولاتوۆ ەكەۋمىز, ياعني سىزدەر سياقتى ورىمدەي جاس جىگىتتەر, تۇڭعىش رەت يىعىمىزعا پوگون تاققانبىز. ول كەزدە مەن دە بولاشاقتا اۋعان جەرىندە باتالون كومانديرى بولىپ ءوزىمنىڭ ساربازدارىمدى بوراعان وقتىڭ استىندا جاۋ شابۋىلىنا قارسى كوتەرەمىن دەگەن وي بولعان ەمەس ەدى. ونداي تاعدىردى سىزدەردىڭ پەشەنەلەرىڭىزگە جازباسىن. ءومىردە قانداي قيىندىقتان وتسەم دە «تاۋەكەل ءتۇبى – جەلقايىق» دەپ ويلاعان ارمانىما جەتتىم, اسكەري ادام بولعانىما وكىنبەيمىن. قاشاندا بولسىن ۇمىتپاۋلارىڭىز كەرەك, ۇلان-عايىر جەرىمىزدى باتىر بابالارىمىز ەرلىكتەرىمەن ساقتاپ قالعانىن, ولاردىڭ اماناتىن ورىنداۋ, ابىرويلى ىستەرىن جالعاستىرۋ مىندەتى ەندى سىزدەردە – جاس ۇرپاقتا. ەڭ باستىسى, جاقسى وقىپ, كاسىبي سەرجانت بولىپ شىعۋعا ۇمتىلۋ كەرەك» دەدى.
كەزىندە تۇڭعىش اسكەري اكادەميانىڭ باسشىسى, قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ قولباسشىسى بولعان گەنەرال اباي تاسبولاتوۆ وسى كادەتتەردىڭ انت قابىلداۋ سالتاناتىندا ءوز سوزىمەن ساربازدارعا قانات بىتىرگەندەي بولدى. «بۇگىن سىزدەر باقىتتىسىزدار, – دەدى ول. – نەگە دەسەڭىزدەر, العاش رەت 1996 جىلى كادەت كورپۋسى اشىلعاندا ءبىزدىڭ اسكەري اكادەمياعا ەلباسى, قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ كەلىپ, تۇڭعىش وقۋعا تۇسكەن 67 كادەتتى قۇتتىقتاپ, بولاشاق كىشى كومانديرلەرگە ۇلكەن سەنىم ارتتى. وسى كۇنى اسكەر قاتارىندا كادەت كورپۋسىن تامامداعان 2 مىڭنان استام كاسىبي سەرجانت بار. ولار جىلدان-جىلعا قارىشتاپ وسۋدە, اسكەري دايىندىقتىڭ دارەجەسى جوعارى. سەرجانتتاردىڭ ىشىندە وفيتسەر شەنىن العان كومانديرلەر بار. سىزدەر ەلباسىنىڭ سەنىمىن اقتاپ, قىزمەتتەرىڭىزدى وڭعا باستىرا بەرىڭىزدەر. جوعارعى باس قولباسشى كادەت كورپۋسىنا بۇكىل جاعدايدى جاساۋدا. وقۋ مەكەمەسى زاماناۋي ماتەريالدىق بازامەن تولىق جابدىقتالعان. مەملەكەت باسشىسى كوڭىل بولمەسە, مۇنداي كوز قۋانارلىق ەل, ايبىندى اسكەر بولماس ەدى».
وسى شارادا ءىىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىنىڭ يەگەرى, كادەت كورپۋسىنىڭ تۇڭعىش تۇلەگى, قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ باس سەرجانتى تەمىربەك حالىقوۆ كوپشىلىكتىڭ الدىندا ساربازداردىڭ اتىنان ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
انت قابىلداۋ راسىمىندە سىمداي تارتىلعان ساربازدار سالتاناتتى تۇردە ساپ تۇزەپ باسشىلاردىڭ, قوناقتاردىڭ الدىنان ءوتتى. كەيىننەن كادەتتەر اسكەري كاسىبي شەبەرلىگىن كورسەتىپ, اتا-انالارىن قۋانتتى. مەرەكەلىك شارا كونتسەرتپەن جالعاستى.
كادەت كورپۋسىنىڭ باستىعى, پودپولكوۆنيك تالعات باۋدينوۆ بىزگە ويىن بىلاي ءبىلدىردى:
– ءبىزدىڭ كادەت كورپۋسىنا كەلەتىن بولساق, بۇل وقۋ مەكەمەسى 1996 جىلعى 1 شىلدەدە ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قۇرىلعان بولاتىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2000 جىلعى 16 اقپانداعى №257 قاۋلىسى مەن قورعانىس ءمينيسترىنىڭ سول جىلعى 29 قاراشاداعى №310 بۇيرىعى نەگىزىندە كادەت كورپۋسىنا شوقان ءۋاليحانوۆ ەسىمى بەرىلدى. كادەت كورپۋسى قىزمەتىنىڭ نەگىزى قارۋلى كۇشتەرىمىزدە سەرجانتتار قۇرامى لاۋازىمدارىندا كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتتى وتكەرۋ ءۇشىن كىشى كوماندالىق قۇرام كادرلارىن دايارلاۋ بولىپ تابىلادى. جالپى, ورتا ءبىلىم بازاسىندا وقىتۋ – ەكى جىل. مىنە, وتكەن 17 جىلدىڭ ىشىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزگە 2 مىڭنان استام كاسىبي كىشى كومانديرلەر دايىندالدى.
مۇندا اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەگە كوپ كوڭىل بولىنەدى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا: «ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز ادام كاپيتالىنىڭ ساپالى وسىمىندە» – دەگەن بولاتىن. سوندىقتان وقۋ پروتسەسىنە, تاربيە جۇمىسىنا جاڭا تەحنولوگيالار مەن زاماناۋي ءتالىم بەرۋ ۇلگىلەرى ەنگىزىلۋدە. مۇنىڭ ءبارى كادەتتەردىڭ رۋحاني, مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالىن ساۋىقتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ماقسات – اسكەرىمىزگە كاسىبي سەرجانت دايىنداۋ بولعاندىقتان, ءبىلىمدى, دەنساۋلىعى مىقتى, پسيحولوگيالىق جاعىنان ورنىقتى, ياعني ەلدى قورعاۋعا دايىن جاستار ىرىكتەلىپ وقۋ ورنىنا قابىلدانادى. كادەتتەر ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. جاۋىنگەرلىك دايىندىقتان باسقا, رۋحاني-ادامگەرشىلىك تاربيەنى دامىتۋعا جاعداي جەتكىلىكتى. دەمالىس كۇندەرى كادەتتەر قالانىڭ مۇراجايىنا, مادەنيەت ورتالىعىنا, مۇز ايدىنىنا, كينوتەاترعا بارادى. كادەتتەردىڭ ىشەتىن تاماعىنىڭ ساپاسى دا جاقسى, راتسيوندا ۇلتتىق تاعامدارمەن بىرگە, جەمىستىڭ بىرنەشە ءتۇرى بار. ءبىر ءسوزبەن ايتقاندا, كومانديرلەر كادەتتەردى وزدەرىنىڭ بالالارىنداي جىلى كوزبەن قاراپ, وقىتىپ, ءتاربيەلەۋدە.
جاس كادەتتەرمەن كەزدەسىپ, ويلارىن بىلمەك بولعانىمدا, ەرنۇر مىرزاش بىلاي دەدى: «مەن قىزىلوردا وبلىسىنا قاراستى قازالى اۋدانىنداعى ورتا مەكتەپتى بيىل جاقسى اياقتادىم. كىشكەنتاي كەزىمنەن سارباز بولۋدى ارمانداعان ەدىم. مىنە, پوليگوندا بولىپ, بۇكىل العا قويعان تاپسىرمالاردى ويداعىداي ورىنداپ, بۇگىن كادەت بولعانىما قۋانىشتىمىن. قۋانىشىمدى اتام مىرزاش, تۋىسقاندارىم گۇلنار, قارشىعا دا ءبولىسىپ وتىر. مەنىڭ تاعى ءبىر اتام جۇماش ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسىپ, ەرلىك كورسەتىپ, ءبىر قولىنان ايىرىلعان. بۇگىن جاقىن تۋىستارىم ايشولپان جۇماشەۆا, بەكزات نۇرجانوۆ – قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ وفيتسەرلەرى. ولار ماعان ۇلگى. مەن دە كاسىبي سەرجانت بولۋدى ارماندايمىن».
كادەت الەكسەي ترياكين: «كادەت كورپۋسىنىڭ كادەتى بولۋ ءۇشىن مەن تاراز قالاسىنىڭ ورتا مەكتەبىندە وقىپ جۇرگەندە تياناقتى دايىندالدىم. سپورتقا دا كوپ كوڭىل ءبولىپ, سپورت شەبەرى اتاعىنا يە بولدىم. وسى وقۋ ورنىندا دا بوكس سەكتسياسىنا قاتىسسام دەگەن ويىم بار. وتان قورعاۋشى رەتىندە ايبىندى ارميامىزدا جان-جاقتى كىشى كوماندير بولعانىمدى ارماندايمىن».
ساپارعالي جاعىپاروۆ,
اسكەري جۋرناليست.
اقمولا وبلىسى.
––––––––––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
رۋسلان ايتمۇحامبەتوۆ.
