08 قازان, 2013

الىستاعى اۋىل: كۇنگەيى مەن كولەڭكەسى

360 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

3c4bf01ca11df81234070b031567973bەلدى مەكەن تۇرعىندارى ەندى جول قاتىناسى مەن ساپالى اۋىزسۋ جايى وڭ شەشىلسە دەگەن ۇزىلمەس ءۇمىت قۇشاعىندا وتىر

ايتۋار – ىرگەسى سوگىلمەگەن, شاڭى­راعى شايقالماعان ەلدى مەكەن­دەردىڭ ءبىرى. بۇگىندە كەيبىرەۋ­لەردىڭ تۇسىنە قوي ۇستىنە بوزتور­عاي جۇمىرتقالاعان زامانداي ەلەس­تەيتىن كەڭەس وداعى كەزىندە ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشقان 60 ءۇيدىڭ سانى ءسال-ءپال كەمىدى دەمەسەڭ قازاقى قالىپتاعى تىنىس-تىرشىلىگىن جالعاستىرىپ كەلەدى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بويىنان بۇرىنعىداي بۇيىعىلىق, ەنجارلىق, سامارقاۋلىق, بۇگىنگى تىندىرار ءىستى ەرتەڭگە ىسىرا سالۋشىلىق سەكىلدى ەرىنشەكتىك پيعىلدى بايقامايسىڭ. كەرىسىنشە شيراعان, شىنىققان, پىسىعان.

 

ەلدى مەكەن تۇرعىندارى ەندى جول قاتىناسى مەن ساپالى اۋىزسۋ جايى وڭ شەشىلسە دەگەن ۇزىلمەس ءۇمىت قۇشاعىندا وتىر

ايتۋار – ىرگەسى سوگىلمەگەن, شاڭى­راعى شايقالماعان ەلدى مەكەن­دەردىڭ ءبىرى. بۇگىندە كەيبىرەۋ­لەردىڭ تۇسىنە قوي ۇستىنە بوزتور­عاي جۇمىرتقالاعان زامانداي ەلەس­تەيتىن كەڭەس وداعى كەزىندە ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشقان 60 ءۇيدىڭ سانى ءسال-ءپال كەمىدى دەمەسەڭ قازاقى قالىپتاعى تىنىس-تىرشىلىگىن جالعاستىرىپ كەلەدى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بويىنان بۇرىنعىداي بۇيىعىلىق, ەنجارلىق, سامارقاۋلىق, بۇگىنگى تىندىرار ءىستى ەرتەڭگە ىسىرا سالۋشىلىق سەكىلدى ەرىنشەكتىك پيعىلدى بايقامايسىڭ. كەرىسىنشە شيراعان, شىنىققان, پىسىعان. نارىقتىڭ قاتال زاڭىنا جۇزىكتىڭ كوزىنەن وتەتىندەي يكەمدەلىپ العان. سەنەتىنى – الدىمەن اقىلى مەن ايلاسى, كۇشى مەن قايراتى, سوسىن – بالا-شاعا ناپاقاسىن ايىرىپ وتىرعان ءتورت ت ۇلىك مالى. ءبىر كەزدەرى قاي جاعىنان بولسىن الدىمەن ماقتاۋ ەستيتىن قوزىكوش جەردەگى تالپىندا ءبىلىم ءۇيى جابىلىپ قالعاندا بۇلاردىڭ دا قابىرعاسى قايىسقان. بوەۆيكتىڭ جۇرتى عانا جاتىر. مۋرومسكىدە 2-3 ءۇيدىڭ سۇلباسى قاراڭدايدى. كورشى اۋىلدار سياقتى كارتا بەتىنەن جوعالىپ, بارىنان ايىرىلىپ قالماۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى سۇتتەي ۇيىعان بىرلىكتە, ەڭبەك پەن تىرلىكتە دەپ ءتۇسىنىپ, الداعى كۇنگە ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ كەلگەن ايتۋارلىقتاردىڭ جانىن جەگىدەي جەيتىن ماسەلەلەردىڭ جۋان ورتاسىندا مەكتەپ جايى ءجۇردى. وتكەن عاسىردىڭ 70-ءشى جىلدارى سالىنعان عيماراتتىڭ بىلتىر توبەسى وپىرىلىپ, قابىرعاسى قۇلاپ تۇسكەن. كوزدەرى جاۋتاڭداعان وقۋشىلار ۇيلەردى ساعالاپ وقۋلارىنا تۋرا كەلگەن. بۇل جايت ۇلكەندەردى قاتتى ويلاندىرعان. اقىلداسا كەلىپ, بار ءۇمىت «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىندا دەپ شەشكەن. تاباندارىنان توزىپ ءجۇرىپ, دەگەندەرىنە جەتتى-اۋ اقىرى! جاڭا ءبىلىم ءۇيىنىڭ قازىعى قاعىلىپ, ىرگەتاسى قالانعاندا كورشى اۋىلداعىلار دا كەلىپ, قىزعانىپ ەمەس, قىزىعۋشىلىقپەن قاراعان. قۇرىلىس جۇمىستارىنا جەرگىلىكتى قازىنادان 260 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, «قۇرىلىس-سەرۆيز» كومپانياسى ىسكە بىلەك سىبانا كىرىسكەن. باس-اياعى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اق كىرپىشتەن ورىلگەن 80 ورىندىق ءبىلىم ءۇيى انادايدان «مەن مۇندالاپ», اۋىل سانىنە اينالعان.

مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى قارساڭىندا ايتۋار نەگىزگى مەكتەبىنىڭ جاڭا عيماراتى سالتاناتتى جاعدايدا پايدالانۋعا بەرىلىپ, اشىلۋىنا وبلىس اكىمى سامات ەسكەندىروۆ قاتىستى. جينالعاندار الدىندا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, ءوز ويىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىنداعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «باسەكەگە قابىلەتتى دامىعان مەملەكەت بولۋ ءۇشىن ءبىز ساۋاتتىلىعى جوعارى ەلگە اينالۋىمىز كەرەك», دەگەن سوزدەرىمەن باستاپ, ۇستازدار قاۋىمى الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويدى. وقۋشىلاردى جاقسى وقۋعا, جان-جاقتى ءبىلىم الۋعا شاقىردى. مەكتەپ ۇجىمىنا لينگافوندى كابينەت تارتۋ ەتتى. مەكتەپ ءىشىن ارالاپ, جابدىقتالۋىمەن تانىس­تى. قۇرىلىس جۇمىسىنا جاۋاپتى باسشىلارمەن بىرگە سۋ قويماسىن ارنايى كورىپ, تىرشىلىك نارىمەن ءۇزىلىسسىز قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. مۇندا ارقايسىسىنىڭ سىيىمدىلىعى 1,5 توننالىق ەكى رەزەرۆۋار ورناتىلعان. وبلىس اكىمى وسى ءبىلىم ۇياسىندا ەڭبەك جولىن باس­تاپ, تالاي جىل باسشىلىق قىزمەت ەتكەن ماكەن قاليەۆتىڭ ۇستازدار مەن وقۋشىلارعا ارناعان اعالىق تىلەگىن تىڭداپ, پەتروپاۆلدان ارنايى اكەلگەن سىي-سياپاتىنا ريزاشىلىق ءبىلدىردى. قازىرگى زامان ۇردىسىنە ساي بوي كوتەرگەن ءبىلىم ءۇيىنىڭ ءسانىن كومپيۋتەرلىك سىنىپتار, سپورت زال, ءپان كابينەتتەرى اشا تۇسكەن. مەكتەپ ديرەكتورى گايدار ابدىرەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, وقۋشىلار سانى – 50. بۇدان تىسقارى شاعىن ورتالىقتا 10 ءبۇلدىرشىن تاربيەلەنەدى. 15 مۇعالىمنىڭ 14-ءى جوعارى ءبىلىمدى, 11-ءى جوعارى جانە ءبىرىنشى ساناتتى. مۇندا وقۋ-تاربيە جۇمىسىندا قالىپتاسقان جاقسى ۇردىستەر بارشىلىق. سولاردىڭ بىرىنە توعىزقۇمالاق, ۇستەل تەننيسى, شاڭعى, شاحمات, كۇرەس سەكىلدى سپورت ۇيىرمەلەرىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىنىن جاتقىزۋعا بولادى. قۇرالاي سارسەكەەۆا, داستان ساعىنوۆ توعىزقۇمالاقتان وبلىس چەمپيونى سانالادى.

ايتۋارلىقتار اۋىلدا ەگىن­شىلىكپەن اينالىسىپ, جەر­گىلىكتى تۇرعىنداردى تۇراقتى جۇ­مىس­قا تارتقان «ايتۋار-اگرو» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى ابىلاي قاب­دوشەۆ­تىڭ ءىرى ىستەرىنە ءدان ريزا. اس­تىق قىرمانىن, انگار سالدى. پاي ۇلەسىمىزدى ۋاقتىلى بەرەدى. ءوتىنىش­تەرىمىزدى اياقسىز قالدىرعان ەمەس. اتتەڭ..., دەيدى ولار. سويتسە, 10 جىل­دان بەرى شاعىن ەلدى مەكەن مەن مەكتەپتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن شەشۋگە مۇمكىندىگىنشە كومەكتەسىپ كەلە جاتقان ازامات ەگىستىك جەرىن كەڭەيتۋدەن شەتقاقپاي قالعان. بوس جاتقان القاپتار جوق ەمەس, بار. اۋداننىڭ بۇرىنعى اكىمى وعان الدىمەن قارايلاسۋدىڭ ورنىنا سىرتتان كەلگەن پىسىقايلارعا شۇلەن تاراتقانداي ۇلەستىرگەن. سودان امالسىزدان بار-جوعى ءبىر مىڭ گەكتار جەردى قاناعات ەتىپ وتىر. ايتپەسە, تەحنيكا دا, ادام كۇشى دە جەتكىلىكتى. ابىلاي باۋىرىمىز بيتكە وكپەلەپ, تونىن وتقا تاستايتىنداردىڭ ساناتىنان ەمەس. ورتاق قۋانىشقا وبلىس ورتالىعىنان ارنايى ات باسىن بۇرىپ, ءتۇرلى-ءتۇستى تەلەديدار سىيلادى. جىل وتكەن سايىن اۋىل تۇرعىندارى قاتارىنىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. دايىندىق توبىنا ون ءبۇلدىرشىن بارادى. دۇكەن, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت جۇمىس ىستەيدى.

ايتۋارلىقتار ەندى جول جايى وڭ شەشىلسە دەگەن ۇمىتتەرىن جاسىرمايدى. جاۋىن-شاشىندى جانە قارلى بوران كۇندەرى قاتىناۋ وڭايعا سوقپايتىن كورىنەدى. سول سياقتى ساپالى اۋىزسۋ ماسەلەسى دە قاتتى قيناپ تۇر. 50 ءۇيلى اۋىل ەكى قۇدىق سۋىن عانا پايدالانادى. 38 مەتر تەرەڭدىككە دەيىن قازىلسا دا, مەكتەپ جانىنان تۇششى سۋ تابىلا قويماپتى. ارحانگەلكا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى سەرىك ءشارىپوۆ بىزگە ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەكى جولى قاراستىرىلىپ جات­قانىن جەتكىزدى. ءبىرى – ەسىل سۋ تورابى ار­قىلى ترويتسك–بايان–ارحانگەلكا–ايتۋار با­عى­تىمەن جۇرگىزۋ. الايدا, 50 شاقى­رىم­عا قۇبىر تارتۋ تىم قىمباتقا تۇسە­تىنگە ۇقسايدى. ەكىنشىسى – سپاسسك جەراستى تىرشىلىك ءنارى قويماسىنىڭ مول تۇششى سۋ كوزدەرىن پايدالانا وتى­رىپ, ارحانگەلكا ەلدى مەكەنىنە قۋات­تى سورعىلار قويۋ ارقىلى تاراتۋ. العاشقى جوبا «اقبۇلاق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەنىمەن, قاشان باستالارىن تاپ باسىپ ايتا المادى. سوعان قاراعاندا, ىندەتىپ ىزىنە تۇسپەسە, ماسەلەنىڭ سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتۋى عاجاپ ەمەس.

ءبىز وسى جولعى ءىسساپارىمىزدا وبلىس ورتالىعىنان الىستا ورنالاسسا دا, ەل داۋلەتى مەن ساۋلەتىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدى باستى ماقسات تۇتقان ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ جان جادىراتار يگىلىكتى ىستەرىمەن قاتار شەشىمىن تاباتىن تولعاقتى پروبلەمالار بارىنا دا كوز جەتكىزىپ ورالدىق.

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان».

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,

جامبىل اۋدانى.

سوڭعى جاڭالىقتار