ەكونوميكا • 16 ماۋسىم, 2020

ەلوردانىڭ ۇيلەرىنە كوگىلدىر وتىن ەنەدى

570 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا العاشقى ۇيگە گاز كىردى دەگەن اقجولتاي حابار الەۋ­مەتتىك جەلىنى شارلاپ كەتتى. كەيىننەن بۇل ۇيگە گازدىڭ ءالى كەلمەگەنىن, تەك گاز قۇبىرى تارتىلعانىن بىلدىك. الايدا «كورىنگەن تاۋدىڭ الىستىعى جوق» دەگەندەي, كوپتەن بەرى كوگىل­دىر وتىندى كوكسەگەن جۇرت­تىڭ تىلەۋى ورىندالاتىن كۇن دە الىس ەمەس. وسى جازدان قال­ماي گاز تاراتۋ جەلىلەرىمەن قامتىل­عان ۇيلەرگە گاز بەرىلە باستايدى.

ەلوردانىڭ ۇيلەرىنە كوگىلدىر وتىن ەنەدى

نۇر-سۇلتان قالاسىنا گاز تارتۋ جۇمىستارى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەلوردانى ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قالانى گازداندىرۋ پروتسەسىن نازاردا ۇستاۋدى تاپسىردى.

ەلوردادا گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ بويىنشا ءبىرىنشى كەزەڭدەگى جۇمىستار اتقارىلۋدا. بىر­قاتار تۇرعىن الابىندا گاز قۇبىر­­لارى ۇيلەردىڭ ىرگەسىنە دەيىن تارتىلىپ قويعان. ەندى گازدىڭ ناقتى قاشان­نان باستاپ بەرىلەتىنىن نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى وتىن-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار ءبولىمىنىڭ باسشىسى ماقسات ەسماعۇلوۆتان سۇراپ بىلگەن ەدىك.

– بۇگىنگى تاڭدا قالادا ەكى ۇلكەن گاز تاراتۋ اۆتوماتتاندىرىلعان ستانساسى بار. مۇنى «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى جوباسىنىڭ اياسىندا «قازترانسگاز» كومپانياسى سال­عان. ىشكى تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ اكىم­دىك­تىڭ باقىلاۋىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. «كوكتال-1», «كوكتال-2» جانە «اگرو­گورودوك» تۇرعىن ءۇي الاپتارى بويىنشا گاز جەلىلەرى تۇگەلىمەن تارتىلدى. قازىر سىناق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار بۇل اۋدانداردا گاز رەتتەگىش 4 ستانسا ورناتىلعان. جوسپار بويىنشا اتالعان تۇرعىن الاپتارىندا شامامەن 200 شاقىرىم گاز قۇبىرىن تارتۋ قاراستىرىلعان. قازىر ونىڭ 70-تەن اسا شاقىرىمى سالىندى. ەندى العاشقى گازدى شىلدە-تامىز ايلارىندا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ياعني العاشقى ۇيلەرگە گاز بەرە باستايمىز. جالپى, استا­ناعا گاز كەلىپ تۇر, – دەدى ماقسات ەسماعۇلوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, جوباعا سايكەس گاز تاراتۋ جەلىلەرى كوشە بويلاپ ءاربىر ءۇيدىڭ ىرگەسىنە دەيىن تارتىلادى. ال ونى ءۇيىنىڭ ىشىنە تۇرعىندار وزدەرى تارتقىزادى. بۇل ءۇشىن ءاربىر تۇرعىن «قازترانسگاز ايماق» اتتى ارنايى مە­كە­­مەگە بارىپ, تەحنيكالىق شارتتار الۋى كەرەك. سول شارت بويىنشا نا­­رىق­تا ارنايى ليتسەنزياسى بار كوم­پا­­نيا­لارمەن كەلىسىمشارتقا قول قويىپ, ىشكى تارتۋ جەلىلەرىن جۇرگىزۋى كەرەك. ءۇيدى گاز جەلىلەرىمەن جاب­دىق­تاۋ شا­مامەن 100 مىڭ تەڭگەدەن باستا­لادى ەكەن.

ەگەر ۇيگە قوسا مونشا سياق­تى باسقا دا نىساندارعا قۇبىر جۇر­گىزەتىن بولسا, سايكەسىنشە ونىڭ قۇنى دا كوتەرىلەدى. سودان سوڭ گاز قۇ­بى­­رى­­نىڭ ۇيگە قانشالىقتى دۇرىس تار­­تىل­­عانىن «قازترانسگاز ايماق» تەك­­سەرىپ, قابىلدايدى. ءبارى وڭىنان بول­سا, تۇ­تىنۋ­شىلارعا گاز بەرىلە باستاي­دى.

ءبىرىنشى كەزەكتە 9 كەشەن بويىنشا گازداندىرۋ جۇرگىزىلەدى. ونىڭ 1-2 كەشەنى بويىنشا جەو-1, جەو-2 جانە جەو-3 گازبەن قامتىلادى. قازىر بۇل نىساندارعا گاز جەلىلەرى تۇگەلىمەن تارتىلعان. ەندى سىناقتان ءساتتى وتسە, بۇلارعا دا شىلدە-تامىز ايلارىندا گاز جىبەرىلەدى. 3-6 كەشەندەرگە جوعارىدا كورسەتىلگەن «كوكتال-1», «كوكتال-2» جانە «اگروگورودوك» تۇر­عىن ءۇي الاپتارى جاتادى. ال 7-9 كەشەندەر بويىنشا «وڭتۇستىك-شىعىس», «پرومىشلەننىي̆», «جە­لەز­­نو­دوروجنىي̆» تۇرعىن الاپ­تارى گازبەن قامتىلادى. بۇل قاتار­دا بيىلعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دەيىن «پرومىشلەننىي̆» جانە «جەلەزنودوروجنىي̆» تۇرعىن الاپ­تارىنداعى جۇمىستى تۇگەل اياقتاۋ جوسپاردا تۇر. «وڭتۇستىك-شىعىس» اۋدانىنا گاز تارتۋ كەلەسى جىلى اياقتالادى. جالپى, ءبىرىنشى كەزەڭدەگى جۇمىس الداعى جىلى تۇگەل ورىندالۋى كەرەك.

ەكىنشى كەزەڭدە «ميچۋرينو», «ينتەر­ناتسيونالنىي», «كۇيگەن­جار», «تەلمان», «پريگورودنىي», Garden Village جانە Family Village, ال ءۇشىنشى كەزەڭدە «يلينكا», «شۇبار», ء«وندىرىس» گازداندىرىلادى. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 2020-2023 جىلداردى قامتيدى.

گاز تارتۋ جەلىلەرى قۇرىلىسىنىڭ بىرتىندەپ بىتە باستاعانى گازدىڭ وسى جازدان قالماي العاشقى ۇيلەرگە بەرىلەتىنىن بايقاتادى. ويتكەنى قالا­عا گاز كەلىپ تۇر. وسىلايشا قالا­ كوك ءتۇتىننىڭ قۇرساۋىنان قۇتى­لاتىن ءسات تە جاقىنداپ كەلەدى. ياعني زياندى قالدىقتار 6 ەسەگە, قاتتى زاتتار 40 مىڭ تونناعا دەيىن ازايىپ, ەلور­دانىڭ تىنىسى اشىلا تۇسەدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار