08 قازان, 2013

جاڭا دوكترينا – ساياسي باعىتقا جاڭا سەرپىن

454 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

2013 26 08  07 40 30  086ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتە العا ۇلكەن ماقسات قويىپ, مەملەكەتتىڭ بارلىق قۇرىلىم­دارى­نا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەگەنى بەلگىلى. وسىعان سايكەس, ءتيىستى مەكەمەلەر ستراتەگيالىق ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتىپ, شۇعىل جۇمىسقا كىرىستى. ونىڭ ىشىندە, ەلىمىزدەگى ساياسي ەڭ ءىرى ۇيىم – «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى دا بار. قازىر قوعام بولىپ پارتيانىڭ «نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا» اتتى ساياسي دوكتريناسىن تالقىلاپ جاتىر. بۇل پارتيانىڭ عانا ەمەس, الداعى مەرزىمدە ءبىرتۇتاس قازاقستاننىڭ ساياسي ايناسى مەن باعىت-باعدارى بولماق.

2013 26 08  07 40 30  086ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتە العا ۇلكەن ماقسات قويىپ, مەملەكەتتىڭ بارلىق قۇرىلىم­دارى­نا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەگەنى بەلگىلى. وسىعان سايكەس, ءتيىستى مەكەمەلەر ستراتەگيالىق ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتىپ, شۇعىل جۇمىسقا كىرىستى. ونىڭ ىشىندە, ەلىمىزدەگى ساياسي ەڭ ءىرى ۇيىم – «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى دا بار. قازىر قوعام بولىپ پارتيانىڭ «نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا» اتتى ساياسي دوكتريناسىن تالقىلاپ جاتىر. بۇل پارتيانىڭ عانا ەمەس, الداعى مەرزىمدە ءبىرتۇتاس قازاقستاننىڭ ساياسي ايناسى مەن باعىت-باعدارى بولماق.

قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان قيىن جىلدارى مەملەكەتتىڭ الدىنا ۇلكەن سەنىم ۇيالاتاتىن ءىرى ماقسات كەرەك بولدى. سول قاجەتتىلىككە وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن «قازاقستان-2030» ستراتەگياسى قابىلدانىپ, وعان عالامات كۇش-جىگەر جۇمسالدى. ناتيجەسىندە, از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە ەلىمىز تمد جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا كوش باستاپ, ماقسات مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالدى. جاقىندا عانا قازاقستان رەسمي تۇردە باسەكەگە قابىلەتتى الەمنىڭ دامىعان 50 ەلىنىڭ قاتارىنا ەندى. بۇل كوپتەگەن الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ 100-150 جىلدا جەتكەن جەتىستىگىن باس-اياعى 10-15 جىلدىڭ ىشىندە باعىندىرعان ەلىمىزدىڭ شىنايى مىقتىلىعىن دالەلدەسە, ونىڭ استارىندا قىرۋار ەڭبەك پەن ادام ايتقىسىز ىلكىمدى ىزدەنىستەر جانە ەلباسىنىڭ ساليقالى دا كەمەڭگەر ساياساتى مەن كورەگەن كوشباسشىلىعى جاتقاندىعىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى.

تاريحقا التىن ارىپتەرمەن جازىلاتىن وسى ءبىر عالامات قۇندىلىقتار قازاقستان ءۇشىن ودان دا بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا قۇلاش سەرمەتىپ وتىر. ەندى مەملەكەت الەمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنان ورىن الۋعا باسىمدىق الدى. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جاريالاپ, الداعى الىنار مەجەنى ناقتىلادى. وعان قاتىستى اتقارىلار مىندەت پەن باعىت-باعداردى دا ءوزى ايقىنداپ كورسەتتى.

«ءححى عاسىر – بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ گۇلدەنگەن عاسىرى بولادى. قازاقستان حالقى – ۇلى تاريحتىڭ يەسى اتانۋعا لايىق. ءبىز كوزدەگەن ماقساتتارىمىزعا مىندەتتى تۇردە جەتەمىز. اڭسارلى ازاتتىعىمىز بەن ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولسىن, اعايىن. ماڭگىلىك ەل بولۋ جولىنداعى ۇلى ىستەرىمىز, جاڭا داۋىرلەرگە جول اشسىن», دەگەن ەلباسى جولداۋ ارقىلى «مەن بارشا حالقىمدى جارقىن بولاشاققا جول باستايتىن, ادامزاتتىڭ ماڭگىلىك قۇندىلىقتارى ەرىك-جىگەر مەن ەڭبەكسۇيگىشتىك, ماقساتكەرلىك قاسيەتتەرىن سىڭىرۋگە شاقىرامىن. مەن ءححى عاسىر قازاقستاننىڭ التىن عاسىرى بولاتىنىنا كامىل سەنەمىن», دەپ ەل سەنىمىن ۇكىلەي ءتۇستى.

بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدىڭ ەرتەڭىنە بەيجاي قاراي المايتىن بارلىق مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتتىك ەمەس قۇرىلىمدارعا ءوز جۇمىستارىن قايتا قاراۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ارقاسىندا قوعامدا بولاشاققا دەگەن ۇلكەن سەنىم مەن ىنتىزارلىق, ەڭبەككە دەگەن يننوۆاتسيالىق ويلاۋ مەن جاڭعىرعان يدەيالار جيىنتىعى پايدا بولىپ, ءىرى جاڭارۋ پسيحولوگياسى سەرپىلىستى جۇمىس ىستەۋگە كوشكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ماسەلەن, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ساياسي «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى دايىنداعان «نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا» اتتى جاڭا ساياسي دوكترينا دا قوعام ىشىندە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ەل دامۋى مەن مەملەكەت يگىلىگى ءۇشىن قابىلدانعان ۇزاق مەرزىمدى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋداعى ءوز ماقساتىن ايقىنداپ الۋعا نيەتتەنگەن پارتيانىڭ جاڭا دوكتريناسى ەلىمىزدىڭ جاڭا ساياسي باعىتىنداعى نەگىزگى بەت-بەينەسى بولماق. ويتكەنى, حالقىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن باسىمدىقتاردىڭ بارلىعى دەرلىك ورىن تاپقان دوكترينا – قازاقستاندى ماڭگىلىك ەل ەتۋ جولىنداعى ەلباسىنىڭ جاڭا عاسىرلىق جانە جاڭا داۋىرلىك باستاماسىنا ۇلكەن سەرپىن بەرۋدى ماقسات ەتكەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭاشا ويلاۋداعى بيىك ۇستانىمى.

ەلباسى ءاربىر سوزىندە ساپالى بەرىلگەن ءبىلىم بولاشاققا سالىنعان ينۆەستيتسيا ەكەنىن ارقاشان ايتىپ كەلەدى. وسى ورايدا, دوكترينا ساپالى ءبىلىم بەرۋ ىسىنە اسا زور ءمان بەرە قارايدى. ماسەلەن, «ءبىزدىڭ قۇندىلىقتارىمىز» تۋرالى ايتىلعان ەكىنشى باسىمدىقتا «ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز – ادام, ونىڭ قادىر-قاسيەتى» دەي كەلە, «ءار ازامات تۋعاننان باستاپ الەۋمەتتىك جانە باسقا دا قىزمەتتەر كەشەنىنە كەپىلدى ءارى تەڭ تۇرعىدا ەركىن قول جەتكىزە الۋى ءتيىس. بۇل ءار ازاماتتىڭ سالاماتتىعىنا, ساپالى ءبىلىم الۋىنا, جۇمىسقا ورنالاسۋىنا, لايىقتى جالاقى الۋىنا, جەكە باسپاناسىنىڭ بولۋىنا, وتباسىن قۇرۋعا, ءوز بالالارىنىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى», دەلىنگەن. بۇل تۇجىرىم دوكترينانىڭ اتا زاڭمەن استاسىپ جاتقانىن ايعاقتايدى. ويتكەنى, كونستيتۋتسيا ازاماتتاردىڭ تولىقتاي ءبىلىم الۋىنا كەپىلدىك ەتەدى. سونىمەن قاتار, تابىستى دامۋعا قاجەتتى 7 فاكتوردى سانامالاعان جاڭا ساياسي قۇجات «ءادىل الەۋمەتتىك سايا­سات» تارماعىندا «ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءبىلىمنىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋگە جانە ونى نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا قولدانۋعا قابىلەت بەرۋگە ءتيىس. مۇنداي ءبىلىم ازاماتتاردىڭ مۇقتاجدىقتارىنا جانە ۇدايى وقۋعا دەگەن ۇمتىلىستارىنا سايكەس كەلۋى كەرەك», دەگەن ءتۇيىن جاسايدى.

ءبىلىمدى ۇرپاق – مەملەكەتتىڭ بولاشاق يەسى ءارى ينتەللەكتۋالدى ۇلتتىڭ نەگىزى. وسىعان قاتىستى «زياتكەر ۇلت» بولىمىندە «قازىرگى زامانعى قوعامداعى باسەكەلەستىكتىڭ باستى بەلگىسى – بىرەگەي ءبىلىم مەن تەحنولوگيا. سوندىقتان, قازاقستاننىڭ بولاشاعى – زياتكەر ۇلت جانە يننوۆاتسيالىق ەكونوميكا. ول ءۇشىن ءبىز باسقارۋ, گۋمانيتارلىق جانە ءبىلىم بەرۋ يننوۆاتسيالارىن دامىتۋدى قاجەت دەپ سانايمىز. بۇل ءبىلىم قوعامىن, جاڭا ەكونوميكانىڭ ارقاۋى بولىپ تابىلاتىن زياتكەر تاپتى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدى. ءبىز, سونداي-اق, عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋىنا, جاس ازاماتتاردىڭ يننوۆاتسيالىق جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن ىسكە اسىرۋىنا, جاڭا مۇمكىندىكتەر جاساۋعا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەتىن بولامىز. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ پروگرەسكە جانە جاسامپاز شىعارماشىلىققا ۇمتىلۋمەن قاتار, قۋاتتى يننوۆاتسيالىق سەرپىلىسكە جانە ەكونوميكالىق وركەندەۋىمىزگە سەپتىگىن تيگىزەدى», دەپ العا ۇلكەن مىندەت قويادى.

ەلباسى, پارتيا كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قابىلدانعالى وتىرعان دوكترينا پارتيانىڭ حالىق الدىنداعى تاريحي جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان, بۇل جاڭا ساياسي قۇجات – بۇقارالىق بىرلىكتى ارتتىرۋداعى «نۇر وتاننىڭ» نۇرلى جولى بولماق. وعان ەندىگى كەزەكتە بارلىعىمىزدىڭ جۇمىلا كىرىسۋىمىز عانا قاجەت.

دينار نوكەتاەۆا,

قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق

ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى.

سوڭعى جاڭالىقتار