2012 جىلعى 24 جەلتوقسان, استانا قالاسى
جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعىن (56-شىعارىلىم) بەكىتۋ تۋرالى
جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعىن (56-شىعارىلىم) بەكىتۋ تۋرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 125-بابىنا سايكەس جۇمىستاردىڭ بەلگىلى ءبىر تۇرلەرىنىڭ كۇردەلىلىگىن بەلگىلەۋ, جۇمىسشىلارعا بىلىكتىلىك رازريادتارىن بەرۋ جانە كاسىپتەرىنىڭ دۇرىس اتاۋلارىن ايقىنداۋ ماقساتىندا بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى (56-شىعارىلىم) بەكىتىلسىن.
2. ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك ارىپتەستىك دەپارتامەنتى (ا.ءا.سارباسوۆ) وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ە.ق.ەگەمبەردىگە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر س.ابدەنوۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى 24 جەلتوقسانداعى № 494-ءو-م بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ
بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى (56-شىعارىلىم)
1-ءبولىم. جالپى ەرەجەلەر
جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى (بۇدان ءارى - بتبا) (56-شىعارىلىم) «كورنەكتى قۇرالدار ءوندىرىسى» بولىمىنەن تۇرادى.
جۇمىس رازريادتارى ولاردىڭ كۇردەلىلىگىنە قاراي, ادەتتە, ەڭبەك جاعدايلارى ەسكەرىلمەي بەلگىلەنگەن. قاجەت بولعان جاعدايلاردا ەڭبەك جاعدايلارى (اۋىرلىعى, زياندىلىعى جانە تاعى دا باسقا) ءتيىستى ورگاندار بەكىتكەن, ارتتىرۋشى تاريفتىك ستاۆكالاردى بەلگىلەۋ جولىمەن ەسكەرىلەدى.
ءار كاسىپ بويىنشا تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتامانىڭ ەكى ءبولىمى بار.
«جۇمىس سيپاتتاماسى» ءبولىمى جۇمىسشى ورىنداي بىلۋگە ءتيىس جۇمىستاردىڭ سۋرەتتەمەسىن قامتيدى.
«بىلۋگە ءتيىس» بولىمىندە ارناۋلى بىلىمگە, سونداي-اق ەرەجەلەردى, نۇسقاۋلىقتار مەن باسشى ماتەريالداردى, جۇمىسشى قولدانۋعا ءتيىستى ادىستەر مەن قۇرالداردى بىلۋىنە قاتىستى جۇمىسشىعا قويىلاتىن نەگىزگى تالاپتار قامتىلعان.
تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتاماسىندا جۇمىسشى كاسىبىنىڭ وسى رازريادىنا اناعۇرلىم ءتان جۇمىستاردىڭ تىزبەسى كەلتىرىلەدى. بۇل تىزبە جۇمىسشى ورىنداي الاتىن جانە ورىنداۋعا ءتيىستى جۇمىستاردىڭ بارلىعىن قامتي المايدى. جۇمىس بەرۋشى قاجەتتى جاعدايدا, ءتيىستى رازرياد جۇمىسشىلارى كاسىپتەرىنىڭ تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتامالارىندا قامتىلعان جۇمىستارعا سايكەس كەلەتىن جۇمىستاردىڭ قوسىمشا تىزبەسىن ازىرلەي الادى.
«جۇمىس سيپاتتاماسى» بولىمىندە كوزدەلگەن جۇمىستاردان باسقا, جۇمىسشى اۋىسىمدى قابىلداۋ جانە تاپسىرۋ, جۇمىس ورنىن, ايلابۇيىمداردى, قۇرالداردى جيناستىرۋ, سونداي-اق ولاردى تيىسىنشە ۇستاۋ, بەلگىلەنگەن تەحنيكالىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىنداۋعا ءتيىس.
«بىلۋگە ءتيىس» بولىمىندە قامتىلعان تەوريالىق جانە پراكتيكالىق بىلىمدەرمەن قاتار, جۇمىسشى: ەڭبەكتى قورعاۋ, وندىرىستىك سانيتاريا مەن ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ەرەجە مەن نورمالاردى, جەكە قورعانۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ەرەجەسىن, ورىندالاتىن جۇمىس (قىزمەت) ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى, براكتىڭ تۇرلەرى مەن ونىڭ الدىن الۋ جانە جويۋدىڭ تاسىلدەرىن, وندىرىستىك دابىلداتقىشتى, جۇمىس ورنىندا ەڭبەكتى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى تالاپتاردى بىلۋگە ءتيىس.
بىلىكتىلىگى اناعۇرلىم جوعارى جۇمىسشى ءوزىنىڭ تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتاماسىندا سانامالانعان جۇمىستارمەن قاتار, بىلىكتىلىگى اناعۇرلىم تومەن جۇمىسشىلاردىڭ تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتاماسىندا كوزدەلگەن جۇمىستاردى ورىنداي بىلۋگە, سونداي-اق وسى كاسىپتەگى رازريادى تومەن جۇمىسشىلارعا باسشىلىق جاساي بىلۋگە ءتيىس. وسىعان بايلانىستى, اناعۇرلىم تومەن رازرياد كاسىپتەرىنىڭ تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتاماسىندا كەلتىرىلگەن جۇمىستار, اناعۇرلىم جوعارى تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتاماسىندا, ادەتتە كەلتىرىلمەيدى.
10. قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك كىتاپشاسىن تولتىرۋ كەزىندە, سونداي-اق تاريفتىك رازريادتى وزگەرتۋ كەزىندە ونىڭ كاسىبىنىڭ اتاۋى بتبا-عا سايكەس جازىلادى.
11. تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى التى رازريادتىق تاريفتىك تورعا سايكەس ازىرلەنگەن.
12. قولدانىلۋعا ىڭعايلى بولۋ ماقساتىندا, بتبا-دا (56-شىعارىلىم) الفاۆيتتىك كورسەتكىش (قوسىمشا) كوزدەلگەن, وندا جۇمىسشىلار كاسىپتەرىنىڭ اتاۋى, رازريادتاردىڭ دياپازوندارى جانە بەتتەردىڭ نومىرلەنۋى قاراستىرىلعان.
13. «كورنەكتى قۇرالدار ءوندىرىسى» بولىمىندە قاراستىرىلعان جۇمىسشى كاسىپتەرى اتاۋلارىنىڭ, ولاردىڭ بتبا شىعارىلىمى بويىنشا قولدانىستاعى اتاۋلارى كورسەتىلگەن تىزبەسى 1987 جىلعى رەداكتسياسىندا بەرىلگەن.
2-ءبولىم. كورنەكتى قۇرالدار ءوندىرىسى
1. بوتانيكا بويىنشا بلوكتاردى دايىنداۋشى
پاراگراف 1. بوتانيكا بويىنشا بلوكتاردى دايىنداۋشى, 4-رازرياد
14. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بوتانيكا بويىنشا بلوكتاردى ءتىنى تۇرپايى وسىمدىكتەردى سۋسىزداندىرۋمەن, تسەللويدينمەن جانە پارافينمەن قورەكتەندىرىپ فيكساتسيالاي وتىرىپ دايىنداۋ. قۇيما الدىندا بوتانيكالىق ماتەريالداردى ىرىكتەۋ جانە وڭدەۋ. رەتسەپت بويىنشا فيكساتورلاردى جاساۋ. جاسالعان بلوكتارداعى سىناما قيمالاردى ميكروسكوپپەن باقىلاۋ.
15. بىلۋگە ءتيىس:
ورگانيكالىق جانە ورگانيكالىق ەمەس حيميا مەن وسىمدىكتەر اناتومياسى جونىندە, جۇمىستاردى ورىنداۋعا قاجەتتى كولەمدەگى نەگىزگى دەرەكتەردى, تسەللويدين ەرىتىندىسىن, تسەللويديندى جانە ءپارافيندى بلوكتاردى جاساۋ تاسىلدەرىن, پرەپاراتتاردى قۇراۋدى, قولدانىلاتىن رەاكتيۆتەر مەن فيكساتورلاردىڭ قۇرامى مەن حيميالىق قاسيەتتەرىن, پرەپاروۆالدىك لۋپانىڭ, ميكروسكوپتىڭ, تەرموستاتتىڭ قۇرىلىمىن, زياندى جانە ۋلى رەاكتيۆتەرمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن.
16. جۇمىس ۇلگىلەرى: بيداي داندەرى – بلوك دايىنداۋ.
پاراگراف 2.
بوتانيكا بويىنشا بلوكتاردى دايىنداۋشى, 5-رازرياد
17. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بوتانيكا بويىنشا بلوكتاردى ءتىنى نازىك وسىمدىكتەردى وڭدەپ فيكساتسيالاي وتىرىپ دايىنداۋ. توقىما وسىمدىكتەر مەن اعاش بولىكتەرىن ماتسەراتسيالاۋ. بوتانيكالىق ماتەريالدى وڭدەۋ بويىنشا ەكسپەريمەنتالدىق جۇمىستاردى ورىنداۋ. وڭدەلەتىن ماتەريالدىڭ نىسانىنا قاراي فيكساتورلاردى تاڭداۋ جانە جاساۋ. دايىن بلوكتاردان سىناما پرەپاراتتار ازىرلەۋ. تاپسىرىس بويىنشا پرەپاراتتار ازىرلەۋ.
18. بىلۋگە ءتيىس:
وڭدەلەتىن وسىمدىكتەردىڭ ميكروسكوپيالىق قۇرىلىمىن, ءپارافيندى جانە تسەللويديندى بلوكتاردى ميكروتومادا كەسۋ تەحنيكاسىن, ميكروسكوپيرلەۋدى, ميكروتوم قۇرىلىمىن.
19. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) مارشانتسيا انتەريديى – بلوكتاردى دايىنداۋ;
2) ۆوشەريالار - فيكساتسيالاۋ, وڭدەۋ.
1. گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا بويىنشا
بلوكتاردى دايىنداۋشى
پاراگراف 1. گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا بويىنشا
بلوكتاردى دايىنداۋشى, 4-رازرياد
20. جۇمىس سيپاتتاماسى:
گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا, پاتولوگيا بويىنشا قاراپايىم جانە كۇردەلىلىگى ورتاشا بلوكتاردى دايىنداۋ. جانۋارلاردى ناركوتيزاتسيالاۋ, ءىشىن جارۋ. جۇقا تسيتولوگيالىق قۇرامدار مەن جۇيكە ءتىنى ەلەمەنتتەرىن كۇمىستەۋ ءۇشىن ىدىس دايىنداۋ. جانۋارلداردىڭ ءىشىن جارۋعا قۇرالدى ازىرلەۋ. تسەللويدين ەرىتىندىسىن جاساۋ. قان, سۇيەك ج ۇلىنىن جانە قابىقتى پرەپاراتتاردى جاعۋعا سليۋدا ازىرلەۋ. وڭاي كەسىلەتىن تسەللويديندى بلوكتاردى ميكروتومادا قيمالارعا كەسۋ. سىناما پرەپاراتتاردى ءتۇرلى ورتالاردا قۇرامداۋ.
21. بىلۋگە ءتيىس:
ورگانيكالىق جانە ورگانيكالىق ەمەس حيميا مەن پرەپاراتتالاتىن جانۋارلاردىڭ اناتومياسى جونىندەگى نەگىزگى دەرەكتەردى, جانۋارلاردى ناركوتيزاتسيالاۋ جانە ءىشىن جارۋ تاسىلدەرىن, دايىنداۋ, ميكروتومادا كەسۋ, ميكروسكوپيرلەۋ تەحنيكاسىن, ميكروسكوپتىڭ, ميكروتومانىڭ, تەرموستاتتىڭ, پرەپاروۆالدىك لۋپانىڭ قۇرىلىمىن, زياندى جانە ۋلى رەاكتيۆتەرمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن.
22. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) پيگمەنت جاسۋشالارى - وڭدەۋ (تسيتولوگيا);
2) ادامنىڭ كىندىگى - وڭدەۋ (ەمبريولوگيا);
3) ماي ءتىنى – مىسىقتىڭ ءتىنىن وڭدەۋ (گيستولوگيا).
پاراگراف 2. گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا بويىنشا
بلوكتاردى دايىنداۋشى, 5-رازرياد
23. جۇمىس سيپاتتاماسى:
گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا, پاتولوگيا بويىنشا كۇردەلى بلوكتاردى دايىنداۋ. ادامدار مەن جانۋارلاردىڭ ورگاندارى مەن تىندەرىن, سونداي-اق ەمبريولوگيالىق ماتەريالدى گيستولوگيالىق جانە تسيتولوگيالىق قۇرىلىم تۇتاستىعىن باارىنشا ساقتاي وتىرىپ نازىك پرەپاراتتاۋ جانە فيكساتسيالاۋ. قالىپتى جانە پاتولوگيالىق اۋىتقۋ شەگىندە الىنعان ادام ورگاندارى مەن تىندەرىن دارىگەر-پاتولوگتارمەن بىرگە پرەپاراتتاۋ. فيكسيرلەنگەن نىسانداردى بلوك دايىنداۋ ءۇشىن سۋسىزداندىرۋ جانە ولارعا تسەللويدين نەمەسە پارافين قۇيۋ. كۇردەلى كەسىلەتىن بلوكتاردى كەسۋ جانە سىناما پرەپارات قيمالارىن بوياۋ. جانۋارلارعا ءۆيتالدى بوياۋ ينەكتسيالاۋ جولىمەن تىرىدەي بوياۋ. قابىق پرەپاراتتار مەن جاقپالاردى دايىنداۋ جانە فيكساتسيالاۋ.
24. بىلۋگە ءتيىس:
گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا, ادامدار مەن پرەپاراتتالاتىن جانۋارلار پاتولوگياسى جونىندە, جۇمىستاردى ورىنداۋعا قاجەتتى كولەمدەگى نەگىزگى دەرەكتەردى, بلوكتار مەن پرەپاراتتاردى دايىنداۋ ميكروتەحنيكاسىن, قولدانىلاتىن فيكساتورلاردىڭ, حيميالىق رەاكتيۆتەر مەن بوياۋلاردىڭ قۇرامى مەن حيميالىق قۇرامىن, گيستولوگيالىق پرەپاراتتاردى بوياۋ ادىستەمەسىن, گيستولوگيالىق ماتەريالدى وڭدەۋگە ارنالعان اۆتوماتتىڭ قۇرىلىمىن.
25. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) تاۋىق اللانتويسى - وڭدەۋ, فيكساتسيالاۋ, بوياۋ (ەمبريولوگيا);
2) يت قۋىعىنىڭ تەگىس جەرلەرى - وڭدەۋ, فيكساتسيالاۋ (گيستولوگيا);
3) اكسولوتەل باۋىرى (حوندريوسومدار) - وڭدەۋ (تسيتولوگيا).
پاراگراف 3. گيستولوگيا, تسيتولوگيا, ەمبريولوگيا بويىنشا
بلوكتاردى دايىنداۋشى, 6-رازرياد
26. جۇمىس سيپاتتاماسى:
گيستولوگيا مەن ەمبريولوگيا بويىنشا ەرەكشە كۇردەلى بلوكتاردى دايىنداۋ. ادامدار مەن جانۋارلاردىڭ ورگاندارى مەن ەمبريولوگيالىق ماتەريالدى نازىك, ەرەكشە كۇردەلى پرەپاراتتاۋ جونىندەگى ەكسپەريمەنتالدىك جۇمىستاردى ورىنداۋ. جاپپاي ءوندىرىستىڭ ارناۋلى شارتتارى ءۇشىن گيستولوگيالىق تەەحنيكا ۇسىنعان ادىستەردى موديفيكاتسيالاۋ.
27. بىلۋگە ءتيىس:
ادامدار مەن پرەپاراتتالاتىن جانۋارلاردىڭ اناتومياسى مەن گيستولوگيالىق قۇرىلىمى تۋرالى,جۇمىستاردى ورىنداۋعا قاجەتتى كولەمدەگى نەگىزگى دەرەكتەردى
28. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) گولدجي اپپاراتى - قويان گيپوفيزىن وڭدەۋ, فيكساتسيالاۋ, بوياۋ (تسيتولوگيا);
2) دامۋشى امفيبيا ۋىلدىرىقتارى - وڭدەۋ (ەمبريولوگيا);
3) پاتولوگيالىق ورگاندار;
4) جۇيكە ءتىنى – مۇشەلەۋ جانە بوياۋ (گيستولوگيا).
2. گەولوگيالىق ۇلگىلەردى دايىنداۋشى
پاراگراف 1. گەولوگيالىق ۇلگىلەردى دايىنداۋشى, 4-رازرياد
29. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تابيعي شيكىزاتتان قاراپايىم جانە ورتاشا كۇردەلى گەولوگيالىق ۇلگىلەردى دايىنداۋ جانە جاساۋ. مينەرال جانە كەن جىنىسى كەسەكتەرىن قولمەن ۋاتۋ. قاتپالاردى پرەپاراتتاۋ. ءبولىنىپ قالعان بولىكتەرىن ارناۋلى جەلىممەن جابىستىرۋ.
30. بىلۋگە ءتيىس:
گەولوگيالىق جانە پالەونتولوگيالىق كوللەكتسيالاردىڭ قۇرامى مەن اتاۋلارىن, ولارعا ورنالاستىرىلاتىن ۇلگىلەرگەە قويىلاتىن تەحنيكالىق تالاپتاردى, كوللەكتسياعا ەنەتىن مينەرالدار جانە كەن جىنىستارىنىڭ عىلىمي اتاۋىن, ءتۇزىلۋ ەرەكشەلىكتەرىن مەن فيزيكالىق-حيميالىق قاسيەتتەرىن, پرەپاراتتالاتىن ءنىسانداردىى اتاۋىن, ولاردىڭ ءتۇزىلۋ ەرەكشەلىكتەرىن, قولدانىلاتىن ايلابۇيىمدار مەن قۇرالداردى جانە ولاردى پايدالانۋدى, ۇلگىلەردى جاساۋدىڭ جولدارى مەن تاسىلدەرىن, مينەرالدارمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن.
31. جۇمىس ۇلگىلەرى:
مينەرالدار:
1) بوكسيتتەر, تەمىر رۋدالارى, كالتسيت, تاس كومىر, كۆارتس, وپال, دالا شپاتى - دايىنداۋ جانە ۇلگى جاساۋ;
2) وسىمدىك تاڭبالارى – پرەپاراتتاۋ;
3) كەن جىنىستارى: ىستىق سلانەتس, گرانيت, اكشەلەر, مرامور-دايىنداۋ جانە ۇلگى جاساۋ;
4) مولليۋسك راكوۆيندەرى – پرەپاراتتاۋ.
پاراگراف 2. گەولوگيالىق ۇلگىلەردى دايىنداۋشى, 5-رازرياد
32. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تابيعي شيكىزاتتان كۇردەلى گەولوگيالىق ۇلگىلەردى دايىنداۋ جانە جاساۋ. مينەرال جانە كەن جىنىسى كەسەكتەرىن سىنىق بەتىندەگى ولاردىڭ ءتۇزحىلۋ ەرەكشەلىكتەرىن انىقتاي وتىرىپ قولمەن جانە پنەۆماتيكالىق بالعامەن ۋاتۋ. مينەرال جانە كەن جىنىسى كەسۋ, تەگىستەۋ جانە جىلتىراتۋ. شليفتەردى جاساۋ. باعالى كريستالداردى, جارتىلاۋ جانە قىمبات تاستاردى وقۋ ماققساتتارى ءۇشىن وڭدەۋ. نازىك, ۇساق نىسانداردى لۋپامەن جانە ميكروسكوپپەن پرەپاراتتاۋ. قاتپا قيمالارىن جاساۋ.
33. بىلۋگە ءتيىس:
كورنەكتى قۇرالدار ءۇشىن مينەرالدار مەن قاتپالاردى وڭدەۋ ادىستەرىن, مينەرالداردى انىقتاۋدىڭ ادىستەرى مەن جولدارىن, پنەۆماتيكالىق بالعانىڭ جانە تەگىستەپ جىلتىراتۋ ستانوگىنىڭ قۇرىلىمىن, ولاردى پايدالانۋ ەرەجەسىن, شليفتەر مەن جىلتىراتىلعان ۇلگىلەردى جاساۋ تەحنولوگياسىن.
34. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) اممانيتتەر – پرەپاراتتاۋ;
2) مينەرالدار- اۆگيت, بەريلل, كينوۆار, كورۋند, كۇكىرت كريستاللدارى, مالاحيت, ناجداك, توپاز جانە تاعىدا باسقا - دايىنداۋ جانە ۇلگى جاساۋ;
3) كەن جىنىستارى: گاببرو, دياباز, لابرادوريت, پورفيريت, ياشما - دايىنداۋ جانە ۇلگى جاساۋ;
4) تريلوبيتتەر – پرەپاراتتاۋ.
3. سۇيەكتەردى جيناقتاۋشى
پاراگراف 1. سۇيەكتەردى جيناقتاۋشى, 5-رازرياد
35. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ادامنىڭ نەمەسە ءىرى جاناۋردىڭ تولىق سكەدەتىن جيناقتاۋ جانە جينالعان سۇيەكتەردى داكە قاپشىقتارعا سالۋ. ادامنىڭ قولدارى مەن تابانىنىڭ, ءىرى جانۋارلاردىڭ جوعارعى جانە تومەنگىڭ بۋىندارىنىڭ پرەپاراتتارىن جاساۋ ءۇشىن جەكەلەگەن سۇيەكتەردى ىرىكتەۋ. ايۋدىڭ, بۇعىنىڭ, مايمىلدىڭ جانە باسقا دا جانۋارلاردىڭ سكەلەتتەرىن ارناۋلى تاپسىرىستار بويىنشا جيناقتاۋ. تۇپكىلىكتى وڭدەگەننەن كەيىن سۇيەكتەردى بولەكتەۋ, اناتوميالىق اتلاسقا جانە قولدا بار بەكىتىلگەن ەتالوندارعا سايكەس ارناۋلى جاشىكتەرگە سالۋ.
36. بىلۋگە ءتيىس:
ادامنىڭ جانە جانۋارلاردىڭ سكەلەتتەرىن جيناقتاۋ ەرەجەسىن, اناتوميالىق اتلاسقا جانە جالپى زوولوگيا كۋرسىناا سايكەس ادامنىڭ جانە جانۋارلار سكەلەتتەرىنىڭ قۇرىلىمىن, سكەلەتتەردەگى سۇيەكتەردىڭ اتاۋى مەن نىسانىن, ولاردىڭ ورنالاساتىن جەرىن.
4. قۇرعاق زووپرەپاراتتاردى جيناقتاۋشى
پاراگراف 1.
قۇرعاق زووپرەپاراتتاردى جيناقتاۋشى, 4-رازرياد
37. جۇمىس سيپاتتاماسى:
قۇرعاق زووپرەپاراتتاردى جيناقتاۋ. كەپتىرىلگەن جانۋارلاردى, وسىمدىكتەردى, قوراپتاردى, پلاكاتتاردى, ەتيكەتكالار مەن كوللەكتسيالار مەن بەرىلگەن تاقىرىپتاعى قۇرعاق زووپرەپاراتتاردى جيناقتاۋعا قاجەتتى باسقا دا ماتەريالداردى جيناقتاۋ. جينالعان ماتەريالداردى ولاردى مونتاجداۋ ءۇشىن قوراپتارعا سالۋ.
38. بىلۋگە ءتيىس:
ەنتومولوگيالىق كوللەكتسيالار مەن قۇرعاق زووپرەپاراتتاردىڭ مازمۇنى مەن اتاۋىن, جينالعان ماتەرايلداردىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى, ولاردى كوللەكتسيالار مەن پرەپاراتتاردى جيناقتاۋ كەزىندە قوراپتاردا ورنالاستىرۋدى, اياق مۇشەلىلەردىڭ نەگىزگى توپتارىن, ەنتومولوگيالىق كوللەكتسيالار مەن زووپرەپاراتتاردى جاساۋعا پايدالانىلاتىن اياق مۇشەلىلەردىڭ عىلىمي اتاۋىن, قۇرىلىم ەرەكشەلىكتەرىن, دامۋىن جانە ءومىر ءسۇرۋىن.
5. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى
پاراگراف 1. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى, 2-رازرياد
39. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تەحنيكالىق شارتتارعا سايكەس شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى بىلىكتىلىگى اناعۇرلىم جوعارى باقىلاۋشىنىڭ باسشىلىعىمەن كوزبەن نەمەسە قاراپايىم قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ باقىلاۋ. سىناما ىرىكتەۋ. شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى سۇرىپتار نەمەسە تۇرلەرى بويىنشا براكقا شىعارۋعا قاتىسۋ.
40. بىلۋگە ءتيىس:
ءونىم پارتياسىن قابىلداۋ جانە رەسىمدەۋ ەرەجەسىن, سىناما ىرىكتەۋ, ولشەۋ جانە تاڭبالاۋ ەرەجەسىن.
پاراگراف 2. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى, 3-رازرياد
41. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تەحنيكالىق شارتتارعا سايكەس شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى كوزبەن نەمەسە قاراپايىم قۇرالداردى قولدانا وتىرىپ باقىلاۋ. ءونىمنىڭ, تارانىڭ جانە تاڭبالاۋدىڭ مەملەكەتتىك ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق شارت تالاپتارىنا سايكەستىگى تۋرالى قورتىندى بەرۋ. ماتەريالدار مەن ءونىمدى باقىلاۋ ناتيجەلەرى كارتىشكەسىنە ەنگىزە وتىرىپ سۇرىپتار نەمەسە تۇرلەرى بويىنشا براكقا شىعارۋ.
42. بىلۋگە ءتيىس:
قىزمەت كورسەتەتىن تسەح توپتارى بويىنشا شيكىزاتقا, جارتىلاي شيكىزاتقا جانە دايىن ونىمگە قويىلاتىن تالاپتاردى, باقىلاناتىن ماتەريالداردىڭ فيزيكالىق-حيميالىق قاسيەتتەرىن.
پاراگراف 3. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى, 4-رازرياد
43. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تەحنيكالىق شارتتارعا سايكەس شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى باقىلاۋ اسپاپتارى مەن لۋپانى قولدانا وتىرىپ باقىلاۋ. باقىلاۋ جۋرنالىن جۇرگىزۋ. ساپاسىز ونىمگە اكتى رەسىمدەۋ. تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمدارى مەن تالاپتارىن قاراۋعا قاتىسۋ.
44. بىلۋگە ءتيىس:
قىزمەت كورسەتەتىن تسەح توپتارى بويىنشا شيكىزاتقا, جارتىلاي شيكىزاتقا جانە دايىن ونىمگە قويىلاتىن تالاپتاردى, تەحنولوگيانى, جونەلتىلەتىن پارتيالاردى باقىلاۋ جانە رەسىمدەۋ ءتارتىبى تۋرالى نۇسقاۋلىقتى, ىرىكتەۋ وتكىزۋ ادىستەمەسىن.
پاراگراف 4. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى, 5-رازرياد
45. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تەحنيكالىق شارتتارعا سايكەس شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى شامالى ۇلكەيتەتىن ميكروسكوپتار مەن كۇردەلى ولشەۋ اسپاپتارىن قولدانا وتىرىپ باقىلاۋ. جەكەلەگەن ۇساق سىنىق نىسانداردى شامالى قالپىنا كەلتىرۋ جانە براكقا شىعارىلعاندارىن اۋىستىرۋ. بىلىكتىلىگى تومەن باقىلاۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋ.
46. بىلۋگە ءتيىس:
كورنەكتى قۇرالدار ءوندىرىسى تەحنولوگياسىن, براك تۇرلەرىن جانە ولاردى جويۋ تاسىلدەرىن, گيستولوگيانىڭ, ەمبريولوگيانىڭ, زوولوگيانىڭ, گەولوگيانىڭ جانە تاعىدا باسقا عىلىمداردىڭ ءتيىستى بولىمدەرىن شىعارىلاتىن قۇرالدار نومەنكلاتۋراسى كولەمىندە, ميكروسكوپتىڭ قۇرىمى مەن جۇمىس ىستەۋ ءپرينتسيپىن.
47. جۇمىس ۇلگىلەرى:
ميكروپرەپاراتتاردى باقىلاۋ:
1) مارشانتسيا ارحەگونياسى;
2) اتەروسكلەروتيكالىق نەفروتسيرروز;
3) مالياريا ءپلاتسموديتى.
زوولوگيا بويىنشا جيىنتىقتاردى باقىلاۋ:
4) باق زيانكەستەرى;
5) باقشا زيانكەستەرى;
6) كودوسكوپقا ارنالعان دياپوزيتيۆتەر.
پاراگراف 5. كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋشى, 6-رازرياد
48. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تەحنيكالىق شارتتارعا سايكەس شيكىزاتتى, جارتىلاي شيكىزاتتى جانە دايىن ءونىمدى كوپ ۇلكەيتەتىن ميكروسكوپتاردىڭ كومەگىمەن باقىلاۋ. بيولوگيالىق نىساندار قاتارىنىڭ قالىپتى دامۋ ساتىلارىن (ونتوگەنەزدى) انىقتاۋ جانە ىرىكتەۋ. ارناۋلى تاپسىرىستار بويىنشا جانە ەكسپورتقا ارنالعان كورنەكتى قۇرالداردى باقىلاۋ.
49. بىلۋگە ءتيىس:
تسيتولوگيانى, گەنەتيكانى, ميكروبيولوگيانى, جەكە دامۋ بيولوگيسىن شىععارىلاتىن پرەپاراتتار نومەنكلاتۋراسى كولەمىندە, اسا نازىك تسيتولوگيالىق قۇرىىمداردى انىقتاۋ تەحنولوگياسىن, ميتوتيكالىق حروموسومداردى (كاريوتيپتەردى) زەرتتەۋگە ارنالعان گەنەتيكا جونىندەگى پرەپاراتتاردى ازىلەۋ ادىستەمەسىن, دروزوفيلدەردىڭ مۋتاتسيا تۇرلەرىن. ەكسپورتتىق ورىنداۋعا ارنالعان كورنەكتى قۇرالداردى دايىنداۋ تەحنولوگياسىن جانە يەحنيكالىق شارتتارىن.
50. جۇمىس ۇلگىلەرى:
پرەاپارتتاردى تاڭداۋ, انىقتاۋ جانە باقىلاۋ:
1) اسكاريدا, جەتىلۋ بولىگىنىڭ ەكىنشى اينالىمى, پرونۋكلەۋستار;
2) بالاپان, حوردالدىك ءوسىم.
باقىلاۋ:
3) گولدجي اپپاراتى;
4) كرەپيس كارنوتيپتەرى;
5) فريدلەندەر تاياقشاسى.
6. گلوبۋستاردى لاكتاۋشى
پاراگراف 1. گلوبۋستاردى لاكتاۋشى, 2-رازرياد
51. جۇمىس سيپاتتاماسى:
گلوبۋستاردى الدىن الا تەگىستەي وتىرىپ لاكپەن قولمەن لاكتاۋ. قاجەتتىڭ قۇرىلىم مەن تۇتقىرلىقتاعى لاكتى دايىنداۋ.
52. بىلۋگە ءتيىس:
لاكتاۋدىڭ جولدارى مەن تاسىلدەرىن, گرۋنتوۆكانىڭ رەتسەپتۋراسى مەن جاساۋ تاسىلدەرىن, قولدانىلاتىن ماتەريالدار مەن ولارعا قويىلاتىن تالاپتاردى, ەرىتكىشتەردى ساقتاۋ ەرەجەسىن.
8. ماتسەراتور
پاراگراف 1. ماتسەراتور, 4-رازرياد
53. جۇمىس سيپاتتاماسى:
سۇيەكتەردى جانە سۇيەكتىڭ ىشكى بەتتەرىن ج ۇلىننان جانە مايدان سۋمەن جۋ. كەپتىرۋ شكافىندا دۇرىس رەجىم مەن قاجەتتى اۋا اعىندارىن بەلگىلەۋ. جانۋارلاردىڭ تۇرىنە قاراي شكافتىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ەسكەرە وتىرىپ, سۇيەكتەردى كەپتىرۋ شكافىنداعى ششيتتەر مەن بيكستەرگە قويۋ. كەپتىرۋ رەجيمىنىڭ دۇرىستىعى مەن سۇيەكتىڭ وسال بولىكتەرىنىڭ: قابىرعالارىنىڭ, قۇيرىعىنىڭ, بۋىندارىنىڭ ساقتالۋى ماقساتىمەن سۇيەك ساپاسىن قاداعالاۋ. ءسىلتى ەرىتىندىلەرىن جاساۋ.
54. بىلۋگە ءتيىس:
ۇساق جانۋارلار سكەلەتىنىڭ قۇرىلىمىن ورىندالاتىن جۇمىس كوەمىندە, سۇيەكتەردى كەپتىرۋ تەحنيكاسىن, ەلەكتر قىزدىرعى مەن كەپتىرۋ شكافىنداعى جەلدەتكىش قوندىرعىلارىنىڭ قۇرىلىمىن, اسپاپتار بويىنشا ءتۇرلى سۇيەكتەردى كەپتىرۋگە ارنالعان قاجەتتى تەمپەراتۋرانى.
55. جۇمىس ۇلگىلەرى:
جۋ جانە كەپتىرۋ:
1) مىسىقتار;
2) قوياندار;
3) باقالار.
پاراگراف 2. ماتسەراتور, 5-رازرياد
56. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ۇساق جانۋارلاردىڭ سكەلەتتەرىن ماتسەراتسيالاۋ جانە مۋسىزداندىرۋ. ج ۇلىن مەن مايدى كەتىرۋ ءۇشىن بۇرعىلاۋ جانە ۇساق ترۋبالى جانە پلاستينالى سۇيەكتەردى سۋمەن شايۋ. اۆتوكلاۆتارداعى مايسىزداندىرۋ پروتسەسىن رەتتەۋ.
57. بىلۋگە ءتيىس:
مايسىزداندىرۋ كەزىندە قولدانىلاتىن بەنزيننىڭ ماركاسىن, سكەلەتتەردى بەزنينگە سالۋدىڭ كەزەكتىلىگى مەن بولۋ مەرزىمدەرىن, مايسىزداندىرىلعان سۇيەكتەردىڭ دايىندىق دارەجەسى مەن ساپاسىن, اۆتوكلاۆتاردى رەتتەۋدى, موتوردى, ناسوستى جانە تارتۋ قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ ەرەجەسىن, ورتكە قارسى شارالار كەشەنىن جانە بەنزين, بەنزول بۋىنان قورعانۋدى.
58. جۇمىس ۇلگىلەرى:
ماتسەراتسيالاۋ جانە سۋسىزداندىرۋ:
1) مىسىقتار;
2) قوياندار;
3) كورتىشقاندار;
4) باقالار;
5) قۇستار.
پاراگراف 3. ماتسەراتور, 6-رازرياد
59. جۇمىس سيپاتتامماسى:
ءىرى جانۋارلار مەن ادامنىڭ سكەلەتتەرىن ماتسەراتسيالاۋ, سۋسىزداندىرۋ. قانسىزداندىرىلعان سۇيەكتى ماتسەرەتسيالاۋ ىدىسىنا سالۋ جانە سۋ تولتىرۋ. ەلەكتر ۇقىزدىرمانى قوسۋ جانە قىزدىرۋ تەمپەراتۋراسىن رەتتەۋ. ماتسەراتسيالاۋ پروتسەسىن قاداعالاۋ. ىدىستان ماتسەراتسيالاۋ سۇيىعى مەن مايدى كەتىرۋ. جەكەلەگەن سۇيەكتەردەن ءسىڭىر قالدىقتارى مەن بايلامداردى تازارتۋ. ءىرى سۇيەكتتەردى ەتسۋ جانە مايسىزداندىرۋ. تەحنولوگياعا سايكەس اعارتۋشى سۇيىقتى جاساۋ جانە وعان سكەلەتتىڭ مايسىزداندىرىلعان سۇيەكتەرىن سالۋ. اعارتۋ پروتسەسىن قاداعالاۋ. سۇيەكتەردى اعارتقاننان كەيىن جۋ جانە كەپتىرۋ. ءىرى جانۋارلار مەن ادامنىڭ سكەلەتتەرىن ىرىكتەۋ جانە جيناقتاۋ. ادامدار مەن جانۋارلاردىڭ ورگاندارى مەن تىندەرىن, سونداي-اق ەمبريولوگيالىق ماتەريالدى گيستولوگيالىق جانە تسيتولوگيالىق قۇرىلىم تۇتاستىعىن باارىنشا ساقتاي وتىرىپ نازىك پرەپاراتتاۋ جانە فيكساتسيالاۋ. قالىپتى جانە پاتولوگيالىق اۋىتقۋ شەگىندە الىنعان ادام ورگاندارى مەن تىندەرىن دارىگەر-پاتولوگتارمەن بىرگە پرەپاراتتاۋ. فيكسيرلەنگەن نىسانداردى بلوك دايىنداۋ ءۇشىن سۋسىزداندىرۋ. كورنەكتى قۇرالدار شىعارۋعا جارامدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ سۇيەكتەردى ىرىكتەۋ.
60. بىلۋگە ءتيىس:
ماتسەراتسيالاۋشى ەرىتىندىلەردىڭ قۇورامىن, قاسيەتەترىن جانە ولاردى جاساۋ تاسىلدەرىن, سكەلەتتەردىڭ تۇرىنە قاراي ولاردىڭ قونتسەنتراتسياسىن, شيكىزاتتىڭ تۇرىنە, جانۋاردىڭ جاسىنا جانە ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي سۇيەكتەردى حيميالىق وڭدەۋ مەرزىمدەرىن, ماتسەراتسيالاۋدىڭ حيميالىق جانە بيولوگيالىق تاسىلدەرىن, سكەلەتتەگى پاتولوگيالىق اۋىتقۋلاردى, سۇيەكتى ماتسەراتسيالاۋعا ارنالعان اپپاراتۋرانىڭ قۇرىلىمىن جانە رەتتەۋدى, زيانجى جانە ۋلى رەاكتيۆتەرمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن, ادام مەن جانۋارلار سكەلەتىن جاساۋ ءۇشىن ءمايىت ماتەريالىن وڭدەۋ تەحنولوگيسىن, بەنزين بۋىنان جانە باسقا دا ۋلايتىن زاتتاردان قورعانۋ تاسىلدەرىن.
61. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) قويدىڭ, شوشقانىڭ, سيىردىڭ سكەلەتتەرى – ماتسەراتسيالاۋ;
2) ادامنىڭ سكەلەتتەرى – ماتسەراتسيالاۋ;
3) مىسىقتىڭ, قپياننىڭ, كورتىشقاننىڭ سكەلەتتەرى – اعارتۋ.
9. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى
پاراگراف 1. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 1-رازرياد
62. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان قاراپايىم ۇلگىلەردى جاساۋ, بىلىكتىلىگى اناعۇرلىم جوعارى ۇلگىلەۋشىنىڭ باسشىلىعىمەن 2-3 بولىكتەردەن تۇراتىن ۇلگىلەردى دايىن نىسان بويىنشا يلەپ جاساۋ نەمەسە قىسىمداپ شىعارۋ. قالىپتارىڭ جۇمىسشى بەتتەرىن مايلاۋ. قالىپقا جەلىم-گيپس ماسساسىن جاعۋ. ماستيكانى تەگىستەپ جازۋ جانە قالىپتارعا سالۋ. ۇلگىگە قاعازدى قاباتتاپ جاپسىرۋ. ءبىر كولەرلى پلاستيكالىق ماسسالاردى جاساۋعا قاتىسۋ جانە ولاردى قالىپقا سالۋ. ۇلگىنىڭ بولىكتەرىن قۇراستىرۋ جانە جەلىمدەۋ. جەلىمەلگەن جەرلەردەگى جىكتەردى الۋ جانە تەگىستەۋ. بۇيىم بەتىندەگى قۇيما اقاۋلارىن جويۋ. مودۋلدەردى قولمەن تەرىلەندىرۋ. ۇلگىلەردى ءتۇرلى ستانوكتار مەن ايلابۇيىمداردا وڭدەۋ.
63. بىلۋگە ءتيىس:
ۇلگى جاساۋعا قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ اتاۋىن, جىكتەردى تەگىستەۋ مەن ۇلگى بەتتەرىن تازارتۋ جولدارىن.
پاراگراف 2. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 2-رازرياد
64. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان قاراپايىم ۇلگىلەردى جاساۋ, 2-3 بولىكتەردەن تۇراتىن ۇلگىلەردى دايىن نىسان بويىنشا يلەپ جاساۋ نەمەسە قىسىمداپ شىعارۋ. ءبىر كولەرلى پلاستيكالىق ماسسالاردى جاساۋعا قاتىسۋ جانە ولاردى قالىپقا سالۋ. ۇلگىنىڭ بولىكتەرىن قۇراستىرۋ جانە جەلىمدەۋ. جەلىمەلگەن جەرلەردەگى جىكتەردى الۋ جانە تەگىستەۋ. بۇيىم بەتىندەگى قۇيما اقاۋلاررىن جويۋ. مودۋلدەردى قولمەن تەرىلەندىرۋ. ۇلگىلەردى ءتۇرلى ستانوكتار مەن ايلابۇيىمداردا وڭدەۋ. لاك پەن جەلىم جاساۋ. ۇلگىنى لاكپەن جابۋ.
65. بىلۋگە ءتيىس:
قاراپايىم ۇلگىلەردى جاساۋ جولدارىن, قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ, قۇرالداردىڭ نىسانىن, جاسالاتىن قۇرالداردىڭ اتاۋلارىن, قاراپايىم ۇلگىلەردى يلەپ جاساۋدىڭ, قىسىمداپ شىعارۋدىڭ, قۇيۋدىڭ تەحنيكاسىن, ۇلگىگە قاعاز قاباتتارىن جاپسىرۋدى, زياندى زاتتارمەن جۇمىس ىستەۋ كەزىندەگى قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن.
66. جۇمىس ۇلگىلەرى:
پاپە-ماشەدەن جانە ماستيكادان ۇلگى جاساۋ:
1) سوليتەر ۇشتارى;
2) ادام وكپەسىنىڭ سەگمەنتتەرى;
3) قىلقالام توپوگرافياسى.
پاراگراف 3. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 3-رازرياد
67. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان كۇردەلىلىگى ورتاشا ۇلگىلەردى جاساۋ, 4-6 بولىكتەردەن تۇراتىن ۇلگىلەردى دايىن قالىپ بويىنشا يلەپ جاساۋ نەمەسە قىسىمداپ شىعارۋ. ولاردى قالىپقا كەزەكپەن سالا وتىرىپ 2 تونداعى پلاستيكالىق ماسالاردى جاساۋ. ۇلگىلەرگە كۇردەلى ەمەس ارماتۋرا مەن فۋرنيتۋرا ورناتۋ. ۇلگى بولىكتەرىن قۇراستىرۋ جانە جەلىمدەۋ. بەرىلگەن رەتسەپتۋرا بويىنشا ماستيكا, لەۆكاس پەن كلەيستەر جاساۋ.
68. بىلۋگە ءتيىس:
كۇردەلىلىگى ورتاشا ۇلگىلەردى جاساۋ جولدارىن, جەلىم-گيپس ماسساسى مەن ماستيكانىڭ تەمپەراتۋرالىق رەجىمىن, پلاستماسسانى قالىپتارعا قۇيۋ تەحنيكاسىن, رەلەفتەردىڭ ۇلگىگە ءتۇسىرۋ تاسىلدەرىن, 2 توندى پلاستماسسالاردى جاساۋ رەتسەپتۋراسىن, ۇزىك قالىپتاردى قۇراستىرۋ مەن بولشەكتەۋ كەزەكتىلىگىن, قۇراستىرمالى ۇلگىلەردىڭ جيىنتىعىن جانە ولاردى بەكىتۋ ءتارتىبىن.
69. جۇمىس ۇلگىلەرى:
ۇلگىلەردى جاساۋ:
1) ىشكى سەكرەتسيا بەزدەرىن;
2) ادامنىڭ باس ميى;
3) ىمداۋ ەتتەرى;
4) تىزە بۋىنى.
پاراگراف 4. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 4-رازرياد
70. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان, لاتەكستەن, بالاۋىزدان, پارافيننەن, تسەرەزيننەن كۇردەلى ۇلگىلەردى جاساۋ. 7-8 بولىكتەردەن تۇراتىن ۇلگىلەردى دايىن قالىپ بويىنشا يلەپ جاساۋ نەمەسە قىسىمداپ شىعارۋ. قالىپقا كەزەكپەن سالا وتىرىپ 2-توننان جوعارى پلاستيكالىق ماسسا كولەرىن جاساۋ. لاتەكس قوسپاسىنا كومپونەنتتەر دايىنداۋ. بالاۋىزدان, پارافيننەن, تسەرەزيننەن جانە بوياۋشى زاتتاردان ماسسا جاساۋ. سۇيەك نەگىزىن قۇراۋ جانە وعان بالاۋىز ماسساسىنان جاسالعان جەكەلەگەن بۇلشىق ەتتەر مەن ورگانداردى بەكىتۋ. بولشەكتەردى جەتىلدىرۋ, جەلىمدەۋ جانە ىڭعايلاۋ. ۇلگىلەردى قۇراستىرۋ جانە بەكىتۋ. ۇلگىلەردەگى رەلەف دالسىزدىگىن جويۋ. اسپالى تامىرلار مەن جۇيكەلەردى ءتۇسىرۋ. ماستيكا, لەۆكاس, كلەيستەر جاساۋ ءۇشىن ماتەرايلداردى دوزالاۋ. ماسسانى دايىنداۋ پروتسەسىنىڭ جۇرگىزىلۋىن قاداعالاۋ جانە ولاردىڭ دايىندىعىن انىقتاۋ.
71. بىلۋگە ءتيىس:
كۇردەلى ۇلگىلەردى جاساۋ جولدارىن, لاتەكس قوسپاسىنا ارنالعان ديسپەرسيا, ەمۋلسيا مەن پاستالاردى جاساۋ رەتسەپتۋراسىن, بالاۋىز ماسساسىن جاساۋ رەتسەپتۋراسىن, پرەپارات نەگىزىنە ارنالعان سۇيەكتەردى بايلاامداۋ مەن بەكىتۋ تاسىلدەرىن, قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ حيميالىق جانە فيزيكالىق قاسيەتتەرىن, ۇلگى جيناقتارىن جانە قۇراستىرمالى بولشەكتەر قۇلپى جۇيەسىن قابىلداۋ, ماستيكا جاساۋ تەحنيكاسىن, ادام ورگاندارىنىڭ اناتوميالىق قۇرىلىمىن ورنىندالاتىن جۇمىس شەگىندە.
72. جۇمىس ۇلگىلەرى:
ۇلگىلەردى جاساۋ:
1) ىشكى قۇيمالارعا ارنالعان فانتوم قوسپالارى;
2) تىنىس ورگاندارى;
3) جۇرەك, بولشەكتەنەتىن ۇلگى;
4) ومىرتقا جوتاسى;
5) جاڭا تۋعان ءسابيدىڭ وكپە توپوگرافياسى.
پاراگراف 5. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 5-رازرياد
73. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان, لاتەكستەن, بالاۋىزدان, پارافيننەن, تسەرەزيننەن اسا كۇردەلى ۇلگىلەردى جاساۋ. كوپ بولىكتى ەرەكشە كۇردەلى تەرەڭ رەلەفتى ۇلگىلەردى دايىن قالىپ بويىنشا يلەپ جاساۋ, قىسىمداپ شىعارۋ نەمەسە قۇيۋ. لاتەكس قاباتىن ءتۇسىرۋ جانە ۇلگى-فانتومداردى تولىق قۇراستىرۋ. كەمىك زاتتى كورسەتۋگە ءۇشىن تابيعي سۇيەنكتى جارۋ نەمەسە دجاساندى سۇيەك كەمىگىن قولدان جاساۋ. كۇردەلى ارماتۋرا مەن فۋرنيتۋرانى ورناتۋ. كۇردەلى رەلەفتەردى قواس وتىرىپ, المالى بولشەكتەردى جەلىمدەۋ جانە جەتكەرۋ. ۇلگىلەردى كوركەم سۋرەتتەۋگە مۇسىندەپ وڭدەۋ. تەرموستاتتارداعى, كەپتىرۋ شكافتارىنداعى تەمپەراتۋرا رەجيمىن رەتتەۋ. بىلىكتىلىگى تومەن ۇلگىلەۋشىلەردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋ.
74. بىلۋگە ءتيىس:
ەرەكشە كۇردەلى كوپ بولشەكتى ۇلگىلەردى جاساۋدىڭ جولدارى مەن تاسىلدەرىن جانە ولاردىڭ قۇرىلىمدىق ەرەكشەلىكتەرىن, قولدانىلاتىن ماسسالردىڭ رەتسەپتۋراسى مەن تەحنولوگيالىق رەجىمىن, ۇلگىلەردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, ەرەكشە كۇردەلى ۇلگىلەردىڭ قۇراستىرمالى بولشەكتەرى قۇلپىن جاساۋ جانە ولاردى مۇسىندەپ وڭدەۋ, قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ ەرەكشىلىكتەرىن.
75. جۇمىس ۇلگىلەرى:
ۇلگىلەردى جاساۋ:
1) كەمىك زات ۆەناسى;
2) باس سۇيەكتىڭ ىشكى جانە سىرتقى نەگىزى;
3) تومەنگى بۋىن توپوگرافياسى;
4) تورس, بولشەكتى ۇلگى.
پاراگراف 6. كورنەكتى قۇرالداردى ۇلگىلەۋشى, 6-رازرياد
76. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پاپە-ماشەدەن, ماستيكادان, پلاستيكالىق ماسسادان, لاتەكستەن, بالاۋىزدان باستاپقى ۇلگى-ەتالونداردى, ەرەكشە كۇردەلى اناتوميالىق ۇلگىلەردى اناتوميا اتلاسى, تابيعي پرەپاراتتار بويىنشا جانە عالىمداردىڭ كونسۋلتاتسياسىمەن جاساۋ. كوپ بولشەكتى ەرەكشە كۇردەلى بىرەگەي ۇلگىلەردى ارناۋلى تاپسىرىس بويىنشا جانە ەكسپورتقا ارناپ قۇيۋ. ۇلگىنى بەلگىلەۋ جانە مۇشەلەپ ءبولۋ. جاڭا ۇلگىلەرگە جۇمىس ەسكيزدەرىن جاساۋ.
77. بىلۋگە ءتيىس:
ءتىننىڭ, ادام ورگاندارى مەن جۇيەسىنىڭ اناتوميالىق قۇرىلىمىن ورىندالاتىن جۇمىس شەگىندە, قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ حيميالىق جانە فيزيكالىق قاسيەتتەرىن, ۇلگىلەردى بولىكتەرگە بولشەكتەۋ جولدارىن, كۇردەلى اناتوميالىق ۇلگىلەردى يلەپ جاساۋ, قىسىمداپ شىعارۋ جانە قۇيۋ تەحنيكاسىن, ولاردى مۇسىندەپ وڭدەۋدى.
10. ىلعالدى پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى
پاراگراف 1. ىلعالدى پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى,
2-رازرياد
78. جۇمىس سيپاتتاماسى:
قاراپايىم جانە كۇردەلىلىگى ورتاشا نىسانداردى بىلىكتىلىگى اناعۇرلىم جوعارى قۇراۋشىنىڭ باسشىلىعىمەن قۇراستىرۋ. تسيليندرلەردى دايىنداۋ, دايىندالاتىن پرەپارتتارعا ارنالعان ەتيكەتكالاردى, نومىرلەر مەن ەكسپليكاتسيالاردى كەسۋ, ولاردى شىنى پلاستينكالارعا جاپسىرۋ. نىسانداردى جىپپەن نەمەسە لەسكامەن تىگۋ جانە شىنى پلاستينكالارعا جاپسىرۋ. پلاستينكانى نىسانمەن بىرگە تسيليندرگە ورنالاستىرۋ جانە ونى كونسەرۆىلەيتىن ەرىتىندىمەن تولتىرۋ. قۇرالداردى جۇمىسقا دايىنداۋ.
79. بىلۋگە ءتيىس:
قاراپايىم جانە كۇردەلىلىگى ورتاشا نىسانداردى قۇراستىرۋدى جانە ولاردىڭ سىرتقى تۇرلەرىن, ۋلى بەزدەرى بار جانۋارلارمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن, جانۋارلاردى جانسىزداندىرۋعا ارنالعان زياندى زاتتارمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن, نىسانداردى قۇراستىرۋ كەزىندە قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ نىسانىن.
پاراگراف 2.
ىلعالدى پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 3-رازرياد
80. جۇمىس سيپاتتاماسى:
قاراپايىم جانە كۇردەلىلىگى ورتاشا نىسانداردى قۇراستىرۋ. تسيليندرلەردى دايىنداۋ, ەتيكەتكالاردى, نومىرلەر مەن ەكسپليكاتسيالاردى كەسۋ, ولاردى شىنى پلاستينكالارعا جاپسىرۋ. ادامنىڭ پرەپاراتتالعان ورگاندارىن تازالاۋ. نىسانداردى جىپپەن نەمەسە لەسكامەن تىگۋ جانە شىنى پلاستينكالارعا جاپسىرۋ. نىساندى قاجەتتى جاعدايعا كەلتىرۋ, كسپليكاتسياعا سايكەس نىساندارعا نومىرلەردى جاپسىرۋ. كونسەرۆىلەيتىن ەرىتىندىنى دايىنداۋ. پريگوتوۆلەنيە كونسەرۆيرۋيۋششيح راستۆوروۆ. پلاستينكانى نىسانمەن بىرگە تسيليندرگە ورنالاستىرۋ جانە ونى كونسەرۆىلەيتىن ەرىتىندىمەن تولتىرۋ. جەلىم دايىنداۋ. سۇزگىلەردى دايىنداۋ جانە كونسەرۆىلەيتىن ەرىتىندىنى ءسۇزۋ. شىنى كرۋجكالاردى قىزدىرۋ جانە ولاردى تسيليندرگە جاپسىرۋ. تسيليندرلەردى گەرمەتيكالىق بۋىپ-ءتۇيۋ. تسيليندرلەردى كەپتىرۋگە قويۋ. تسيليندرلەردىڭ اقپاۋىن تەكسەرۋ. تسيليندرلەردىڭ ءۇستىن جانە جيەكتەرىن قارا لاكپەن بوياۋ. تسيليندرلەردى ءسۇرتۋ. وتك, فيرمالىق جانە تەمپەراتۋرا ەتيكەتكالارىن جاپسىرۋ.
81. بىلۋگە ءتيىس:
قاراپايىم جانە كۇردەلىلىگى ورتاشا نىسانداردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, ادام اناتوميسى مەن قۇراستىرىلاتىن نىساننىڭ ىشكى قۇرىلىمىن, ارناۋلى جەلىمدى جاساۋ رەتسەپتۋراسىن, كونسەرۆىلەيتىن ەرىتىندىنى ءسۇزۋ تەحنيكاسىن, تسيليندرلەردى گەرمەتيكالىق بۋىپ-ءتۇيۋ ەرەجەسىن.
82. جۇمىس ۇلگىلەرى:
قۇراستىرۋ:
1) گۋبكا-بادياگالار;
2) مەديتسينالىق س ۇلىكتەر;
3) بۇيرەك – فرونتالدىك كەسۋ;
4) تاڭداي سىڭىرلەرى مەن بايلامدارى.
پاراگراف 3.
ىلعالدى پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 4-رازرياد
83. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پارازيتولوگيا, ءىش قۇرىلىسى, تىنىس جانە اس قورىتۋ ورگاندارى, ءزار-جىنىس جۇيەسى, ەمبريولوگيا, ىشكى سەكرەتسيا بەزدەرى بولىمدەرىنەن كۇردەلى نىسانداردى قۇراستىرۋ, ادامنىڭ پرەپاراتتالعان جانە تازارتىلعان ورگاندارى, تابيعي بوياۋى ساقتالعان بوتانيكالىق نىساندارى. ادامنىڭ جەكەلەگەن ورگاندارىن, جانۋارلار مەن وسىمدىكتەردى تىركەۋ. قابات تىعىندارىن ىرىكتەۋ جانە جارۋ. جارىلعان تىعىندارىندى پلاستينكالارعا كەسۋ. شىنى پلاستيكالاردى بەكىتىلگەن نىساندارىمەن جانە تسيديندرلەردى شوگىندىدەن جۋ. نىساندارعا جاپسىرىلعان نومىرلەر مەن ەكسپليكاتسيالاردىڭ بولۋىن جانە ساپاسىن تەكسەرۋ. جۋىلعان پرەپاراتتاردى تسيليندرگە سالۋ جانە ونى تىعىندى پلاستينكا كومەگىمەن بەكىتىپ, كونسەرۆىلەۋشى ەرىتىندىمەن تولتىرۋ. تسيليندر جيەكتەرىن سۇزگى قاعازبەن كەپتىرۋ جانە ولاردى جابۋ.
84. بىلۋگە ءتيىس:
كۇردەلى نىسانداردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, فيلترمەن جانە كومپرەسسورمەن جۇمىس ىستەۋ ەرەجەسىن, اناتوميالىق تسيليندرلەردى جەلىمدەپ جابۋ تەحنيكاسىن.
85. جۇمىس ۇلگىلەرى:
قۇراستىرۋ:
1) قىناپ, جاتىر, جاتىر تۇتىكتەرى مەن انالىق بەزدەرى;
2) باۋىر قوس ەزۋلىگى جانە ونىڭ ارالىعى;
3) باس ميى (نەگىزى, تالاميالىق بولىگى);
4) بولمە شىبىنى (دامۋى);
5) بۇيرەكتار ء(ىشى اشىلعان, قان تامىرلارىمەن);
6) وزەن شايانى ء(ىش قۇرىلىسى).
پاراگراف 4.
ىلعالدى پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 5-رازرياد
86. جۇمىس سيپاتتاماسى:
پارازيتولوگيا مەن گەلمينتولوگيا, ارتەريالدىق, ۆەنا, جۇيكە جانە ءزار-جىنىس جۇيەسى, ۇقساستىق بويىنشا, جاڭا تۋعان نارەستە ءمايىتىنىڭ پرەپاراتتالعان جانە تۇپكىلىكتى جۋىلعان ورگاندارىنان ەرەكشە كۇردەلى نىسانداردى قۇراستىرۋ. باس ميىن بوياۋ ءۇشىن بوياۋ ەرىتىندىسىن دايىنداۋ. بىلىكتىلىگى تومەن قۇراستىرۋشىنىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق ەتۋ.
87. بىلۋگە ءتيىس:
ەرەكشە كۇردەلى نىسانداردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, ادامنىڭ جانە قۇراستىرىلاتىن بارلىق جانۋارلاردىڭ اناتومياسىن, اناتوميالىق, زوولوگيالىق جانە بوتانيكالىق نىسانداردىڭ تابيعي بوياۋىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ساقتاۋ تەحنيكاسىن.
88. جۇمىس ۇلگىلەرى:
قۇراستىرۋ:
1) اسكاريدالار;
2) وگىزدىڭ كوزى;
3) 7-8 ايلىق ۇرىق بەزدەرى;
4) مىسىقتىڭ بويالعان ميى;
5) نارەستەنىڭ ارتەريالدىق جۇيەسى;
6) بالىق – دامۋى.
11. سۇيەك پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى
پاراگراف 1. سۇيەك پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 2-رازرياد
89. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ جەكەلەگەن تابيعي جانە جاساندى سۇيەكتەرىنەن جاسالعان قاراپايىم پرەپاراتتاردى تۇعىردا قۇراستىرۋ. پلانشەتتەر مەن تۇعىرلاردى ىرىكتەۋ, پرۋجينا, بەكىتپە فۋرنيتۋرا جاساۋ. ءتۇرلى كونسيستەنتسياداعى اكريل جانە باسقا دا جەلىمدەردى جاساۋ. سۇيەكتىڭ سىنۋىنا بايلانىستى اقاۋلاردى جەلىم ارقىلى جويۋ.
90. بىلۋگە ءتيىس:
قاراپايىم پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلار سكەلەتتەرىنىڭ جەكەلەگەن سۇيەكتەرىنىڭ اتاۋىن, قولدانىلاتىن ماتەريالداردى, ينسترۋمەنتتەردى, سۇيەكتى بۇرعىلاۋ, پرۋجينا, بەكىتپە فۋرنيتۋرا جاساۋ جولدارىن.
91. جۇمىس ۇلگىلەرى:
1) شۇيدە سۇيەكتەرى;
2) نەگىزگى سۇيەكتەر.
پاراگراف 2. سۇيەك پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 3-رازرياد
92. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ جەكەلەگەن تابيعي جانە جاساندى سۇيەكتەرىنەن كۇردەلىلىگى ورتاشا پرەپاراتتاردى تۇعىرعا قۇراستىرۋ. سۇيەك پرەپاراتىن شاباقتاۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر نۇكتەلەردە سۇيەكتى تەسۋ. ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ ترۋبالى سۇيەكتەرى مەن ومىرتقاسىن ارامەن كەسۋ. كەسىندىلەردى پلانشەتتەرگە بەلگىلى ءبىر تارتىپپەن جاپسىرۋ. كانيفول, اتسەتون, تولۋول, ارناۋلى جەلىم قوسپالارىن جاساۋ.
93. بىلۋگە ءتيىس:
كۇردەلىلىگى ورتاشا نىسانداردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, سۇيەكتى ارامەن كەسۋ جولدارىن, ماتەريالداردىڭ فيزيكالىق قاسيەتتەرىن.
94. جۇمىس ۇلگىلەرى:
قۇراستىرۋ:
1) قابىرعا دوعاسى;
2) قۇيىمشاقتى سەگىزكوز;
3) ەمبريون, جاڭا تۋعان نارەستە سكەلەتتەرى.
پاراگراف 3. سۇيەك پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 4-رازرياد
95. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ جەكەلەگەن تابيعي جانە جاساندى سۇيەكتەرىنەن كۇردەلى پرەپاراتتاردى پرۋجيناعا جانە بەكىتپە فۋرنيتۋراعا قۇراستىرۋ. تۇزەتىلگەن اقاۋلاردى تازارتۋ. ادام سكەلەتى سۇيەكتەرىنىڭ تولىق جيىنتىعىن جيناقتاۋ. ادامنىڭ جەكەلەگەن سۇيەكتەرىندەگى بۇلشىق ەتتىڭ جابىسۋ جەرلەرىن بوياۋمەن كورسەتۋ. ادامنىڭ بۋىندارىنىڭ اينالۋ وستەرىن انىقتاۋ جانە ولاردى بەكىتۋ. ءىرى جانۋارلاردىڭ باس سۇيەگىن ساگيتتالدىك كەسۋ. سۇيەكتەردى تەسۋ. پرەپاراتتى جيناقتاۋ جانە قۇراستىرۋ.
96. بىلۋگە ءتيىس:
كۇردەلى نىسانداردى قۇراستىرۋ تەحنيكاسىن, ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلار سكەلەتىنىڭ قۇرىلىمىن, سۇيەكتەرىندەگى بۇلشىق ەتتىڭ جابىسۋ جەرلەرىن, پلاستماسسادان جاسالعان سۇيەكتەردى وڭدەۋ تاسىلدەرىن, ەكسپليكاتسياعا سايكەس نومىرلەردى جاپسىرۋ تەحنيكاسىن.
97. جۇمىس ۇلگىلەرى:
قۇراستىرۋ:
1) سيىردىڭ جانە جىلقىنىڭ بۋىندارى;
2) بۋىنداردىڭ اينالۋ وستەرى;
3) ادامنىڭ تابان جانە قول سكەلەتى;
4) بۇلشىق ەتتىڭ جابىسۋ جەرلەرى كورسەتىلگەن ادامنىڭ جاق سۇيەگى.
پاراگراف 4. سۇيەك پرەپاراتتاردى قۇراستىرۋشى, 5-رازرياد
98. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ جەكەلەگەن تابيعي جانە جاساندى سۇيەكتەرىنەن ەرەكشە كۇردەلى پرەپاراتتاردى, باس سۇيەكتى بوياپ, تامىرلارىن سالىپ جانە ىشكى قۇرىلىسىن كورسەتە وتىرىپ قۇراستىرۋ. ادامنىڭ جانە ءىرى جانۋارلاردىڭ جامباس سۇيەكتەرىن ساگيتتالدىك كەسۋ. نومەنكلاتۋرادا كوزدەلمەگەن جانۋارلاردىڭ: بۇلاننىڭ, مايمىلدىڭ, زەبردىڭ, ءشيبورىنىڭ جانە تاعىدا باسقا سكەلەتتەرىن ارناۋلى تاپسىرىس بويىنشا جاساۋ. سكەلەتتەرگە تابيعي پوزا بەرۋ. ومىرتقا جوتاسىن, جامباستى, قابىرعامەن قوسا كەۋدە سۇيەك شەمىرشەگىن جاپسىرۋ جانە بايلامداۋ.
99. بىلۋگە ءتيىس:
ەرەكشە كۇردەلى
