ماڭعىستاۋداعى قاراقيا اتاۋى كوپشىلىككە جاقسى تانىس. ول – كولەمى جاعىنان تمد ەلدەرى اراسىندا 5-ءشى ورىن الاتىن قازاقستانداعى ەڭ تەرەڭ ويپات اتاۋى. ەلىمىزدىڭ تاڭداۋلى جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى. اقتاۋدان شىعىپ, وسى ايگىلى ويپاتتى جاعالاي ءارى اسقان جان قاراقيا اتتى اۋداننىڭ تابالدىرىعىن اتتايدى...
ماڭعىستاۋداعى قاراقيا اتاۋى كوپشىلىككە جاقسى تانىس. ول – كولەمى جاعىنان تمد ەلدەرى اراسىندا 5-ءشى ورىن الاتىن قازاقستانداعى ەڭ تەرەڭ ويپات اتاۋى. ەلىمىزدىڭ تاڭداۋلى جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى. اقتاۋدان شىعىپ, وسى ايگىلى ويپاتتى جاعالاي ءارى اسقان جان قاراقيا اتتى اۋداننىڭ تابالدىرىعىن اتتايدى...
جەتىبايداي كەن ورنىمەن تانىلعان قاراقيانىڭ ماڭعىستاۋدا مۇناي سالاسىنىڭ نەگىزى قالانىپ, دامۋىندا وزىندىك تاريحى بار. وتكەن عاسىردىڭ 50-ءشى جىلدارىنان باستاپ تۇبەكتە گەولوگيالىق ىزدەستىرۋ جۇمىستارى قانات جايعانى بەلگىلى. وسى ىرگەلى ءىستى قولىنا الىپ, وڭىردە كەن ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا سەپ بولعان ماڭعىستاۋ مۇناي-گاز بارلاۋ كەشەندى ەكسپەديتسياسى ءوز قوسىن قاراقيا اۋدانى ورتالىعىنا تىكتى. بۇل جاعداي اۋداننىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني دامۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ, ناتيجەسىندە اۋدان تەك رەسپۋبليكاعا عانا ەمەس, بۇكىل وداققا تانىمال اۋدانداردىڭ قاتارىنا قوسىلعان بولاتىن.
سوڭعى جىلدارى اۋداندا الەۋمەتتىك سالا, اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرگە وندىرىستىك مەكەمەلەر سانى ارتتى. كەشەگى ءبىر كەزەڭدەردە توقىراپ بارىپ تەڭسەلە تۇرعان اۋداننىڭ بەتى بەرى قاراپ, ەتەك-جەڭىن قىمتاي باستادى. بيىل 40 جاسقا تولعان اۋدان قاناتىن قومداپ, بۇرىنعىدان دا بيىك سامعاۋعا تالپىنىپ جاتقان جايى بار. مەرەيتوي اياسىندا قاراقيادا بىرنەشە جاڭالىقتارعا كۋا بولىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلعان ىستەرگە قانىعۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
قاراقيالىقتار ءبىر كۇندە بىرنەشە جاڭا نىسانعا قول جەتكىزدى. الدىمەن قاراقيا اۋدانىندا «نۇر وتان» حدپ-نىڭ جاڭا عيماراتى اشىلدى. وسىلايشا, ءبىر اپتا بۇرىن سۋ جاڭا كولىككە يە بولعان «نۇروتاندىقتاردىڭ» قۋانىشى قۋانىشقا ۇلاستى. جاڭا عيماراتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنان سوڭ تۇرعىندار قۇرىق اۋىلىندا 24 پاتەرلىك ەكى جاڭا تۇرعىن ءۇيدىڭ كىلتى تاپسىرىلعان ءساتتىڭ قىزىعىن ءبولىستى. قاراقيا اۋدانىنىڭ وسى قۇرىق اۋىلىندا تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى وتكىر تۇر ەكەن. كەزەك كۇتكەن 500-گە تارتا ادامنىڭ 48-ءى وسى كۇنى ءوز پاتەرلەرىنىڭ كىلتىن قولدارىنا الدى. سويتسەك, بۇل «قولجەتىمدى باسپانا-2020» باعدارلاماسىنىڭ يگىلىگى ەكەن. وسى كۇنى قۇرىقتا 400 ورىندىق كəسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدج عيماراتى مەن 200 ورىندىق جاتاقحانا اشىلدى. 3 قاباتتى وقۋ عيماراتىندا ستۋدەنتتەرگە ارنالعان شەبەرحانالار, كومپيۋتەر مەن لينگافوندى وقۋ بولمەلەرى, زەرتحانالارى بار. اسپازدار, تەحنيك-باعدارلاماشى, تەحنيك-مەحانيكتەر əزىرلەيتىن كاسىپتىك كوللەدجدە قازىر 173 ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. بولاشاعىن تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋمەن جانە ءوندىرىستى وركەندەتۋمەن بايلانىستىراتىن وڭىردە اتالمىش ماماندىقتاردىڭ قاجەتتىگى ايدان انىق. وقۋ ورنىندا ءبىلىم الۋشىلار ءۇشىن وقۋ مەن جاتاقحانانىڭ تەگىن بولۋى – جاستار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى ءۇشىن ءارى جاڭالىق, ءارى ەرەكشەلىك, ءارى جاردەم. اۋداننىڭ 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا قۇرىق اۋىلىندا كەمە جاساۋ جانە كەمە جوندەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى ەنگىزىلگەن. مۇندا قۇرىلىس جۇمىستارى كەزىندە 600-گە جۋىق جۇمىس ورىندارى اشىلادى دەپ كۇتىلسە, وڭىردەگى وزگە دە جوبالار 1000-عا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن ۇسىنادى دەپ جوسپارلانعان.
– اۋدانىمىزدا باسپانا ماسەلەسى قارقىندى جۇزەگە اسىرىلۋدا. مۇنايشى, جەتىباي ەلدى مەكەندەرىندە 4 قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر جانە «قولجەتىمدى باسپانا-2020» باعدارلاماسى بويىنشا سەنەك, بوستان, قۇلاندى اۋىلدارىندا جاڭا تۇرعىن ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇگىندە اۋدان بويىنشا 15 مەكتەپ بار, بارلىق ەلدى مەكەندە بالاباقشا اشىلعان. بوستان اۋىلىندا بۇل مəسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 50 ورىندىق بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى باستالماق. جىل سوڭىنا دەيىن قۇرىقتا 300 ورىندىق ينتەرنات, 75 ورىندىق بالاباقشا, بوستان, سەنەك جəنە قۇلاندىدا تۇرعىن ۇيلەر, «وزەن – تۇركىمەنستان مەملەكەتتىك شەكارا» تەمىر جول جەلىسى شەكارا شەگىندە ورنالاسقان بولاشاق ەلدى مەكەنىندە 80 ورىندىق مەكتەپ, 50 ورىندىق بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلەدى. «اقبۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا قاراقيا اۋدانى 70% اۋىزسۋمەن قامتىلدى. جاقىن ارادا بۇل ماسەلەنى 95-99%-عا جەتكىزۋدى مىندەت ەتىپ وتىرمىز, – دەيدى قاراقيا اۋدانىنىڭ اكىمى Əدىلبەك داۋىلباەۆ.
قاراقيا تۋرالى بۇرىن «تەڭىز دەڭگەيىنەن تومەن جاتىر» دەگەن ۇعىم قازىر «تەرەڭ» دەگەن تۇسىنىكپەن الماستى. قاراقيا اۋدانىنىڭ جەتكەنى مەن الدىنا قويعان ماقسات-جوسپارىنا قاراپ, وسىنى مويىنداۋعا تۋرا كەلەدى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
