ء«بىز بيىلعى جىلى بارلىعى 56 مىڭنان استام ادامدى جۇمىسپەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», - دەدى د.الكەباي ۇلى جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 26 مىڭ ادامدى قامتۋ جوسپارى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ايتا كەتەرلىگى, بوس ورىندارعا ورنالاسۋ ءۇشىن جۇمىس ىزدەۋشىلەرگە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارۋ كەرەك.
«ورتالىق ماماندارى بىلىكتىلىك بويىنشا قانداي جۇمىستىڭ قاجەت ەكەنىن, قاي اۋداننان ۇسىنىلعانىن, جۇمىستىڭ ىڭعايىن جان-جاقتى قاراستىرىپ, ۆاكانسيالاردى ۇسىنادى. لوكاتسيالىق جاعىنان تۇرعىلىقتى مەكەنجايى نازارعا الىنادى. اسىرەسە,كوپبالالى انالارعا قولايلى نۇسقالار تاڭدالادى», - دەدى د.الكەباي ۇلى.
باسقارما مالىمەتتەرىنە سايكەس, اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرى قاراي حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا 27 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىزدەپ كەلگەن, ولاردىڭ ىشىندە 13,5 مىڭ ادام ەڭبەكپەن قامتىلسا, سونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى اياسىندا 5,5 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاسقان. بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسۋدا جانە ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋدى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋدا «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا كاسىپكەرلەر ءۇشىن 3 ىنتالاندىرۋشى تەتىكتەر قولدانىلادى. بۇل قوعامدىق جۇمىستار, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى جانە جاستار تاجىريبەسى.
قوعامدىق جۇمىستارعا جاساپ وتىرعان قىزمەتى قالا ءۇشىن ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ەكولوگيالىق تۇرعىدا پايدا اكەلەتىن جۇمىس بەرۋشىلەر قاتىسادى. قوعامدىق جۇمىستارعا قاتىسۋشى ازاماتتاردىڭ ەڭبەگىن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى اي سايىن جۇمىس بەرۋشىلەر بەرگەن مالىمەتتەر نەگىزىندە تولەيدى جانە ول 2 اەك (85000 تەڭگە) قۇرايدى.
«ەگەر كاسىپكەر جۇمىس ىزدەۋشىنى قوعامدىق جۇمىستارعا قابىلدايتىن بولسا, وندا مەملەكەت ءاربىر جۇمىسقا تۇرعان ادام ءۇشىن جىل سوڭىنا دەيىن ەكى رەت تومەنگى جالاقى تولەيتىن بولادى. ول الەۋمەتتىك سالىقتاردى ۇستاماعاندا 85 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى», - دەپ ءتۇسىندىردى ن.ابىلشايىقوۆ. قوعامدىق جۇمىستارعا قامتىلۋ ۇزاقتىعى 12 ايعا دەيىن. الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ولاردىڭ مەنشىك فورماسىنا قاراماستان, سونداي-اق, ۇيدە دە ۇيىمداستىرىلادى. الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى بويىنشا قاتىسۋشى ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى جۇمىس بەرۋشىمەن بەلگىلەنگەن جالاقىدان 35 پايىز مولشەرىندە سۋبسيديا بەرۋ ارقىلى, بىراق 1 اەك- تەن اسپاعان (42500 تەڭگە)كولەمدە تولەنەدى. «ەگەر ءسىز وزىڭىگە بۋحگالتەر كومەكشىسى بولىپ جۇمىس ىزدەگەن ادامدى الاتىن بولساڭىز, ونىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ 35 پايىزىن مەملەكەت وتەيتىن بولادى», - دەپ قوستى سوزىنە ن.ابىلشايىقوۆ.
الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا وسىعان وراي بىلىكتىلىگى بار ازاماتتار جىبەرىلەدى.
جاستار تاجىريبەسى: بارلىق مەنشىك فورماسىنداعى كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا ۇيىمداستىرىلادى. جاستار تاجىريبەسى بويىنشا جۇمىس ۋاقىتشا سيپاتقا يە. ەڭبەكاقىنى تولەۋ رەسپۋبليكالىق نەمەسە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ, 25 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش – 69 450 تەڭگەنى (سالىقتى, مىندەتتى الەۋمەتتىك اۋدارىمدار, پايدالانىلماعان ەڭبەك دەمالىسى جانە بانك قىزمەتتەرى ءۇشىن وتەماقىلاردى ەسكەرە وتىرىپ) قۇرايدى.
«تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم الۋعا دا مۇمكىندىك جاسالعان, ونى مەڭگەرۋگە جوعارعى وقۋ ورىندارىنا تۇسە الماعان نەمەسە كاسىبي تەحنيكالىق ءبىلىمدى مەڭگەرگىسى كەلگەن مەكتەپتەردىڭ 9-11سىنىپ تۇلەكتەرى شاقىرىلادى. وسى باعىتتا ءبىز 2,5 مىڭ جاستى جۇمىسپەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», - دەدى د.الكەباي ۇلى.