سان قىرلى ونەرىمەن تانىلىپ, تۋعان ولكەسىنىڭ بەدەلىن كوتەرىپ جۇرگەن قىلقالام شەبەرى قالي قورالاسباەۆ بەينەلەۋ ونەرىنىڭ ءتورت باعىتىندا ەڭبەكتەنىپ كەلەدى.
باستى تاقىرىبى – قازاقتىڭ جانى, تاريحى, تابيعاتى بولۋدان تانباعان ءبىزدىڭ بۇل كەيىپكەرىمىز اۋىلدا تۇرىپ-اق, الماتىنىڭ قاق تورىندە, ۇلكەن قالالاردا ونعا تارتا كورمە وتكىزىپ, قابىلەتىمەن شىعارماشىلىق قاۋىمداستىقتى مويىنداتقان قىلقالام شەبەرى.
سان قىرلى ونەرىمەن تانىلىپ, تۋعان ولكەسىنىڭ بەدەلىن كوتەرىپ جۇرگەن قىلقالام شەبەرى قالي قورالاسباەۆ بەينەلەۋ ونەرىنىڭ ءتورت باعىتىندا ەڭبەكتەنىپ كەلەدى.
باستى تاقىرىبى – قازاقتىڭ جانى, تاريحى, تابيعاتى بولۋدان تانباعان ءبىزدىڭ بۇل كەيىپكەرىمىز اۋىلدا تۇرىپ-اق, الماتىنىڭ قاق تورىندە, ۇلكەن قالالاردا ونعا تارتا كورمە وتكىزىپ, قابىلەتىمەن شىعارماشىلىق قاۋىمداستىقتى مويىنداتقان قىلقالام شەبەرى.
سۋرەتشى-ءمۇسىنشى ءارى كاريكاتۋراشى قالي قورالاسباەۆ شۋ اۋدانى, تولە بي اۋىلىندا تۇرادى.
وسىدان 11 جىل بۇرىن الماتىداعى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۇراجايىندا وتكەن تارازدىڭ – 2000 جىلدىعىنا ارنالعان كورمەسى اشىلعاندا قالي قورالاسباەۆتان ونەر ورداسىنان الىستا تۇرۋ ءسىزدىڭ شىعارماشىلىعىڭىزعا قانشالىقتى كەرى نەمەسە وڭ اسەر ەتەدى دەپ سۇراعانىمىز بار. سوندا سۋرەتشى ك ۇلىمدەپ: «مەن ءوزىمنىڭ تاقىرىبىمنىڭ ورتاسىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان جوقپىن با؟!» دەگەن ەدى. وسىدان كەيىن سۋرەتشىنىڭ الەمىمەن اراعا التى جىل سالىپ, الماتىداعى قر ورتالىق مەملەكەتتىك مۇرجايىندا وتكەن «تۇعىر» اتتى كورمەسىندە قايتا تابىستىق. تۋىندىلاردىڭ ورىندالۋ شەبەرلىگىنە وراي تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 10 جىلدىعىندا «جىل اشقان تالانت» اتاعىن العان قورالاسباەۆتىڭ: «مەنىڭ تاقىرىبىمنىڭ ءبارى – قازاقتىڭ جانى, اۋىل ادامدارى بولعاندىقتان, مەن ءوز تاقىرىبىمنىڭ ورتاسىندا ءومىر سۇرەمىن. جازعان جۇمىستارىم شىنايى شىعادى. بۇل مەنىڭ ارتىقشىلىعىم. كەمشىلىگىم – ءوز ورتاممەن, سۋرەتشىلەرمەن رۋحاني بايلانىس جوق. قينايتىنى دا وسى. سوندىقتان دا بار كۇشىمدى سالىپ, ۇلكەن كورمەلەر وتكىزىپ, اندا-ساندا ارىپتەستەرىممەن قاۋىشامىن. ولارمەن پىكىر الماسۋ مەنىڭ العا قاراي جىلجۋىما سەپتىگىن تيگىزەدى. شابىت بەرەدى» دەگەنى ەستە.
1987 جىلى گوگول اتىنداعى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىن تامامداعان قالي ارنايى كوميسسيا مۇشەلەرىنەن ءوزىن تۋعان اۋىلى شۋ اۋدانىنا جىبەرۋدى وتىنەدى. سوندا ۇستازدارى: «بالام-اۋ, اۋىلدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنىڭ ىشىندە ونەرىڭمەن جوعالىپ كەتەسىڭ عوي» دەيدى تاڭدانىپ. سوندا ۇزدىك شاكىرتتەردىڭ ءبىرى ساناتىنداعى قورالاسباەۆ: «جوق, اعالار, مەن سىزدەرگە جوعالماۋعا ۋادە بەرەم!» دەگەن ەكەن.
سودان بەرى تالاي سۋ اعىپ, جىلدار كەلىپ, جىلدار كەتىپ شيرەك عاسىر وتە شىعىپتى. ول اۋىلدا تۇرىپ-اق سىر-شىراي كەسكىندەمە, تاس مۇسىندەرمەن كوپتەگەن كورمەلەر جاساپ كەلەدى. تۋعان اۋىلى تولە بي اۋىلىندا 30-عا تارتا, وبلىس ورتالىعى تاراز قالاسىندا 10-عا تارتا جەكە كورمەسى, 2002 جىلى تارازدىڭ – 2000 جىلدىعىنا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءا.قاستەەۆ ونەر مۋزەيىندە, 2008 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىندە جەكە كورمەلەرىن وتكىزىپ, ونەر تانۋشىلاردىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولدى. وسى كورمەلەرىنىڭ بارلىعىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىن قازاقتىڭ قارا دومبىراسىن ءوزى شەرتىپ, ءوز انىمەن, سوزىمەن اشىپ كوپشىلىكتىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ كەلەدى.
تاڭداعان تاقىرىبىن ءوز بويىنان, جۇرەگىنەن وتكىزگەندە عانا شىنايى شىعارما تۋاتىنىن ول ءار كەز ويىنان شىعارعان ەمەس. اسىرەسە, وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارى اۋىلدىق جەرلەر قاتتى كۇيزەلىپ, كوپتەگەن ەلدى مەكەندەر قاڭىراپ, جاستار قالاعا اعىلعاندا ول ۋاقىتپەن ساناسپاي ەڭبەك ەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە «تاستاندى ۇيالار», «ءبىز سەندەردى كۇتەمىز», «قارا شاڭىراققا ورالۋ», «بالانىڭ ارمانى», «باقسىنىڭ كوز جاسى» سياقتى تۋىندىلار دۇنيەگە كەلدى.
قالي قورالاسباەۆتىڭ كاريكاتۋرالارى العاشىندا اۋداندىق «شۋ ءوڭىرى» گازەتىندە باسىلسا, بۇگىنگە دەيىن وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا 500-دەي كاريكاتۋرالارى جارىق كورىپتى.
«كاريكاتۋرا – مەنىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسىم. قوعامدا بولىپ جاتقان جات قىلىقتاردى وسى سىزىقتار ارقىلى كوپشىلىككە پاش ەتەمىن», دەيدى ول.
«ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەگەن قازاق حالقىمىز. ول تۋعان اۋىلى شۋ اۋدانىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي «جاستار اللەياسىنا» پاك سەزىممەن دوستىقتى جىرلايتىن «ماحاببات باعى» اتتى ءتورت بولىكتەن تۇراتىن كەشەندى ءمۇسىنىن, تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا وراي ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزدى دارىپتەيتىن «جەتى قازىنا» اتتى ءۇش بولىكتەن تۇراتىن كەشەندى ءمۇسىنىن سىيعا تارتىپ, ءوز اۋىلىنىڭ پاتريوت ازاماتى ەكەنىن تانىتىپ كەلەدى.
اۋىل اعالارى دا سۋرەتشىگە وڭ كوزقاراس تانىتىپ, كورمەلەر جاساۋعا, شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا جاعداي تۋعىزىپ كەلەدى. وسىلاي ونىڭ ەسىمى اۋداندىق, وبلىستىق جانە حالىقارالىق ەنتسيكلوپەديالارعا ەنگىزىلىپ, قوعامدىق حالىقارالىق مەدالدىڭ يەگەرى اتاندى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
