ساياسات • 04 ماۋسىم, 2020

نىشانعا نۇقسان كەلسە, ەلدىككە سىن

482 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلدىگىمىزدىڭ ەرەكشە بەلگىلەرى – تۋىمىز, ەلتاڭبامىز, ءانۇرانىمىز. ەڭسەمىز تىك, رۋحىمىز اسقاق, بەدەلىمىز بيىك بولۋى ءۇشىن وسىناۋ رامىزدەرىمىزدى قاشاندا قاسيەت تۇتىپ, قاستەرلەۋىمىز كەرەك. سوندىقتان تاۋەلسىزدىكتىڭ بويتۇمارىنداي نىشاندارىمىزدى نۇقسان كەلتىرمەي پايدالانۋ جانە قادىرىن ارتتىرا ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى – پرەزيدەنت جانىنان قۇرىلعان مەملەكەتتىك رامىزدەر جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيانىڭ ۇدايى قاداعالاۋىندا.

نىشانعا نۇقسان كەلسە, ەلدىككە سىن

ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ەرتە قام­دا­نىپ, ەلدىك سيپاتىمىز – تۋ, ەلتاڭبا جانە گيمندى بەكىتۋ ماڭىزدى بولدى. قولعا الىنعان قاجەتتى ءىس-شارالاردىڭ شەڭ­بەرىندە مەملەكەتتىك رامىزدەر جاسا­لىپ, حالىقتىڭ كەڭ تالقىسىنا سالىنىپ, ارنايى قۇرىلعان مەملەكەتتىك كو­ميس­سيان­ىڭ ساراپتاماسىنان ءوتتى. ءسويتىپ رەت-رەتىمەن نىشاندارىمىز بەكىتىلىپ, تۋ مەن ەلتاڭبا ناقتىلانعان 4 ماۋسىم كەيىننەن مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ اتاۋلى كۇنى بولىپ ەرەكشەلەندى.

ال رامىزدەردىڭ دۇرىس قولدانىلۋى مەن ناسيحاتتالۋىنا جاۋاپتى ينستيتۋت رەتىندە 1997 جىلى پرەزيدەنت جانىنان مەملەكەتتىك رامىزدەر جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قۇرىلدى. اتالعان كوميسسيا 2016 جىلى تامىزدا پرەزيدەنت جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشى ورگانداردى وڭتايلاندىرۋ اياسىندا ۆەدومستۆولىق جانە ولارعا تەڭەس­تىرىلگەن وزگە دە ناگرادالار جونىن­دە­گى گەرالديكالىق كوميسسياسىمەن بىرىكتىرىلدى. بۇعان كوميسسيالار مىن­دەت­تەرىنىڭ ۇقساستىعى جانە قارايتىن ماسە­لەلەرىنىڭ كەي كەزدە ءبىر-بىرىمەن ۇشتا­سا­تىنى سەبەپ بولدى.

بۇگىندە مەملەكەتتىك رامىزدەر مەن ۆەدومستۆولىق جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن وزگە دە ناگرادالار گەرالديكاسى ماسەلە­لە­رى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا وزىنە جۇكتەلگەن سالانىڭ جۇمىسىن ءتيىمدى ۇيلەستىرىپ وتىر. قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى ناسيحاتتاۋ, ەلدىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جەتىستىكتەرى ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىن قالىپتاستىرۋ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاۋەلسىزدىك بەلگىلەرىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا تاربيەلەۋ سياقتى باعىتتاردا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.

مەملەكەتتىك رامىزدەرگە قاتىستى ۇسى­نىس­تاردى قاراۋ بارىسىندا حالىقتىڭ دا پىكىرى ەسكەرىلەدى. ايتالىق, 2005 جىلى قالىڭ جۇرتتىڭ قولداۋىمەن ءشامشى قالداياقوۆتىڭ اقىن جۇمەكەن ناجى­مە­دەنوۆتىڭ ولەڭىنە جازىلعان «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانىن مەملەكەتتىك گيمن ەتۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. كوپتىڭ تىلەگىن قۇپ كورگەن ەلباسى اتالعان ولەڭنىڭ كەيبىر تۇستارىنا ءوز تاراپىنان وزگەرىستەر ەنگى­زىپ, مەملەكەتتىك ءارى حالىقتىق سيپاتىن كۇشەيتتى. ءسويتىپ بۇرىننان ەلدىڭ ىقى­لا­سىنا بولەنىپ, اسقاق شىرقالىپ جۇرگەن بۇل ءان 2006 جىلى مەملەكەتتىك گيمن بولىپ قابىلداندى.

سونىمەن قاتار وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەلتاڭبامىزعا قاتىستى ەلەۋلى وزگەرىس بولدى. ەلباسىنىڭ قازاق ءتىلى ءəلىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى جارلىعىنا سəيكەس ەلتاڭبامىزداعى «قازاقستان» ءسوزى «QAZAQSTAN» بولىپ جازىلا باستادى. بۇرىنعى نۇسقادا جاسالعان ەلتاڭبالاردى پايدالانۋ مەرزىمى جەتكەنشە, ياعني 2022 جىلعا دەيىن قولدانا بەرۋگە بولادى. مەملەكەتتىك ەلتاڭبانىڭ ورتالىق گەرالديكالىق ەلەمەنتى – كوگىلدىر ءتۇس اياسىنداعى شاڭىراق بەينەسى, شاڭىراقتى اينالا كۇن سəۋلەسى سەكىلدى تاراعان ۋىقتار, شاڭىراقتىڭ وڭ جاعى مەن سول جاعىنا اڭىزدارداعى قاناتتى پىراقتار, جوعارعى بولىگىندەگى كولەمدى بەس بۇرىشتى جۇلدىز بەينەسى سول كۇيىندە ساقتالىپ, «QAZAQSTAN» دەگەن التىن تۇستەس جازۋى بار ەلتاڭبانىڭ العاشقىسى اقوردا رەزيدەنتسياسىنا ءىلىندى.

مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ مارتەبەسىنە جاۋاپتى كوميسسيانىڭ قازىرگى كەزگە دەيىن 50-گە جۋىق وتىرىسى ءوتىپ, ەلدىڭ پاتريوتتىق ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا ەلەۋلى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. كوميس­سيا­نىڭ وتىرىسى قاجەت بولعاندا جاعدايدا وتكىزىلە بەرەدى. بىراق كوميسسيا مۇشەلەرى جىلىنا كەمىندە ەكى رەت مىندەتتى تۇردە جينالىپ تۇرادى. مىسالى, بىلتىر كوميسسيانىڭ ەكى وتىرىسى ءوتىپ, كۇن تار­تى­بىندە ءبىلىم جانە عىلىم جۇيەسىندەگى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىندەگى مەم­لە­كەتتىك رامىزدەردى ناسيحاتتاۋ جانە قولدانۋ جۇمىستارىنىڭ جاعدايى باعام­دا­لىپ, شىمكەنت, الماتى قالالارى, سونداي-اق تۇركىستان, شىعىس قازاقستان, باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى قارالدى. بۇعان قوسا وسى جيىنداردا ۆەدومستۆولىق ناگرادالاردى بەكىتۋ ماسەلەسى دە قوزعالدى.

اتالعان كوميسسيا مەملەكەتتىك رامىز­دەر­گە قۇرمەتتىڭ كەمىمەۋىن جان-جاقتى قادا­عالاپ وتىرادى. كوميسسيا قۇرامىنا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مينيسترلەر, ىقپالدى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, قوعام قايراتكەرلەرى مۇشە رەتىندە ەنگەن. وسى كوميسسيانىڭ ءبىر مۇشەسى – پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بەيبىت مامراەۆ.

– ەلىمىزدىڭ وبلىستارى مەن قالالارى اكىم­دىكتەرىنىڭ جانىنان مەملەكەتتىك را­مىز­دەر جونىندەگى كوميسسيالار قىزمەتى جولعا قويىلعان. ولاردىڭ جۇمىسىن رەسپۋبليكالىق كوميسسيا ۇيلەستىرىپ وتىرادى. سوندىقتان رامىزدەردىڭ بەلگىلەنگەن ستاندارتتارعا ساي كەلۋى مەن ورنالاسۋ تار­تى­بىنە باسا كوڭىل بولىنەدى. سونداي-اق رامىزدەردىڭ ب ۇلىنبەۋى, ەسكىرگەنىن جاڭالاپ وتىرۋ, دۇرىس پايدالانۋ جۇمىستارى بارىنشا باقىلانادى. الەمدىك, حالىق­ارا­لىق ءىرى سپورتتىق جارىس­تاردا گيمننىڭ دۇرىس قولدانىلماۋى سياقتى ولقىلىقتار ورىن العانىن بىلەمىز. مۇنداي جاع­داي­لارعا جول بەرمەۋدى سىرتقى ىستەر مينيس­تر­لىگى نازارىندا ۇستاعان ءجون. سونداي-اق «تاربيە باسى – تالبەسىك» دەگەندەي, بالدىرعانداردى وتانسۇيگىشتىككە باۋلۋ ءۇشىن بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردە رامىزدەردىڭ مارتەبەسىنە ساي قولدانىلۋى اسا ماڭىزدى, – دەيدى بەيبىت مامراەۆ.

مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ دۇرىس قولدا­نىل­ۋىنا قاتىستى ۇكىمەتكە ارتىلاتىن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگى سالماقتى. جال­پى رامىزدەردىڭ اياقاستى بولىپ, ءتارتىپ بۇ­زىلعان جاعدايلار كەزدەسكەن. بىراق بيىل دا, بىلتىر دا رەسپۋبليكا بويىنشا رامىزدەردى قورلاۋ فاكتىسى تىركەلمەگەن ەكەن. بۇل تۋرالى ارنايى كوميسسياعا مۇشە ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ ايتىپ بەردى.

– تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ايعاعىنداي رامىز­دەر­گە قۇرمەتپەن قاراۋ – وسى ەلدىڭ ءاربىر ازا­ماتىنا مىندەت. ەلدىك نىشاندارعا نۇقسان كەلمەي, مارتەبەسىنە لايىقتى بولۋى ارنايى كوميسسيانىڭ نازارىنان تىس قالعان ەمەس. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان قوعامدىق ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىمەن قاتار رامىزدەردىڭ دۇرىس قولدانىلۋىن ۇنەمى قاداعالاپ وتىرامىز. كەيىنگى كەزدەرى رامىزدەردى قورلاۋ فاكتىسى بولعان جوق. تەك بيىلعى بەس ايدا رامىزدەردى قولدانۋ ءتارتىبىن بۇزۋ, ستاندارتتارىن ساقتاماۋعا قاتىستى 14 ۇيىمعا ايىپپۇل سالىندى. جالپى, ساقشىلارىمىز بۇل ىسكە كەلگەندە قىراعى. رەتى كەلگەندە ولار ازا­مات­تار­عا مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ دۇرىس قول­دا­نىلۋىنىڭ ءجونىن ايتىپ, كەڭەستەرىن دە بەرىپ جاتادى. كوك تۋى­مىز كوكتە جەل­بى­رە­گەن سايىن رۋحىمىز دا اسقاقتاپ, ەڭسەمىز دە بيىكتەيدى, – دەيدى ەرلان تۇرعىمباەۆ.

راسىندا, ەلدىگىمىزدىڭ بەلگىسى مەملە­كەت­­تىك رامىزدەردىڭ مارتەبەسىنە ۇلكەن ءمان بەرىپ قاراۋىمىز كەرەك. كوك تۋدىڭ ءتۇ­سى­­نىڭ وڭىپ كەتپەۋى, جىرتىلماۋى, تۇعى­رى­نا ورا­لىپ قالماۋى نازاردا بولۋى ءتيىس. ەل­تاڭ­­با­نىڭ دا عيماراتتاردا ەرەجەگە سايكەس ىلىنگەنى دۇرىس. ازاتتىقتىڭ اي­شىق­تا­رىنا ايرىقشا قۇرمەت كورسەتسەك, ەلىمىز ايبىندى دا ايبارلى بيىگىنەن تۇسپەيدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار