بىردە...
«اسىقپاي, اپتىقپاي, سالقىن سىرا ءىشىپ كەل»
جاڭا جاتاقحاناعا ورنالاسقان كەزدە نۇرتان تولەپبەرگەن ۇلى جۋرفاكتا وزىمەن ءبىر كۋرستا وقىعان ەرلان, نۇرلان, ءوزىن قوسقاندا – نۇرتان ۇشەۋى, ياعني سوڭعى بۋىنى «ان» مەن اياقتالاتىن «ءۇش سەرى» بەس جىلداي ءبىر بولمەدە جاتادى. جۋرفاكتىڭ وقىتۋشىسى, بەلگىلى فانتاست جازۋشى ابدۋلحاميت مارحاباەۆ ولاردى ازىلدەپ «ان-دار» دەپ اتاپ كەتكەن.
جاستىق ارىندارى باسىلماعان ءۇش «ان» ءبىر كۇنى ءبىر قىزدىڭ تۋعان كۇنىنە ساۋىق-سايرانعا بارىپ, ەرتەڭىندە ۇيقىلارى قانباي مارحاباەۆتىڭ ساباعىنان كەشىگىڭكىرەپ قالادى. القىن-جۇلقىن بولىپ اسىعا ساباققا كەلىپ اۋديتوريا ەسىگىن ايقارا اشقاندا ابەكەڭ:
بىردە...
«اسىقپاي, اپتىقپاي, سالقىن سىرا ءىشىپ كەل»
جاڭا جاتاقحاناعا ورنالاسقان كەزدە نۇرتان تولەپبەرگەن ۇلى جۋرفاكتا وزىمەن ءبىر كۋرستا وقىعان ەرلان, نۇرلان, ءوزىن قوسقاندا – نۇرتان ۇشەۋى, ياعني سوڭعى بۋىنى «ان» مەن اياقتالاتىن «ءۇش سەرى» بەس جىلداي ءبىر بولمەدە جاتادى. جۋرفاكتىڭ وقىتۋشىسى, بەلگىلى فانتاست جازۋشى ابدۋلحاميت مارحاباەۆ ولاردى ازىلدەپ «ان-دار» دەپ اتاپ كەتكەن.
جاستىق ارىندارى باسىلماعان ءۇش «ان» ءبىر كۇنى ءبىر قىزدىڭ تۋعان كۇنىنە ساۋىق-سايرانعا بارىپ, ەرتەڭىندە ۇيقىلارى قانباي مارحاباەۆتىڭ ساباعىنان كەشىگىڭكىرەپ قالادى. القىن-جۇلقىن بولىپ اسىعا ساباققا كەلىپ اۋديتوريا ەسىگىن ايقارا اشقاندا ابەكەڭ:
– ە, «ان-دار», ۇشىپ-قونىپ جەتتىڭدەر مە, القىنىپ؟! – دەپ ازىلدەپ, شىمشىپ الادى.
– جەتتىك قوي, اعاي, كەشىككەنىمىزگە كەشىرىم سۇرايمىز... – دەپ قيپاقتايدى «ان-دار».
– كەشىرىم سۇراماي-اق قويىڭدار, «ان-دار». بارىپ, اسىقپاي-اپتىقپاي, سالقىن سىرا ءىشىپ كەلىڭدەر, – دەپ ءۇش «ان-عا» شىن نيەتىمەن-اق رۇقسات بەرىپ, ساباعىنان بوساتقان ەكەن.
نۇرتان, بايتان, تويتان...
بەلگىلى ادەبيەتشى عالىم بەيسەمباي كەنجەباەۆ قاراپايىم, كەيدە ستۋدەنتتەردى جەڭىل ازىلىمەن كۇلدىرىپ وتىراتىن. نۇرتان تولەپبەرگەن ۇلى وقيتىن جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە بايتان تولەنتاەۆ دەگەن جىگىت بولاتىن. ەكەۋى ءبىر كۋرستا, ءبىر توپتا, ەكەۋىنىڭ فاميلياسى دا جۋرنالدا قاتار تۇراتىن.
ءار ساباعى سايىن بالالاردى تۇگەندەيتىن ادەتىمەن بەيسەكەڭ ءبىر كۇنى ستۋدەنتتەردىڭ فاميلياسىن تىزىمنەن وقىپ وتىرىپ:
– تولەپبەرگەن ۇلى نۇرتان, تولەنتاەۆ بايتان... ەندى ەكەۋىڭنىڭ ارالارىڭدا تويتان دەگەن ءبىر ستۋدەنت جەتىسپەي تۇرعان سياقتى, – دەپ ءوز سوزىنە ءوزى ءدان ريزا بولىپ, راحاتتانا كۇلگەن ەكەن.
«يت اسىراماي-اق, تاماعىڭدى اسىراپ الساڭشى...»
قازۇۋ-ءدىڭ «كازگۋ-گراد» قالاشىعىنىڭ جاتاقحانالارى پايدالانۋعا بەرىلگەن العاشقى جىلدارى جاڭا جاتاقحانا ماڭايىنا اۆتوبۋس قاتىناسى قيىنداۋ بولاتىن. ستۋدەنتتەر اۆتوبۋسپەن تيميريازەۆ كوشەسى جاعىنان «كازگۋ-گرادتىڭ» تۇسىنا دەيىن كەلىپ, ارى قاراي قالىڭ وسكەن تال مەن قاراعاشتاردىڭ اراسىنان جاياۋ باراتىن.
ءبىر كۇنى نۇرەكەڭ كۋرستاسىمەن ساباقتان سوڭ جاتاقحاناعا كەلە جاتىپ, قالىڭ جىنىستىڭ اراسىندا شاپقىلاپ ويناپ جۇرگەن سۇيكىمدى قارا كۇشىكتى كورەدى. اۋىلدا, تاۋلى جەردە, سايالى تابيعاتتا وسكەن جىگىت الگى كۇشىككە قىزىعىپ كەتىپ, تاباندا ۇستاپ الىپ, جاتاقحاناعا الىپ بارماي ما؟!
جاسىرىپ بولمەسىنە اپارعان قارا كۇشىك اشىق تۇرعان ەسىكتەن ابايسىزدا سىتىلىپ شىعىپ كەتىپ, جاتاقحانا دالىزىندە ارى-بەرى «سايران سالىپ» جۇرەدى. ونى بايقاپ قالعان ءبىر جامپوزدار الگى كۇشىكتى ۇستاپ الىپ:
– بۇل ءيتتى جاتاقحاناعا كىم اكەلدى؟ – دەپ سۇراستىرا ءجۇرىپ «قىلمىسكەردى» تاۋىپ الىپ, ەرتەڭىنە فاكۋلتەتتىڭ تەمىردەي ءتارتىپ ورناتقان دەكانى تەمكەڭە جەتكىزەدى.
تەمكەڭ نۇرەكەڭدى دەكاناتقا شاقىرىپ الىپ:
– ءيتتى جاتاقحاناعا نەگە اپاراسىڭ؟ – دەپ شۇيىلەدى.
– كىپ-كىشكەنتاي, سۇيكىمدى كۇشىك بولعان سوڭ قىزىعىپ كەتتىم, – دەيدى نۇرەكەڭ كۇمىلجىپ.
– يت اسىراماي-اق, ءوز تاماعىڭدى اسىراپ الساڭشى... – دەگەن ەكەن دەكانى ستۋدەنتكە.
قۇرداسقا ءازىل
اقىن ماحامبەتقالي تۇرسانوۆقا ءبىر قۇرداسى تيىسە سويلەپ:
– اقىنسىڭ عوي, مەنىڭ وسى كەيپىمە ءبىر اۋىز ولەڭ شىعارشى, – دەپتى. سوندا اقىن:
– ۇسقىنىڭا قاراسام شال سەكىلدى,
جوق ەمەس, سەندە كيىم بار سەكىلدى.
ورازا, نامازبەنەن جۇمىسىڭ جوق,
جايىلعان دالاداعى مال سەكىلدى.
باسىڭا كيگەن كەپكىڭە كوزىم تۇسسە,
قۇلايتىن دارياداعى جار سەكىلدى... – دەپ شۇبىرتا جونەلگەندە, انا كىسى كەشىرىم سۇراپ قولىن الىپتى.
كورگەن بىلگەنوۆ.
استانا.
جىم-جىلاس جءۇز مىڭ
اينالا قارىز الۋعا اقشا تابا الماي الاسۇرىپ جۇرگەن الداركوسەگە قوجاناسىر كەزدەسىپ:
– اۋ, الدەكە! ءوزىڭ ساسىپ, ءتۇرىڭ قاشىپ, نەگە ءابىرجىپ كەتكەنسىڭ؟ – دەيدى.
– ويباي-اۋ, 100 مىڭ تەڭگە قارىزعا اقشا تابا الماي الاقتاپ ءجۇرمىن, نە ىستەرىمدى بىلمەي جالاقتاپ ءجۇرمىن, ءتۇرلى ويدىڭ ءتۇبىتىن تاراقتاپ ءجۇرمىن, – دەيدى الدەكەڭ.
– وسىندايدا الگى الپىس ءتۇرلى ايلاڭ مەن قىرىق ءتۇرلى قىلىعىڭدى قولدانبايسىڭ با؟ – دەپ كۇلەدى قوجەكەڭ.
– ءاي, قوجەكە-اي! قازىرگى ادامداردان ايلا-قۋلىق ارتىلعان با؟! ولار مەنەن دە اسىرىپ جىبەرىپتى عوي. ال, جوعىمدى ىزدەپ جۇرگەندە ءوزىڭ جولىقتىڭ. شىنىمدى ايتسام, شارشاپ تورىقتىم. ەندى قۇداي قالاسا, جولىم بولار. سول 100 مىڭ تەڭگە وزىڭدە بولسا ماعان بەرە تۇر. قىرىق كۇننىڭ ىشىندە قارىزدى قايتارامىن, بۇنى سەنىمدى تۇردە تولىق ايتا الامىن, – دەيدى الدار. قوجاناسىر الدەكەڭە سەنىپ, قولحات الماي-اق قالتاسىنان 100 مىڭدى سۋىرىپ, وعان بەرە سالادى. ارادا زۋلاپ قىرىق كۇن دە وتە شىعادى. بىراق, الدەكەڭنەن حابار-وشار بولماعان سوڭ قوجەكەڭ ۇيىنە كەلەدى.
– اۋ, الدەكە, ۋادە قايدا؟ – دەيدى قوجاناسىر.
– سەن 3-4 كۇن ماعان ماۋلەت بەرە تۇر, تاۋىپ بەرەمىن, – دەيدى الداركوسە. بەس كۇن وتكەن سوڭ الداردىڭ ۇيىنە قوجاناسىر تاعى كەلەدى. الدار وعان ءتۇرلى ءۋاج ايتىپ شىعارىپ سالادى. قوجاناسىر بەرگەن قارىز اقشاسىن الداردان الا الماي بىرنەشە اي سەرگەلدەڭگە تۇسەدى. ءبىر كۇنى ول الدەكەڭە كەلىپ:
– الدەكە, بولماسا 90 مىڭىن تاۋىپ بەرشى, قالعانى قۇدايى, سۇراماي-اق قويدىم, – دەيدى قوجا.
– ءدال قازىر 90 مىڭ دا بولماي تۇرعانى, جاقىن ارادا تاۋىپ بەرەيىنشى, – دەيدى الدەكەڭ جىلامسىراپ. بۇل ۋادەسى دە تىم ۇزاپ كەتكەن سوڭ قوجەكەڭ الدارعا تاعى كەلىپ:
– مەنى سەرگەلدەڭگە سالىپ قويدىڭ-اۋ. ساعان سەنگەندەگىم وسى ما؟ ەڭ بولماسا 80 مىڭىن-اق قايتارشى, – دەپ جالىنادى.
– راسىندا ۇيات بولدى, بەرمەيمىن دەپ ءجۇرمىن بە؟ ءسال شىداي تۇرشى, تاۋىپ بەرەمىن, – دەپ الدار ونى تاعى شىعارىپ سالادى. قوجاناسىر الدارعا ءار كەلگەن سايىن اقشاسىن كەم-كەمدەپ كەمىتىپ سۇرايدى. بىراق, الدار ءتۇرلى سىلتاۋ ايتىپ, قارىزىن قايتارماي, ۋاقىتتى سوزا بەرەدى. ءبىر كۇنى قوجەكەڭ تاعى كەلىپ:
– ءاي, الدار! قۇرىپ كەتسىن قالعانى, ماعان 60 مىڭىن-اق قۇداي ءۇشىن قايتارشى! – دەپ قاتۋلانادى.
– قوجاەكە-اۋ, ماعان نە ىستە دەيسىڭ؟ قارىزىڭنان كەم-كەمدەپ قۇتىلىپ كەلە جاتىرمىن عوي. ەندى قالعان 60 مىڭنان دا قۇداي قالاسا وسىلاي قۇتىلارمىن, – دەپتى ەڭ سوڭىندا الدار كوسە.
قازىبەك اشىربەك ۇلى.
قىزىلوردا.
كۇلكىم كەلمەيدى
قابىمدى سۇيرەتىپ ىشكە ەنە بەرگەنىم سول ەدى, ءتوردىڭ توبەسىندە تالتايىپ تۇرعان كىسى شۋداسى تۇسكەن تۇيە سەكىلدى ىرعايداي موينىن ونان ءارى سوزا قيسيىپ كۇلدى. ءمان بەرمەدىم. ءوز شارۋامدى بىتىرسەم, وزگەدە نە شارۋام بار. زاتىمدى بۇرىشقا قويا بەرىپ ەدىم, الگى نەمە قۇلاعى قالقيىپ, بەت-اۋزىنىڭ بىج-تىجى شىعا ءالى ىرجيىپ تۇر ەكەن. ءتىپا, ءتۇرىڭ قۇرىعىر! نەسىنە جەتىسەدى-ەي؟! «پوشىمىڭا قارا» دەپ سوزبەن ءبىر نۇقىپ جىبەرەيىن دەپ تۇردىم دا, اقىماقتىقتىڭ الا-قۇلاسى بولمايدى عوي دەدىم دە, اۋزىمدى اۋىرتپادىم. قولىندا سەلەبە پىشاق, بالىق ارشىپ تۇر. وسى ءۇيدىڭ قۇل-قۇتانى سەكىلدى مە؟! ونىسىنا قاراماستان ناعاشىسى بازاردان كەلگەندەي ىرجالاقتاعان كۇلكىسى اناۋ. تۇرىسىنا جۇمىسى ۇيلەسىپ تۇرسا كانى. قورجىن-قوسقالاقتارىمدى تاسىپ بولىسىمەن, ءۇستى-باسىمدى قاعىنا, قاقپاعا قاراي جىلىستاپ بارا جاتىر ەدىم, ءارى سۇلۋ, ءارى تولىق ءۇي يەسى جەڭگەي:
– قايدا باراسىڭ؟ – دەپ قاتقىل سوزبەن قالت توقتاتتى. پروجەكتورعا تۇسكەن قويانداي بۇرسەڭدەپ قالدىم-اۋ دەيمىن, تولىق قاتىن ءابجىل قيمىلداپ, ءۇرپيىپ تۇرعان مەنىڭ قولىما قانجارداي پىشاقتى ۇستاتا بەردى.
– ەتتىڭ ءبارىن بۇزىپ, تۇزداپ, قازىسىن تاعىپ, سونان سوڭ كەتەسىڭ. شالالىق بولسا, باستىعىڭا ايتامىن, – دەدى ول.
«جازعان قۇلدا جان بار ما!», سەرىكتەستىكتەن اۆتوفيرماعا اينالعان ءبىزدىڭ شارۋاشىلىققا بولەمنىڭ قۇرداسىنىڭ قۇرداسى باستىق بولىپ كەلگەلى سەنىمدى كىسىگە اينالىپ «ۆاجنىي» جەرلەردە جۇرەتىنمىن. ەرەكشە تاپسىرمامەن ەرتەلەتىپ كەلىپ, مىنا جاعدايعا تاپ بولىپ تۇرمىن. كەشە باسەكەڭ:
– دەدەي, وزىڭە عانا سەنەمىن. جاڭا كەلگەن اۋدان اكىمىنە سىي-سياپاتتىڭ رەتى كەلىپ تۇر. وسى تۋ بيەنىڭ ەتىن ۇيىنە اپارىپ بەرسەڭ, – دەگەن.
باي مەن بايدىڭ, اكىم مەن اكىمنىڭ اراسىندا جورعا ءمىنىپ, دوربا تاسۋ كىم-كورىنگەننىڭ قولىنان كەلەر ءىس ەمەس. وزىمە ءوزىم ريزا بولىپ, مارقايىپ تۇرعانىم سول. ءبىراق, الاتاۋداي كوڭىلىمە, زامديرەكتور دەگەن داپ-دارداي اتاعىما قاراماي اكىمنىڭ جانساياسى مەنى قۇس سالعانداي ىممەن جەتەكتەپ, الگى شىققان جەرىمە قايتا ايداپ كەلدى. ساراي ما, اسحاناسى ما, ءىشى ساپ-سالقىن جەر ەكەن. ءوزىم قاپتاعان ەتتى مۇندا قايتا توگىپ, پىسىلداپ جاتسام, باياعى موينى ىرعايداي بالەكەت ءالى ىرجيىپ تۇر. مەنەن كوزىن المايتىنىن ايتساڭشى. جىنىم مۇنداي كەلمەس. ورىنسىز جاماۋ سەكىلدى تىپتەن جاراسپاي تۇر.
– سويعان تۇلكىدەي نەمەنەگە ىرجالاقتايسىڭ؟ – دەدىم اقىرى شىداي الماي. اناۋىڭ ساساتىن ەمەس.
– «تىلەگەنگە – سۇراعان» دەگەندەي, سەن دە مەن سەكىلدى سالەمدەمە سۇيرەگەن سورلىسىڭ عوي. ءوزىڭ قۇداي بولماعان سوڭ كورگەن كۇنىڭ وسى. قارماققا جاقسى ءىلىندىڭ, سەرىك بولعانىڭا قۋانىپ تۇرمىن, – دەپ بالىعىن كەسكىلەپ, كەڭك-كەڭك كۇلدى.
– نەشاۋاعا نە داۋا. كەساپات قاتىننىڭ «دايىن اسقا, تىك قاسىق» مىنا قىلىعىن-اي! اكەپ بەرگەن نارسەگە ءوزى شامالى ەڭبەك ەتسە بىردەڭەسى كەتە مە, دەپ الدىمداعى بىلەم-بىلەم ەتتى وسىپ-وسىپ جىبەردىم. قالقان-قۇلاق «بالىقشى» ىرق-ىرق ك ۇلىپ بولار ەمەس. مەنىڭ كۇلكىم كەلەر ەمەس...
نۇرماحان ەلتاي.
قىزىلوردا وبلىسى.
اقپاراتتان وقيمىز
وقيتىن بولساڭ باق-تى
اشادى بىلاي جاقتى:
مەملەكەت قارجىسىن جەپ قويعان,
انىقتالدى فاكتى.
كىنالى بۇعان ادامدى,
قارجى پوليتسياسى تاپتى.
الشاقتاتىپ قوعامنان,
اباقتىعا جاپتى...
ارعى جاعى كوپ نۇكتە,
اتى-ءجونى جوق ناقتى.
كەتە باردى قاڭعىرىپ
دجوننا سويلەپ قازاقشا,
تىڭدارمانىن تاڭ قىلدى.
جاپون تارتىپ دومبىرا,
ايتىپ بەردى ءان جىردى.
وزگە ۇلتتاردىڭ اۋزىندا,
قازاقتىڭ ءسوزى جاڭعىردى.
قازاققا ءسوز تيگەندە,
ورىسشا سويلەپ «ماڭگىردى».
«كەرۋەن جولى» دەمەي مە؟
بايقاعانىم, قىزىلجارداي قالادان
ءار باعىتقا ۇلكەن كوشە تاراعان.
سونىڭ ءبىرى جۇمىسشىلار كەنتىندە,
جەزقازعانعا شىعار جولدا «كاراۆان».
اۋدارماسى بولعان ەكەن شالادان,
قازاقشا دا قاز قالپىندا «كاراۆان».
قازاقشالاپ ءبارىن بولدىق دەپ ءجۇرمىز,
سوراقىنى كورىپ ءجۇر-اۋ ءار ادام.
كوشە ەكەن مي باتپاعى ەزىلگەن,
ماشينەلەر شۋىلىمەن كوز ىلگەن.
تاقتاداعى كوشە اتىنىڭ وزىنەن,
ورىس ءتىلى ۇستەمدىگى سەزىلگەن.
جولدا كەلەم, ءسوزىم كەتتى كومەيدە,
مارتەبەسىن ءتىلدىڭ بۇلاي تەڭەي مە؟
كوزى اشىق ءبىر ازامات تابىلىپ,
«كاراۆاندى» – «كەرۋەن جولى» دەمەي مە؟
قويشىباي شانيەۆ.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
اۋىلدىڭ ايتقىشتارى
سيدنەيدەن سىيلىق
سيدنەي وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ايگىلى بوكسشى مۇحتارحان دىلدابەكوۆ ءبىر تويدا قوناقتا وتىرسا, ونى تانىپ قالعان ماساڭ جىگىت ءار نارسەنى ءبىر سۇراپ, مازاسىن السا كەرەك. بوكسشىنىڭ سابىر ساقتاعانىنا ابدەن ەركىنسىگەن ول:
– سيدنەيدەن بىزگە قانداي سىيلىق اكەلدىڭ؟ – دەپ جابىسىپتى. ءتوزىمى تاۋسىلعان مۇحتارحان:
– رۋبالكابادان قالعان جارتى ۋدار بار, كەرەك ەتسەڭ سونى بەرەيىن, – دەپتى. وليمپيادانىڭ جارتىلاي فينالىندا كۋبالىق رۋبالكابانى ساباعانىن تەلەديداردان كوزىمەن كورگەن الگى جىم بولىپتى.
مۇرتىڭ قورقىنىشتى
سيدنەي وليمپياداسىندا اتاقتى بوكسشى ەرماحان ىبىرايىموۆقا كەزدەسكەن كورەي كومانداسىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى:
– سەنىڭ سالماعىڭداعى ءبىزدىڭ جىگىت مۇرتىڭنان قورقادى, – دەپتى ازىلدەپ. سوندا ەرەكەڭ:
– بۇل ەشتەڭە ەمەس, ەندىگى جولى جارىسقا ساقال قويىپ كەلەمىن, ءتۇگەل تىعىلاتىن جەر تاپپاي قالارسىڭدار, – دەپتى ازىلىنە ازىلمەن جاۋاپ بەرىپ.
ءبارىبىر سەنى اسكەرگە المايدى
بايدۇيسەننىڭ قىزى كۇلجامال ءبىر كۇنى اكەسىنەن:
– مەن قاي جىلى تۋدىم, قۇجاتتارىمدا ءارتۇرلى جازىلعان عوي, – دەپ سۇراپتى. سوندا بايەكەڭ ساسپاستان:
– قاراعىم, ساعان ءبارىبىر ەمەس پە, سەنى اسكەرگە المايدى عوي, – دەپ جۇباتىپتى.
كىم جەتىسكەننەن ىشەدى
– اراقتان جيىركەنسەڭىز نەسىنە ىشەسىز, مۇرنىڭىز تىرجيىپ كەتتى عوي, – دەگەن ەركە بالاسىنا سوزدەن توسىلمايتىن بايەكەڭ:
– كىم جەتىسكەننەن ىشەدى دەيسىڭ, ۇكىمەتتىڭ پلانى ورىندالۋى كەرەك قوي, – دەپتى كۇلمەستەن.
ءوز ۇيىنەن قاشقان قىز
بايەكەڭ ساپارلاپ ءجۇرىپ بايكەنجە اۋىلىنا بارسا, ءبىر ۇيگە كەلىن ءتۇسىپ, توي بولىپ جاتىر ەكەن. سەرىكتەرىمەن سوندا اتباسىن بۇرادى. جولاۋشىلارعا تاماق تارتىلىپ, شاي بەرىلەدى.
– كەلىن قايدان ەكەن؟ – دەپ سۇرايدى بىرەۋ.
– ەڭبەكشىدەن, بايدۇيسەن دەگەن كىسىنىڭ قىزى دەيدى, – دەپتى كۇتۋشى جىگىتتىڭ ءبىرى. مىنا توسىن وقيعادان سەرىكتەرى سەلك ەتىسىپتى. ال بايەكەڭ بولسا:
– ءوز ۇيىنەن قاشقان قىزدى ءبىرىنشى كورۋىم, – دەپ سىر بەرمەي وتىرا بەرىپتى.
وزىڭنەن شايتان قورقادى
اۋىزاشاردان شىققان بايدۇيسەن بىرگە كەلگەن ايەلىنە قاراماي ۇيىنە كەتىپ قالادى.
– نەگە تاستاپ كەتتىڭ, قاراڭعىدا قورقىپ, زورعا جەتتىم, – دەپ وكپە ايتقان جارىنا بايەكەڭ:
– سەنەن بىرەۋ قورىقپاسا, سەنى شايتان دا قورقىتا المايدى, – دەپ جۇباتقان ەكەن.
ويانايىن دەپ ەدىم
ءبىر شال قىرماندا قاراۋىل ەكەن. كولەڭكەدە جاتىپ مىزعىپ كەتسە كەرەك. سونى اڭعارعان ءبىر ايەل بيدايدى قاپتاي باستايدى. ونى كەتەر مە ەكەن دەپ ءارى-بەرى جاتقان شال ءبىر كەزدە شىداماي:
– شىراعىم, بولدىڭ با, مەن ويانايىن دەپ ەدىم, – دەگەن ەكەن.
اكىم قوجا ۇلى.
الماتى.
ەركەكتەر «ەركەلىگى»
ەكى جىگىتتىڭ ءاڭگىمەسىنەن:
– مەن ۇلدى بولدىم!
– ايەلىڭ دە قۋانىپ جاتقان شىعار؟
– ول ءالى بىلمەيدى...
***
ارىپتەستەر ءاڭگىمەسىنەن:
– كەشە كەشكىسىن ءۇيگە كەلسەم, ايەلىم جەيدەمنىڭ جاعاسىنا جاعىلىپ قالєان قىزىل دالاپتىڭ ءىزىن كءوءرىپ قويدى.
– شۋ شىعارєان شىعار؟
– شىعارماعاندا! «ماعان دا تۋرا وسىنداي دالاپ الىپ بەر», دەپ قويمادى.
***
سىراحانادا ەكى جىگىت تويلاپ وتىر:
– وسىلاي جءۇرە بەرەسىڭ بە, قاشان ءۇيلەنەسىڭ؟
– وسىندا كەلىپ جءۇرگەنىمە 10 جىل بولدى عوي, دەنى دۇرىس ءبىر قىزدى جولىقتىرمادىم عوي وسى...
***
ارىپتەستەر ءاڭگىمەسىنەن:
– كەشە ءىسساپاردان ەرتە ورالىپ ءۇيگە كەلسەم, ايەلىم ءبىر اعىلشىنمەن كءوڭءىل كءوتەرىپ وتىر.
– وعان نە ايتتىѕ؟
– مەن اعىلشىنشا بىلمەيمىن єوي...
شىمشىما شۋماقتار
اقىل
ەستىگەن مەن كورگەندى,
جازساڭ ەگەر شاتپاقتاپ,
شىعاراسىڭ كولەمدى,
جۇرت سياقتى ءبىر كىتاپ...
الدىمەنەن ول ءۇشىن,
اقشا كەرەك كوپ بىراق.
جەلگە شاشۋ
جەتپىس دەگەن اسۋ عوي,
قۇدايدىڭ بەرگەن جاسى عوي.
سوعان بولا توي جاساۋ,
بارىڭدى جەلگە شاشۋ عوي.
ساعي ابىلحاسەن ۇلى.
قوستاناي وبلىسى.
ءمۇيىستى جۇرگىزەتىن بەرىك سادىر
