ادەبيەت • 01 ماۋسىم, 2020

قاراماننان شىققان قايىرشى

1640 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

بيداۋلەت تۋمىسىنان كەدەي ادام ەدى. بالا كۇنىمنەن كوز ال­دىمدا. شوشاڭداعان بەس ەش­كىسىن ايقايلاپ ارى قۋىپ, بەرى قۋىپ كىجىنەتىن دە جۇرەتىن. كەيىن ۇلكەندەردىڭ اڭگىمەسىنەن ەس­تۋىمشە ارعى اتالارى دا ءيىنى جارىپ تون كيمەگەن, اۋى جارىپ ات مىن­بەگەن ادامدار بولعان سەكىلدى. ونى ءبىر جىلى جازعىتۇرىم جالدانىپ ماسعۇتتىڭ ءۇش ءجۇز قويىن تولدەتكەندە بيداۋلەتتىڭ ءوزى دە ايتىپتى. جەرىگەن قوي, جاعىزعان قوزى دەگەندەي ەگىزدەتە توپىرلاپ تۋىپ جاتقان قالىڭ ءتولدى يگەرە الماي كەتكەن بيداكەڭ, «وسى ءجۇن­دى جاۋدى جۇزگە جەتكىزە الماي جەتى اتام كۇيىپ كەتىپ ەدى, وسى­لار قالاي مىڭ قىرىلتىپ اي­داپ جۇرەدى وسى؟ قۇداي-اۋ, مى­نا­نىڭ مالىنىڭ قىسىر قال­عان ءبىرى جوق پا؟ ەندى تەكەسى لاق­تاپ, قوشقارى قوزىلايتىن شى­عار!» دەپ كۇيىنگەن ەكەن دەيدى. سول بيداكەڭ تۋرالى اڭگىمە عوي بۇل.

قاراماننان شىققان قايىرشى

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, EQ

قوراسىنىڭ الدىندا وزىنەن ءوزى زىر­كىل­دەپ تۇرعان بيداۋلەتكە ءبىر كۇنى كور­شىسى ءارى قۇرداسى قۇناش جاقىنداپ كەلىپ ادەتتەگىدەن وزگەشە باسەڭ ۇنمەن سىر­لاسقىسى كەلگەن ادامداي جاقىن تارتا سوي­لەپتى:

– بيداك, وسى ساعان كوپتەن بەرى بى­رەڭە ايتايىن دەپ ءجۇر ەدىم, – دەيدى عوي.

– ايتا بەر, جەر الىس بولىپ قولىڭ جەتپەي ءجۇر مە ەدى؟ – دەپتى بيداك.

– بۇرىن دا جىبەكتەي ەسىلىپ تۇرعانى شامالى عوي, دەسەدە سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدا سەنىڭ مىنەزىڭ قاتتى وزگەرىپ كەتكەن سەكىلدى. بولار-بولماس نارسەگە سونشا اشۋ­لانىپ, ەلۋگە جەتپەي اشەيىن ءبىر شارقايا شالعا اينالىپ باراسىڭ. «اكاۋ بۇل بۇرىن تىم مۇنداي ەمەس سەكىلدى ەدى» دەپ قويام. نە بولىپ ءجۇر وسى ساعان؟ – دەپ مۇڭدانىپتى.

– كەدەيلىكتەن قاجىپ كەتتىم, قۇناش. بالالار جاس, بۇل كەدەيلىك ادامدى تي­تىق­­تاتىپ تامتىعىنا جەتەدى ەكەن عوي, جا­لىعىپ كەتتىم ءتىپتى, – دەپ ونىڭ دا تىزە­سى­ دەرەۋ بۇگىلە كەتىپتى سوندا.

– دەمالىپ ال وندا, – دەپتى قۇناش قۇرداسى قىجىرتىپ.

– مىنانىڭ استىنا بارىپ بىراق دەمالاتىن شىعارمىن, – دەپ قولىنداعى اعاشپەن جەردى شۇقىلاپتى بيداك.

– قايتەسىڭ ەندى, كەدەيلىك جالىقساڭ شەشىپ تاستار كيىم ەمەس, شىدايسىڭ دا, تۋىستارىڭ بار ايتەۋ.

– ە, ە, تۋىسىڭنان ءبىر سەركەش الىپ كور, سونىسىن بۇلداپ ءبىر جاز جۇمىcقا سالادى. ونان دا جاتىڭ جاقسى.

– جات جارىلقاي ما, بيداك-اۋ.

– ونىڭ دا جولى بار شىعار, ويلانۋ كەرەك, – دەپتى بيداۋلەت.

بيداكەڭە تۋىستارى كومەكتەسپەيدى ەمەس, كومەكتەسەدى ەكەن. بىراق ءدال بەرگە­­نىن بۇلداماسا دا, اناۋ-مىناۋ تىر­لى­گىنە جار­دەمگە شاقىرادى عوي, سوعان ءوزى قياڭ­قى, قىرىس ادام كەيدە شا­مىر­قا­نىپ, ىستە­سە دە كۇڭكىلدەپ, بۇرقىل­داپ ءجۇ­رىپ ىستەي­دى ەكەن.

ونىڭ قۇناشقا «جاقىنىڭنان جا­تىڭ جاقسى» دەۋىنىڭ ار جاعىنان ءبىر بالەلى وي باس كوتەرىپ كەلە جاتىپتى. ونى ول كەزدە قۇرداس كورشىسى دە, تۋىس جاقىندارى دا بىلمەگەن.

ول ۋاقىتتا, بيداۋلەت ەكەۋىمىز تۋىپ-وسكەن التايدا «قازاق قايىر سۇرايدى», «قازاقتان قايىرشى شىعادى» دەگەن وي جان بالاسىنىڭ تۇسىنە كىرمەگەن. الايدا اندا-ساندا وزگە ءبىر ۇلتتاردىڭ وكىلى موينىنا دوربا سالىپ, ەل ارالاپ قايىر سۇراپ جۇرەتىن-ءدى. ساقالدارى كەۋدەسىن جاپقان قاريا كىسىنىڭ قايىر سۇراپ جۇرگەنىن كورگەندە تاڭىرقاپ ءارى قورقىپ «قايىرشى كەلە جاتىر» دەپ قاشۋشى ەدىك. ال, ولار ەشبىر قازاقتىڭ ۇيىنەن قۇر شىقپايتىن. ءبىرى اسقا تويدىرىپ, ءبىرى اقشاسىن سالىپ بەرىپ قوناقتاي اتتاندىرىپ جاتۋشى ەدى.

وسى جاعدايدى كورىپ, ءبىلىپ جۇرگەن بيداۋلەت الباستىنىڭ ويىنا ءبىر كۇنى جاماندىق ءتۇسىپتى. «تىم بولماسا قازاق تا ەمەس, قايداعى ءبىر قاڭعىباستاردىڭ دا قالتاسىن تولتىرىپ جىبەرىپ جاتىر عوي, مەن سۇراسام نەگە بەرمەسكە» دەگەن ءۇمىتتى قيال ميىنا كىرىپ الىپ­تى دا كۇنى-ءتۇنى مازا بەرمەپتى. وسى ويى­نا ىشتەي بەكىم جاساعان سايىن شاقىر­عاننىڭ جۇمىسىنا بارماي, وزىنەن ءوزى شالقاقتاپتى. «موي­نى­ما ويۋلى توقىما قورجىنىمدى سالىپ الىپ تارتىپ كەتسەم قايتەدى؟» دەگەن وي نە قويا الماي, نە ىسكە اسىرا الماي ءوزى قا­جىپ بىتكەن جانىن اي ەمەس, جىل بويى قاجاپتى. ءوز جوسپارىنان ءوزى ءزارازاپ بولىپتى.

سودان, نە كەرەك, تاعى ءبىر تۋىسى قايتا-قايتا جاردەمگە شاقىرا بەرگەن ءبىر كۇنى «بۇل دا سول بىلتىر كۇزدە بەرگەن اقساق توقتىسىن بۇلداپ وتىر» دەپ شامدانعان بيداكەڭ ويىنداعى الگى شارۋا­سىنا شارت بەكىنىپتى. تالاي-تالاي وقتالىپ تارتىنىپ قالا بەرگەن, تارتىنىپ قالعان سوڭ تاعى مازاسىز كۇي كەشكەن ول, بۇل جولى باستاماسام, بيداۋلەت اتىم ءوش­سىن دەپ, ءوز-وزىنە سەرت ەتىپ, ورنىنان سەكىرىپ تۇرىپتى.

«شەشىنگەن سۋدان تايىنبايدى». بىراق, سۋدىڭ دا كەز كەلگەن جەرىنە قو­يىپ بەر­مەي, ىڭعايلى جەرىنەن ءتۇسۋ كەرەك قوي. ونى ەندى جىل بۇرىن ويلاپ قويعان ەكەن. قايىر سۇراۋدى ءوز اۋىلىنان باستاسا ەلدىڭ ءبارى كۇلەدى عوي, «ويباي بيداۋلەت جىندانىپ كەتىپ­تى» دەپ قاشاتىن شىعار, كىم بىلەدى. سون­دىقتان قوڭىر كۇزدىڭ ءبىر كۇنىندە ويۋى­نىڭ تامتىعى عانا قالعان ەسكى ق­ارا دورباسىن سول يىقتان قيعاشتاي وڭ مى­قىننىڭ تۇسىنا سالىپ الىپ, ءوز اۋى­­لىنان كەيىن تاعى ءۇش اۋىلدى ارتقا تاس­تاپ, توز-توز بوپ ءتورتىنشى اۋىلدىڭ شە­تى­نە ءىلىنىپ, ء«بيسسىمىللا» دەپ باستايدى عوي.

ول كەزدە, ءيا قازىر دە بيداۋلەت ەكەۋ­مىز تۋىپ-وسكەن سول اۋىلدا ەشكىم ءۇي سىر­تىنان ايقايلامايدى. تۋرا كەلىپ ەسىكتىڭ تۇتقاسىنان تارتىپ ىشكە ەنەدى. اسىرەسە, اۋىل ءىشىنىڭ ادامدارى سونداي ەمىن-ەركىن ارالاسادى. شارۋاسى بولسا ايتىپ, شارۋاسى بولماسا وتىرىپ ءشاي ءىشىپ, وز­گە دە كىسىسى كوپ مول داستارحان بولسا ارى-­بەرىدەن اڭگىمە قوزعاسىپ دەگەندەي سا­­عات­­تاپ وتىرىپ قايتادى. ەندى بىزدەن كەيىنگى ءتورتىنشى اۋىلدىڭ سالتى وزگەشە ەمەس قوي, بيداۋلەتىمىز شەتتەۋ تۇرعان ءبىر ءۇيدىڭ اشىق جاتقان قاقپاسىن اقىرە-ە-ەن عانا اتتاپ كىرىپتى. اتتاپ كىرسە بەس-التى ادام اۋلاداعى ءتاپشان تاقتايدا مالداس قۇرىپ ءشاي سوراپتاپ وتىر ەكەن, بۇ كىسى اسسالاۋدى سوزا قويا بەرىپتى, وتىرعاندار شەتىنەن اليك سالىپتى. سونىمەن نە كەرەك, «كەلىڭىز, كەلىڭىزبەن» كەۋكەۋلەپ تورگە بىراق شىعارىپتى. كۇزدى كۇنگى قويۋ سۇتتەن قاتقان كۇرەڭ شايدى ەكى قاۋىپ ۇرت­تاعاندا قانشاما جەردەن جاياۋلاپ قاقتىعىپ كەلە جاتقان بيداكەڭنىڭ جۇقا شەكەسى شىپ-شىپ تەرلەپتى. ەندى قازاق ءجون سۇراسپاي وتىرا الا ما؟

– قايدان كەلە جاتىرسىز؟ – دەيدى وزىنە جاقىن وتىرعان بىرەۋى.

– تاراتى دەگەن اۋىلدان, – دەيدى بي­داكەڭ ءوز اۋىلىنان تاعى ءبىر-ەكى اۋىل ارى اپارىپ.

– ويپىرماي, سونشا الىس جاقتان ءجۇر ەكەنسىز عوي, ءشاي الىڭىز, – دەيدى كەسە الىپ بەرىپ وتىرعان ءۇي يەسى .

– تاراتىعا بارىپ تاس لاقتىرساڭ ءتاس­بيدىڭ باسىنا تيەدى دەپ ەستيمىز, ءوزىڭىز قاي ەل بولدىڭىز؟ – دەيدى ءبىر ەڭگەزەردەي جۋان قارا.

– ءيا, تاسبي سۇيىننەن تارايدى عوي, ءبىز تەكەيدە شالىدەن تارايمىز.

– ويپىر-اۋ جاقىنداپ كەلەسىڭ عوي, ءشالىنىڭ ىشىندە قايسى؟ – دەپ ەڭگەزەردەي قارا ەنتەلەي جاقىندايدى.

– ءشالىنىڭ ىشىندە بوتابايمىن.

– ءما, مىنە سەنىڭ تۋىسىڭ ەكەن عوي, – دەيدى جۋان قاراعا ءۇي يەسى.

– ءيا, قىزىق بولىپ جاتىر, تۇرا تۇر, ءجا سودان بوتابايدان قايسى؟ – دەيدى جۋان قارا ءتىپتى ەنتەلەپ.

بيداۋلەت ساسا باستايدى. «تۋراسىن ايتسام با, ايتپاسام با؟» دەپ ءسال ويلانىپ بارىپ, رۋدىڭ ءاۋ باستا دۇرىسىن ايتقان سوڭ اياعىن جالتارۋدىڭ مۇمكىن ەمەس ەكەنى ەسىنە ءتۇسىپ بارىپ:

– بوتابايدان قارامان, – دەيدى.

سوندا الگى ەڭگەزەردەي ءداۋ ورنىنان ىركىلە قوزعالىپ كەپ بيداۋلەتتى قۇشاقتاپ قايتا امانداسادى. وتىرعانداردىڭ بار­لى­عى تابىسقان تۋىستارعا كەۋكەۋ ايتىپ مارە-سارە, ەڭگەزەردەي قارا ءماز-ءمايرام. بي­داۋلەت جان-جاعىنا قاراپ جاپاق-جا­پاق ەتىپ ەرەكشە قۋانعان بولىپ ول وتىرادى.

بۇلار ءسويتىپ قاۋقىلداسىپ جاتقاندا يىعىنا سۇلگى سالعان ۇل بالا كەلىپ, ءوزىنىڭ وڭ قول جاعىنان جاعالاتىپ قولعا سۋ قۇيا باستايدى. انە-مىنە دەگەنشە ەت تە كە­لەدى. بۋى بۇرقىراپ العا كەلگەن ۇلكەن تا­باق­تىڭ بيداۋلەتكە قاراعان جاعىندا توڭكەرىلىپ جۋان قويدىڭ جامباسى جاتىر. ء«اۋمين» دەپ قول جايعان ءۇي يەسى «باتانى كىم بەرەدى؟» دەگەندەي بارىنە قارايدى. ءبارى بيداۋلەتكە قارايدى. «قۇدايى قوناقسىز عوي, ءسىز بەرىڭىز, ءسىز بەرىڭىز». «قوناق ەمەس, قايىرشى ەدىم» دەيتىن ەمەس, قاتتى ساسقان بيداكەڭ ء«اھ» دەپتى دە دەمىن ىشىنە تارتىپ نە دە­رىن بىلمەي ءبىر قاۋىم ۋاقىت ءۇنسىز قا­لىپتى. وتىرعاندار ۇدىرەيە ءبارى قاراپ قالعان. مويىن تامىرلارى ادىرايىپ قىزارىپ كەتكەن بيداكەڭ ءبىر كەزدە بارىپ «قۇداي جارىلقاسىن, اللاھۋاكپار» دەپ دەمىن ۇزە اۋىر كۇرسىنىپ بەتىن سيپايدى. قۇدايى قوناقتىڭ مىنا كۇيىنە قاراپ «اللاھۋاكپاردىڭ» امان-ەسەن شىققانىنا شۇكىر دەگەندەي وتىرعاندار دا ءبىر-ءبىر تەرەڭ تىنىستاپتى. ەندى قايت­سىن, اۋىلىندا دا قايبىر الدىنا تاباق تار­تىلىپ كۇندە باتا بەرىپ جۇرگەن ادام دەي­سىڭ, جات جەردە, قاپەلىمدە, جاڭاعىداي جاع­دايمەن جۇرگەندە, باتاعا وسى دا جارايدى دا.

سونىمەن, ەركەك قويدىڭ جامباس مايىن ورتان جىلىكتىڭ ويىندى ەتىمەن قا­باتتاستىرا تاۋ جۋاسى تۋرالعان تۇز­دىققا مالىپ-مالىپ قاربىتا اساپ وتىرىپ بيداكەڭ نەشە ءتۇرلى ويعا بەرىلىپتى. شىندىعىندا قۇداداي كۇتىلىپ وتىرعان مىنا قالپىن قايىرشىلىققا قيعىسى دا كەلمەي قالىپتى. ءجاي عانا تاماعىن ءىشىپ, باسقا جاققا كەتىپ بارا جاتقان ادام رەتىندە اتتانىپ كەتكىسى كەلىپتى. وعان نەشە جىلعى تەپەرىش, بىلتىردان بەرگى وي قايتادان قايىرىپ اكەپ قايىرشىلىقتىڭ داڭعىل جولىنا سالا بەرىپتى. ء«دال مىنا داستارحان باسىندا «قايىرشى ەدىم» دەمەي-اق قويايىنشى» دەيدى ىشتەي شاراداي ۇلكەن كەسەنىڭ جالپاق بەتىن جىلت-جىلت ەتكىزگەن قار­ساقجون سورپانى سوراپتاي ءبىر تارتىپ جى­بەرىپ. «ايت, مىنا سەمىز تۋىسىڭ باي سەكىلدى عوي, باي بولماسا نە جەپ سەمىردى دەيسىڭ, جالعىز ءوزى-اق جارىلقاي سالار مۇم­كىن, ايت» دەيدى قايىرشى داڭعىلىنا قاي­تا تۇسە قالعان ءساتى. «ال, تۋىسىم ال», «جەڭىز, قۇدايى قوناق, جەڭىز» دەپ مىنالار جىك-جاپار, بىرىنەن ءبىرى ءوتىپ بايەك بولادى.

ارپالىسپەن وتىرىپ اس جەلىنەدى. وڭ قولىنىڭ بەس ساۋساعىن بەس-التى رەت سالعاندا الاجازداي قۋسىرىلىپ جۇرگەن قۋ تىرناعىن بىلقىلداتىپ جىبەرگەن ەركەك قويدىڭ قولعا جۇققان جامباس مايىن سۇرت­كىسى كەلمەي ءبىراز وتىرعان بيداۋلەت ءسال عانا ساتكە ەستاندى ءبىر راحات كۇي كە­شىپ بارىپ مايلىققا قولىن سوزادى. داس­تار­حان ەندى باسى تاۋدىڭ قىزىلبۇيرا ارشاسىمەن ىقىلىق اتا وتىرىپ ءتىس شۇقىپ, قۇدايى قوناقتىڭ اڭگىمەسىن ارى قاراي سۇرايدى عوي.

– سونىمەن, بۇ جاقتا قانداي شارۋامەن ءجۇرسىز؟

– بۇ جاقتا ما؟..

– ءيا, قۇدا-جەگجات دەگەندەي جاقىن­دا­رىڭىز بار ما؟

بيداۋلەت تاعى ءبىراز ءۇنسىز قالادى. ول ءۇن­سىز قالعان سايىن ءبارى «نە دەر ەكەن, نە عىپ ءجۇر ەكەن» دەگەنگە ونان سايىن اڭ­سار­لارى اۋىپ قادالا تۇسەدى. ءالى سول بايا­عى ارپالىستىڭ بىرىنە جەڭدىرە الماي وتىر­عان بيداۋلەت تومەنگە تارتىپ, ىشىنە ءتۇسىپ كەتكەن ءۇنىن زورلانا شىعارىپ:

– مەن ءجونىمدى ايتايىن... مەن قايىر­شىمىن, قايىر سۇراپ جولعا شىعىپ ەدىم, – دەيدى. وتىرعان جۇرت ورتاسىنا جاي تۇس­كەندەي ءبىر-بىرىنە وشارىلا قارايدى. ءسويتىپ بارىپ قايىرشىعا ءبىر, قارا داۋگە ءبىر قارايدى. ءوزى قارا ءتۇسى ونان سايىن قاراقوشقىلدانىپ ءتۇرى تۇسىنىكسىز ءبىر قورقىنىشتى كورىنىسكە اينالىپ كەتكەن ءداۋ ورنىنان اتىپ تۇرەگەلىپ بيداۋلەتتىڭ كەڭىردەگىنەن بىراق الىپتى. كەڭىردەگىن ءبىر سىعىپ, ەكى جاعاسىنان قىمقىرا ۇس­­تاپ تىك كوتەرىپ: «قايىرشىسى نەسى ءيت­تىڭ بالاسى! بۇكىل قازاقتان شىقپاعان قايىر­شى ەندى قاراماننان شىعايىن دەدى مە؟ تاپ بۇگىن سەنى مىلجالاپ ولتىرمەسەم اكەم­نەن تۋماي كەتەيىن, قارامان تۇگىلى قازاق بولماي كەتەيىن!» دەپ سىلكىلەگەندە بي­داۋلەتتىڭ اياق-قولى ءولى ادامدىكىندەي ەبەدەيسىز ەربەڭدەپتى. جۇرت اراشالاماق بولسا دا, جاراعان بۋراداي جاپىرعان قا­را ءداۋ ەشكىمگە بوي بەرمەي بيداۋلەتتى قاق­پادان سۇيرەپ الىپ شىعىپ, كوكالا قوي­داي قىلىپ ساباپ, جەلكەلەپ وتىرىپ ۇيىنە الىپ كەتىپتى. قۇراق ۇشىپ «قۇدايى قوناق» كۇتكەن ءۇي ءۇرپيىسىپ قالا بەرىپتى.

ەرتەڭىندە بۇل اۋىلدان ەكى اتقا ەكى قوي وڭگەرگەن ەكەۋ بيداۋلەتتىڭ اۋىلىنا تارتىپتى. كەشەگى قارا ءداۋ اشۋى ءبىر ارىنداپ كەتسە اينالا اۋىلىن الاقانىندا ءبۇرىپ جىبەرەتىن ايتۋلى ازامات ەكەن. بيداۋلەتتىڭ بۇكىل تۋىس ەر ادامدارىن شاقىرىپ الىپ كوزدەرىنە شۇقىپتى. «نەگە جىبەرەسىڭدەر؟ مىنا ارام سىدىك كۇللى قاراماننىڭ سۇيەگىنە «قايىرشى» دەگەن ءمور باسىپ بەرە جازدادى عوي! ەندى بۇلاي ىستەسە مۇنىڭ عانا ەمەس, ايتپادى دەمەڭدەر ەكى-ۇشەۋىڭنىڭ باستارىڭدى كەسىپ سۋعا لاقتىرام!» دەپ اقىرىپتى. «بەر­مەي وتىرعامىز جوق, بەرىپ ءجۇرمىز, ءوزى دە ءبىر مال باسىن قۇراي المايدى» دەپ مىڭگىرلەپتى بىرەۋى. ء«بۇيتىپ كەتىپ قالا­رىن قايدان بىلەيىك» دەپتى تاعى ءبىرى. اقىرى نە كەرەك, قارا ءداۋ ەكى كۇن جاتىپ تۋىس­تاردان جيىرما شاقتى ۇساق مالدى بي­داكەڭنىڭ قوراسىنا قاماپ بەرىپ اۋىلىنا اتتانعان ەكەن.

ەل ىشىندە اڭگىمە جاتا ما. بۇل اۋىلدان قارا ءداۋ كەتكەنشە ول اۋىلداعى وقيعا دا جەتىپ ۇلگەرىپتى. مالعا تولىپ قالعان قوراسىنىڭ ەسىگىن بەكىتىپ جاتقان بيداۋلەتتى كورگەن قۇناش قۇرداسى اناداي جەردەن ايقايلاپ:

– اۋ, بيدوك, امانسىڭ با؟ سەن ءبىر ساپار­عا شىعىپ كەلدى دەي مە؟ – دەپ كۇ­لەدى ەكەن.

– ءاي, ساپارى قۇرسىن, بەرى كەل, ساپار بولعاندا مەككەگە بارىپ كەلدى دەيمىسىڭ. نە دۇرىستاپ وزدەرىڭ بەرمەي, نە ەلدەن العىزباي دىڭكەنى قۇرتتىڭدار عوي. بۇل قازاقتىڭ ىشىندە قايىرشى بولىپ تا جان ساقتاي المايدى ەكەنسىڭ عوي, – دەپ قارق-قارق كۇلەدى دەيدى بيداكەڭ.

– ءاي, قۇرداس-اي, قوجاناسىرسىڭ عوي, قوجاناسىرسىڭ! ءبۇيتىپ ساپارلاپ كەتەتىنىڭدى كىم بىلگەن. «سوندا ول قا­يىر­شىنىڭ كورشىسى كىم ەكەن؟» دە­سە قيا­مەتتە مەنىڭ دە اتىم اتالىپ جۇر­مەسىن, انداعى قوراڭا مەن دە ءبىر تۇياق كىر­گىزىپ جىبەرەيىنشى, – دەپ قۇناش تا ءوز قوراسىنا بەتتەپتى. ەل ىشىنە جەتكەن­ ءسوز ەندى جاتا ما؟ بيداكەڭنىڭ الگى ءىسى «بەرمەسەڭ بيداۋلەت قۇساپ قايىر سۇ­راپ كەتەم», «بيداكەڭشە قايىر سۇراپ قالمايىن» دەگەن سەكىلدى ءتامسىل بولىپ جۇرت اۋزىنا ىلىنەدى دە كەتەدى. ەندى وعان توقتاۋ بار ما؟

ءتورت-بەس جىلدان كەيىن باياعىدا «قۇدايى قوناق» بولعان اۋىلداعى وقي­عانى قۇناش قۇرداسىنا باسىنان اياعىنا دەيىن تاپتىشتەپ ايتىپ بەرگەن بيداۋلەت ءداۋ قارا تۋىسىنا سىرتىنان راحمەت ايتىپ, «مىنالار مەنى مالدىڭ باسىن قۇراي المايدى» دەيدى, مالدىڭ باسى توپتانسا قۇرالادى, ەكى ەشكى, ءبىر توقتىدان مال قۇرالا ما ەكەن؟» دەپ كۇلەدى ەكەن. «سول تۋىسىڭنىڭ اۋىلىنا بارىپ قالساڭ ءبىر ءتۇرلى بولاتىن شىعارسىڭ ءا؟» – دەسەم, بي­دوگىم «تۇيە پىشكەن جەرىنە جولامايدى» دەگەندەي سودان بەرى ول اۋىلعا كىرمەك تۇگىل ماڭىنا جولماي كەتتىم» دەپ ىرجىڭ-ىرجىڭ ەتەدى» دەيدى قۇناش قۇرداسى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن اۋىلعا بارعانىمدا كوردىم, سويتكەن بيداكەڭ قويىنىڭ سانىن «جەتى اتام جەتكىزە المادى» دەيتىن جۇزگە دە جاقىنداتىپ قالىپتى. ەندىگى جەتكىزگەن دە شىعار...

 

ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى

 

سوڭعى جاڭالىقتار