قازاقستان • 31 مامىر، 2020

اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان مۋزەي اشۋ ۇسىنىلدى

75 رەت كورسەتىلدى

مۇنداي ۇسىنىستى جازۋشى، پۋبليتسيست، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەيبىت قويشىباەۆ «Egemen Qazaqstan» گازەتى ۇيىمداستىرعان قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «عاسىر زۇلماتى» تاقىرىبىنداعى ونلاين دوڭگەلەك ۇستەلدە جاسادى.

«1997 جىلى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى ەتىپ بەلگىلەندى. اشارشىلىق سونىڭ تاساسىندا قالدى. ءىس جۇزىندە بۇلاردى ءبىر-بىرىمەن سالىستىرۋعا كەلمەيتىن ۇعىم. ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ قاسىرەت ەكەنى راس. ءبىزدىڭ ەلدە 120 مىڭداي ادام سوتتالدى، ونىڭ 25 مىڭى اتىلىپ كەتتى دەيمىز. ال اشارشىلىقتان 1917 جىلدان 1933 جىلعا دەيىن 16 جىلدىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ەسەبىمىز بويىنشا 4،5 ميلليون ادام قۇربان بولدى. سول قۇربان بولعانداردىڭ ىقتيمال تابيعي ءوسىمىن ەسەپتەسەك، 10 ميلليونداي ادامنان ايىرىلدىق. «ادىلەت» ۇيىمى بىرنەشە رەت كونفەرەنتسيا وتكىزدىك. عالىمداردىڭ ءبارى قاتىستى. بىرنەشە ۇسىنىس جاسادىق. 31 مامىردىڭ قارساڭىنداعى جۇمادا عيبادات ورىندارىندا، مەكتەپتەردە، مەكەمەلەردە اشارشىلىق قۇرباندارىن ارنايى ەسكە الۋ كۇنىن وتكىزەيىك دەگەن ماسەلە كوتەرىلدى. باسىندا ءبىزدى قولداپ، سول كەزدەگى باس مۋفتي ءابدىساتتار دەربىسالى جۇما نامازىندا ۋاعىز ايتىپ، جاقسى تۇسىندىرگەن ەدى. كەيىن بىرتىندەپ قالا بەردى. سودان سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا عانا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ دەپ قوسا باستادى. ونىڭ وزىندە دۇرىس اتالىپ جاتقان جوق»،- دەدى جازۋشى.

بەيبىت قويشىباەۆ اشارشىلىق قۇرباندارىن ارنايى ەسكە الۋ كۇنىن وتكىزۋمەن قاتار، وسى تاقىرىپتى زەرتتەيتىن ينستيتۋت قۇرىپ، ونىڭ جانىنان مۋزەي اشۋدى ۇسىندى.

«ەۆرەيلەردىڭ دۇنيە ءجۇزى بىلەتىن حولوكوستتى زەرتتەيتىن ينستيتۋتى جانە ارنايى ەسكە الۋ مۋزەيى بار. سوندا قۇربانداردىڭ سۋرەتىمەن تولىمدى ماعلۇمات بەرىپ، اسەرلى مۋزەي جاساعان. بىزگە دە سونداي ينستيتۋت قۇرىپ، ونىڭ جانىنان مۋزەي اشۋ كەرەك. ءبىزدىڭ حالىق – شەجىرەشىل حالىق. قۇربانداردىڭ اتى-ءجونىن قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى. عىلىمي ەڭبەكتەردى، ءارى شەجىرەشىلەردىڭ مالىمەتىن پايدالانىپ، اسەرى عالامات مۋزەي اشۋعا مۇمكىندىك بار. بۇل وسىناۋ قاسىرەتىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن جانە ءىس جۇزىندە حالىقتى بىرلىككە ۇيىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى بولار ەدى»،- دەپ اتاپ ءوتتى ب.قويشىباەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار