الەم • 25 مامىر، 2020

Al-Jazeera: اقش جاڭا سانكتسيا جاريالادى

16 رەت كورسەتىلدى

اقش بىرنەشە يران­دىق شەنەۋنىككە ادام قۇقىقتارىن بۇزدى دەگەن ايىپپەن سانكتسيا جاريالادى.

وتكەن سارسەنبىدە اقش يراننىڭ بىرنەشە جوعارى لاۋازىمدى ازاماتىنا قارسى سانكتسيا جاريالاعانىن حابارلاعان ەدى. ولاردىڭ ىشىندە ىشكى ىستەر مينيسترىمەن بىرگە تاعى 8 ادام بار. اقش مۇنداي ارەكەتكە يرانداعى ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋى يتەرمەلەدى دەيدى. ال يران جاعى بولسا اتالعان ايىپپەن كەلىسپەي وتىر. كەرىسىنشە مۇنى ۆاشينگتوننىڭ بۇعان دەيىنگى ناتيجەسىز سانكتسيالارىنىڭ بەلگىسى دەپ مالىمدەدى. يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس مۋساۆي «ۆاشينگتوننىڭ يراندىق شەندىلەرگە قاتىستى ناتيجەسىز ءارى ءجيى قايتالاناتىن سوقىر سانكتسيالارى – اقش اكىمشىلىگىنىڭ السىزدىگىنىڭ ايعاعى» دەدى تەلەارنالارداعى مالىمدەمەسىندە.

اقش قارجى مينيسترلىگى يراننىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى ابدولرەزا راحماني-فازلي وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىنداعى ۇكىمەتكە قارسى كوتەرىلىس كەزىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا كۇش كورسەتۋگە رۇقسات بەرگەنىن، ناتيجەسىندە نارازىلاردىڭ قازا تاپقانىن ايتتى. قايتىس بولعانداردىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعان 23 ازامات بار ەكەن.

ەستەرىڭىزدە بولسا، 15 قاراشادا جۇز­دەگەن جۇمىسشى مەن جاس ۇكىمەتتىڭ جانار­ماي باعاسىن قىمباتتاتۋ شەشىمىنە نارازىلىق ءبىلدىرىپ، الاڭعا شىققان ەدى. كەيىن باس كوتەرۋلەر ساياسي كەيىپكە ەنىپ، حالىق شەنەۋنىكتەردىڭ سۋرەتتەرىن ورتەپ، رۋحاني كوشباسشىلاردىڭ قىزمەتتەن كەتۋىن تالاپ ەتتى. يران كوشباسشىسى الي حوسسەيني حامەنەي ەلدەگى جاعدايدى «يراننىڭ جاۋلارى ۇيىمداستىرعان قاستاندىق» دەپ مالىمدەدى.  

قاڭتار ايىندا ەلدەگى وپپوزيتسيالىق سايت كۇزدەگى نارازىلىقتاردىڭ كەزىندە كەم دەگەندە 631 ادامنىڭ ولتىرىلگەنىن حابارلادى، ال لوندونداعى Amnesty International ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمى قۇربانداردىڭ سانى 300-ءدىڭ شاماسىندا دەپ جازدى. ەكى دەرەككوزدىڭ دە اقپاراتىن يران بيلىگى جوققا شىعاردى. الايدا نارازىلىققا قاتىسقان ونداعان ادامنىڭ ۇزاق مەرزىمگە قاماۋعا الىنعانى بەلگىلى. 

بۇۇ جانە باسقا مەملەكەتتەردىڭ پاندەميا كەزىندە سانكتسيانى توقتاتۋعا قاتىستى ەسكەرتۋلەرىنە قاراماستان، اقش جاڭا شەكتەۋلەر ەنگىزۋىن قويار ەمەس. ۆاشينگتون مەن تەگەران اراسىنداعى شيەلەنىس اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ حالىقارالىق دەرجاۆالار اراسىنداعى يران يادرولىق كەلىسىمىنەن ءوز ەركىمەن شىعىپ كەتۋىنەن كەيىن ۋشىعا تۇسكەن بولاتىن. ودان كەيىن پرەزيدەنت يراننىڭ جوعارى لاۋازىمدى ازاماتتارى مەن بىرنەشە ۇيىمىنا قارسى سانكتسيالاردىڭ بىرنەشە راۋندىن جاريالاۋ ارقىلى تەگەرانعا ەكونوميكالىق قىسىم كورسەتۋ ناۋقانىن باستاپ كەتتى. «مەيلىنشە جوعارى قىسىم» دەپ اتالىپ كەتكەن ستراتەگيا ديپلوماتيالىق، ەكونوميكالىق، اسكەري قىسىمداردان تۇرادى. ول يراننىڭ ايماقتاعى بەدەلىن تومەندەتۋگە، سونىمەن بىرگە ەلدىڭ يادرولىق الەۋەتىنە، راكەتالىق باعدارلاماسىنا نۇقسان كەلتىرۋگە باعىتتالعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرى الىستان كەلمەپتى

ايماقتار • بۇگىن، 10:15

شاشتان شاحمات تاسىن جونادى

تانىم • بۇگىن، 07:44

ونلاين-سورەدە – ويلى كىتاپتار

رۋحانيات • بۇگىن، 07:42

دارىگەرلەرگە كولىك سىيلادى

وقيعا • بۇگىن، 07:17

سوڭعى پاتسيەنت ۇيىنە قايتتى

قوعام • بۇگىن، 07:05

جامانتاۋدى جوعالتىپ المايىق

رۋحانيات • بۇگىن، 06:50

سەنات دەپۋتاتتارى سايلاندى

سايلاۋ • بۇگىن، 06:48

ادەپتى ادەمى ۇستاز

رۋحانيات • بۇگىن، 06:47

ۇقساس جاڭالىقتار