ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارى بار تۇلعالاردى قولداۋ جانە كومەك كورسەتۋ قوعامدىق قورىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, ىقا نەگىزىندە يممۋندىق جۇيەدەگى گەنەتيكالىق بەيىمدىلىك پەن بۇزىلۋلار جاتىر, ال ءتۇسىرۋ مەحانيزمىنىڭ رولىندە قازىرگى قوعامنىڭ ءداستۇرلى پروبلەمالارى – سترەسس, تەمەكى شەگۋ, از قيمىلداۋ, تاماقتانۋ كەزىندە جەمىستەر مەن كوكونىستەردى از قولدانۋ, مايلاردى شامادان تۇتىنۋ, سونىمەن قاتار, انتيبيوتيكتەردى باقىلاۋسىز قابىلداۋدىڭ دا اسەرى بار.
وتكەن جىلعى ەپيدەميولوگيالىق زەرتتەۋ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستاندا كرون اۋرۋىنىڭ تارالۋى 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 35,8 جاعدايدى, ويىق جارالى كوليت – 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 91,5 جاعدايدى قۇرايدى. الايدا بۇل ستاتيستيكا تولىق ەمەس. سەبەبى كوپشىلىك ماماندارعا ءجيى قارالمايدى, مەديتسينالىق كومەككە تىم كەشىگىپ كەلەتىندىكتەن, حيرۋرگيالىق ادىسكە جۇگىنۋگە تۋرا كەلەدى.
ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارى بار تۇلعالاردى قولداۋ جانە كومەك كورسەتۋ قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى ەربول ءامىرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ىشەك قابىنۋ اۋرۋلارى كوبىنەسە جاستاردا, بەلسەندى, ەڭبەككە قابىلەتتى ادامداردا كوپ كەزدەسەدى. سىرقاتتانعانداردىڭ ورتاشا جاسى – 30 جاس بولسا, پاتسيەنتتەردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىنىڭ مۇگەدەكتىگى بار (20-34% جاعداي), ال ولاردىڭ اراسىندا ءولىم-ءجىتىم جالپى حالىققا قاراعاندا 40%-عا جوعارى. ماماندارعا كەش جۇگىنۋ, مۇگەدەكتىككە جانە ولىمگە اكەپ سوقتىراتىن سوزىلمالى اعىم, ءجيى اسقىنۋلار, جاس, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىق اراسىندا كەڭ تارالۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى ىقا-نى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلار قاتارىنا ەنگىزەدى.
بۇل كەسەلدىڭ ەرلەر مەن ايەلدەرگە اسەرى بىردەي. اسىرەسە 20-30 جاستاعىلار بەيىم. اۋرۋ ادامنىڭ قوعامداعى ءومىرىن قيىنداتادى. جەكە ءومىرى مەن وتباسىلىق قارىم-قاتىناستاردا قيىندىقتار تۋعىزادى, وقۋ مەن مانساپتى دامىتۋعا كەدەرگى جاسايدى. بۇل پاتسيەنتتىڭ ەموتسيونالدىق جاعدايىنا ءوز ىقپالىن تيگىزەتىنى تۇسىنىكتى. ىقا سوزىلىمالى اۋرۋ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ايتارلىقتاي ناشارلاتادى. تىپتەن قاجىتىپ, قاۋىپى كۇشەيە ءتۇسۋى مۇمكىن.
ىقا بار تۇلعالاردى قولداۋ جانە كومەك كورسەتۋ قوعامدىق قورى مەديتسينالىق كومەككە دەر كەزىندە جۇگىنبەۋدەن تۋىندايتىن قاۋىپتەر كوپشىلىكتىڭ حابارسىزدىعىنان تۋىندايتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان اقپاراتتىق ءىس-شارالاردى جۇيەلى تۇردە وتكىزۋ, قولجەتىمدى تەگىن كومەكتىڭ كولەمى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ, امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مۇمكىندىگىن ەسكەرتەدى.
- كرون اۋرۋى مەن ويىق جارالى كوليت ءومىر بويىنا جالعاساتىن اۋرۋلارعا جاتاتىنىنا قاراماستان, ۋاقتىلى دۇرىس دياگنوستيكا مەن ساۋاتتى ەمدەۋ ناتيجەسىندە تۇراقتى رەميسسياعا قول جەتكىزۋگە جانە كەسەلدى ەمدەۋگە بولادى. ىقا-مەن ادامدار تولىققاندى ءومىر سۇرە الادى, ەڭبەككە قابىلەتتىلىكتى ساقتاي الادى, ناتيجەسىندە قاتەرلى وپەراتسيالاردى قاجەت ەتپەيدى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا ەڭ ەرتە ساتىدا ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دياگنوستيكالىق پروتسەدۋرالاردىڭ كەڭ سپەكترى بار. بۇدان باسقا, الەمدىك فارماتسەۆتيكالىق يندۋستريا ۇنەمى جاڭا, نەعۇرلىم ءتيىمدى ءدارى-دارمەكتەردى وندىرەدى, ال قازاقستاندا جىل سايىن وسى پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ جاقسارىپ كەلەدى, - دەدى ەربول ءامىرجانوۆ.
ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارى بار تۇلعالاردى قولداۋ جانە كومەك كورسەتۋ قوعامدىق قورىندا حابارلاعانداي, 2010 جىلدان باستاپ, ىقا-نان زارداپ شەگەتىن قازاقستاندىق پاتسيەنتتەرگە بيولوگيالىق تەراپيا قول جەتىمدى. ناتيجەسىندە وپەراتيۆتىك ارالاسۋ سانىن ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە جانە ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جول اشىلدى. ال 2013 جىلدان باستاپ زاماناۋي قىمبات بيولوگيالىق تەراپيانى قوسا العاندا, ىقا بار پاتسيەنتتەردى ەمدەۋدى مەملەكەت تاراپىنان وتەلەدى. دەگەنمەن, بۇگىنگى كۇنى ىقا-نان زارداپ شەگەتىن پاتسيەنتتەردىڭ تەك 2%-ى عانا بيولوگيالىق تەراپيانى الادى. ال ەىدۇ ەلدەرىندە (دامىعان ەلدەردىڭ حالىقارالىق ەكونوميكالىق ۇيىمى) بۇل كورسەتكىش 15-30% شەگىندە.
جىل سايىنعى دۇنيەجۇزىلىك ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىنا قارسى كۇرەس كۇنىنىڭ سيمۆولى – كۇلگىن لەنتا. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە بۇل كۇنى ءتۇرلى ءبىلىم بەرۋ جانە اعارتۋ ءىس-شارالارى وتكىزىلەدى. سونداي-اق بەلگىلى ساۋلەت عيماراتتارى كۇلگىن تۇسپەن جارىقتاندىرىلادى. بۇل ىقا-مەن اۋىراتىن ادامداردى قولداۋ مەن جاناشىرلىقتىڭ نىشانى.
