ساتباەۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى جوعارىدا اتاپ وتكەندەرگە ستاتيستيكانى دالەل رەتىندە العا تارتادى. زەرتتەۋلەرگە سايكەس, الەم بويىنشا 75 ميلليونعا جۋىق جاسوسپىرىمدەر مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە وزدەرىنىڭ كاسىبي بەيىمدىلىگىن دۇرىس انىقتاي الماعاندىقتان, كەيىننەن جۇمىس تابا المايدى. قازاقستاندا جىل سايىن مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ شامامەن 70%-ى ماماندىق تاڭداۋدا قينالادى, ال جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ 50%-ى ءوز ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىس ىستەمەيدى – ولار ۇنەمى ىزدەنۋمەن بولىپ, ءوز جۇمىستارىنا نە مورالدىق تۇردە, نە ماتەريالدىق تۇردە قاناعاتتانبايدى.
تالاپكەر ءوزىنىڭ بولاشاق ماماندىعىن قالاي تاڭداي الادى؟ قاتەلەسپەۋ ءۇشىن, وزىنە ۇنايتىن جانە بويىنداعى تالانتتارىنا سايكەس بولۋ ءۇشىن, ماماندىقتى قالاي تاڭداۋ كەرەك.
ارينە, مەكتەپ قابىرعاسىندا وقىپ ءجۇرىپ, الدىمەن بولاشاق قىزمەتتىڭ باعىتى تۋرالى, نارىقتا قانداي ماماندىقتار سۇرانىسقا يە بولاتىندىعىن جانە ولاردىڭ سىزگە سايكەس كەلەتىن-كەلمەيتىنىن ءبىلىپ الۋ كەرەك. ەگەر تاڭداۋ جاساۋ قيىن بولسا, كاسىبي كەڭەسشىلەر سىزگە كومەككە كەلەدى. بۇلار ارنايى دايارلانعان پسيحولوگتار, ولار بالانىڭ بەلگىلى ءبىر كاسىپتىك قىزمەت تۇرىنە بەيىمدىلىگىن انىقتاپ, باعالاپ بەرەدى. تاجىريبە كورسەتكەندەي, ستۋدەنتتىڭ تاڭداعان كاسىبي باعىتى مەن مامانداردىڭ باعالاۋ ناتيجەلەرى اراسىندا كوپ جاعدايدا سايكەسسىزدىك ءجيى بايقالادى.
مىسالى, قازاقستاندا 11-سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا جۇرگىزىلگەن كاسىپتىك باعدارلانعان زەرتتەۋلەرگە سايكەس, رەسپوندەنتتەردىڭ كوپشىلىگى ۇبت تاپسىرعان كەزدە بەيىندى ءپان رەتىندە جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق باعىتتاعى پاندەردى تاڭداعان, الايدا ولاردىڭ كوپشىلىگىندە گۋمانيتارلىق عىلىمعا دەگەن بەيىمدىلىك باسىمىراق بايقالدى. مۇنداي تاڭداۋ جاساۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى جاستار ءوز كەلەشەگىن سول تاڭداعان سالامەن بايلانىستىرعىسى كەلگەنىندە ەمەس, سەبەپ – تەحنيكالىق باعىتتارعا مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ كوبىرەك بولىنۋىندە. ناتيجەسىندە مۇنداي جاستار ءوز ماماندىقتارىنا كوڭىلدەرى تولماي, باسقا جۇمىستارمەن اينالىسادى. وكىنىشكە وراي, ولاردىڭ دۇرىس تاڭداۋ جاساماعانى ەلدەگى ەكونوميكالىق جاعدايعا اسەر ەتەدى. بۇگىنگى تاڭدا ەلدە جوعارى بىلىكتى ينجەنەرلىك كادرلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى – قازاقستانداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
شىنىندا دا, ءبىزدىڭ ەلدە سياقتى الەمدە دە تەحنيكالىق ماماندارعا دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. اسىرەسە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, روبوتوتەحنيكا جانە اۆتوماتيكا, تاۋ-كەن ءوندىرىسى, ونەركاسىپتىك ينجەنەريا, حيميالىق جانە بيولوگيالىق تەحنولوگيالار, ساۋلەت جانە قۇرىلىس, ماتەماتيكالىق ەكونوميكا سياقتى سالالاردا ماماندار تاپشى. سوندىقتان دا كوپتەگەن تالاپكەرلەر قازاقستاننىڭ ۇزاق جىلدىق تاريحى بار, جەتەكشى تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورنىن – ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىن تاڭدايدى.
ەگەر ءسىز ەلىمىزدەگى ەڭ جەتەكشى تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا ءتۇسۋدى جوسپارلاعان بولساڭىز, بولاشاقتا ءوز ىسىنە قاناعاتتانبايتىن مامانداردىڭ قاتارىن تولىقتىرماۋ ءۇشىن, قازىردەن باستاپ بويىڭىزداعى بەيىمدىلىك پەن مۇمكىندىكتەرىڭىزدى دۇرىس باعالاي بىلگەنىڭىز ءجون.
ال ەگەر ءسىز تەحنيكالىق باعىتقا دەگەن بەيىمدىلىكتى دۇرىس انىقتاپ, قابىلداعان شەشىمىڭىزگە سەنىمدى بولساڭىز جانە تاعدىرىڭىزدى ەكونوميكانىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتورلارىمەن بايلانىستىرۋعا دايىن بولساڭىز, وندا ۋنيۆەرسيتەتتىك باعدارلامالار ءۇشىن ازىرلەنگەن بىرەگەي 3D ناۆيگاتوردى قولدانىڭىز. ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جاساعان بۇل تاماشا, ءارى وتە پايدالى تەست سىزگە بولاشاق ماماندىقتى تاڭداۋعا كومەكتەسەدى.
كاسىبي پسيحولوگتار مەن بەيىمدى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان تەست-ناۆيگاتور بەلگىلى ءبىر سالادا جۇمىس ىستەۋگە بەيىمدىلىكتى انىقتاپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار ەرەكشە 3D ويىنىن جۇرگىزۋ ارقىلى ءتيىستى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن دا انىقتايدى.
تەست تۇتاس «سۋرەتتى» بىردەن كورمەي, بارلىق كەزەڭدەردەن بىرتىندەپ, دايەكتى تۇردە وتەتىندەي ەتىپ جاسالعان. نازاردى تولىق اۋدارۋ ءۇشىن تەستتىڭ ديزاينىندا اشىق تۇستەر قولدانىلعان جانە مۋزىكالىق سۇيەمەلدەۋ جوق. جاقسى ناتيجە الۋ ءۇشىن جاۋاپتىڭ نۇسقالارىنا جانە ىشكى كوڭىل-كۇيگە مۇقيات نازار اۋدارعان ءجون. ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى بارلىق تالاپكەرلەرگە ۇبت تاپسىرۋدا جانە دۇرىس ماماندىق تاڭداۋدا ساتتىل