سپورت • 14 مامىر, 2020

داڭقتىلار كوشىن كارەلين باستاپ تۇر

254 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان ءدال 116 جىل بۇرىن, ياعني 1904 جىلدىڭ 23-26 مامىرى ارالىعىندا اۋستريانىڭ استاناسى – ۆەنادا گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. رەسمي تۇردە تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان بالۋاندار باسەكەسىندە 26 ۇمىتكەر كۇش سىناستى. 75 كيلو سالماق دارەجەسىندە شۆەتسيالىق سەۆەرين احلكۆيست توپ جارسا, +75 كيلو سالماقتا جەرگىلىكتى بالۋان رۋدولف ارنولد الدىنا جان سالمادى.

داڭقتىلار كوشىن كارەلين باستاپ تۇر

بۇگىنگى ماقالامىزدا ءبىز گرەك-ريم كۇرەسىنەن وتكەن الەم چەمپيوناتتارىندا ەڭ كوپ جۇلدە العان بالۋاندار جا­يىندا اڭگىمەلەۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. بۇل رەتتە رەسەي باتىرى الەكساندر كارە­ليننىڭ الدىنا تۇسەتىن ەشكىم جوق. 1989 جىلى شۆەيتساريانىڭ مارتيني قالاسىندا اسا اۋىر سالماقتا ايقاسىپ, تۇڭعىش رەت الەم چەمپيونى اتانعان ول, قاتارىنىنان توعىز جىل بويى سول تۇعىردان تومەندەگەن جوق. سودان كەيىن «ورىس ايۋى» وستيا, ۆارنا, ستوكگولم, تامپەرە, پراگا, ۆروتسلاۆ جانە ەۆلەدە جەڭىمپاز اتاندى. سوڭعى رەت 1999 جىلى افينادا باس جۇلدەنى ولجالادى. ول كەزدە الەكساندر 32 جاستا ەدى. عاسىرلار توعىسىندا سيدنەيدە الاۋى تۇتانعان وليم­پيا ويىندارىندا كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتقان سوڭ كارەلين ۇلكەن سپورتپەن قوش ايتىستى.

ءسىبىردىڭ ساڭلاعىنا بالۋاندىق ونەر­دەگى كوپتەگەن رەكورد تيەسىلى. ەڭ كە­رەمەتى, داڭقتى سپورتشى 13 جىل بويى ادام بالاسىنان جەڭىلگەن ەمەس. سونىمەن قاتار, ءتۇرلى جارىستاردا ول التى جىل بويى قارسىلاستارىنا سوقىر ۇپاي دا ۇستاتپاعان ەكەن. ايتۋلى با­لۋاننىڭ ودان دا باسقا تولىپ جاتقان اتاقتارى بار. بۇل كۇندەرى 53 جاستاعى الەكساندر كارەلين – رەسەيدىڭ مەم­لەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى.

يران ماقتانىشى حاميد سوريان الەم چەمپيوناتىندا التى مارتە التىن تۇعىردان قول بۇلعادى. جەڭىل سال­ماق­تاردا ونەر كورسەتكەن ول 2005-2010 جانە 2014 جىلدارعى جارىستاردا جاسىنداي جارقىراپ, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. سونىمەن قاتار 34 جاستاعى سورياننىڭ ەسىمى يراننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى رەتىندە تاريحتا قالدى.

جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان قوس ساڭ­لاقتى باسىپ وزۋعا ميحاين نۋنەس لو­پەستىڭ جاقسى مۇمكىندىگى بار. كۋبا­لىق قابىلان بيىل 38 جاسقا تولاتىنىنا وتىرعانىنا قاراماستان ءالى دە بابىندا, قارسى كەلگەندەردىڭ بارلىعىن قوعاداي جاپىرىپ ءجۇر. 2005-2015 جىلدار ارالىعىنداعى الەم چەمپيوناتتارىندا لوپەس 5 التىن جانە 3 كۇمىس مەدالدى ولجالادى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بوس­تاندىق ارالىنىڭ وكىلى وليمپيا ويىن­دارىندا ءۇش رەت دارا شىقتى. ەگەر توكيودا توپ جارسا, ونىڭ ەسىمى سپورت­تىق جەكپە-جەك تۇرلەرى بويىنشا وليم­پيادانىڭ ءتورت دۇركىن چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش بالۋان رەتىندە تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىلىپ قالارى حاق.

كەزىندە رەسەيدىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن تاعى ءبىر ءدۇلدۇل گوگي كو­گۋاشۆيلي 1993-1999 جىلدار ارا­لىعىندا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا بەس رەت دارالانىپ, ءبىر مارتە قولا مەدالدى موي­نىنا ءىلدى. ول – گرۋ­زيانىڭ كۋتايسي قالاسىنىڭ تۋماسى. توقسانىنشى جىل­داردىڭ باسىندا ماسكەۋگە قونىس اۋداردى. ءبىر وكىنىشتىسى, تالاي جىل بويى 90 جانە 97 كيلو سالماق دارەجەلەرىندە تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزى اتانىپ كەلگەن گوگيگە وليمپيادادا توپ جارۋ باقىتى بۇيىرمادى. ول تەك بارسەلونادا قولا مەدالدى يەلەنۋمەن عانا شەكتەلدى. قازىرگى كەزدە 46 جاستاعى كوگۋاشۆيلي رەسەي ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى قىزمەتىن اتقارادى.

تاعى ءتورت بالۋاننىڭ الەم چەمپيو­ناتىنىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى دەگەن مارتەبەلى اتاقتارى بار. سولاردىڭ ارا­سىنان ۆالەري رەزانتسەۆتى بولە-جارا اتاساق, ەش ايىبى جوق دەپ ويلاي­مىز. سەبەبى ول – ءبىزدىڭ جەرلەسىمىز. رەزان­تسەۆ رەسەيدىڭ تۋلا وبلىسىندا تۋىپ-وسكەنىمەن, جالىنداعان جاستىق شاعى قازاقستاندا ءوتتى.

جالپى, رەزانتسەۆتىڭ سپورتقا كەلۋ تاريحى دا قىزىق. ونى ايگىلى باپكەر ۆاديم پسارەۆ الماتىداعى كوپ كو­شەلەردىڭ بىرىندە كەزدەيسوق كەزىكتىرىپ قالادى. جولدىڭ جيەگىندە قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقان ءبىر توپ ادامنىڭ اراسىنان بۇلشىق ەتتەرى ويناقتاعان, شومبال ءارى شىمىر جىگىتكە قىراعى ماماننىڭ بىردەن كوزى تۇسەدى. شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا ول زىلدەي تاستاردى وپ-وڭاي كوتەرىپ, رەت-رەتىمەن ورىندارىنا جايعاستىرىپ جاتادى. سوعان تاڭدانعان باپكەر ونى كۇرەسپەن اي­نالىسۋعا ۇگىتتەيدى. ۋاقىت وزا رە­زان­تسەۆتىڭ اتاعى الىسقا جايىلعانى بەل­گىلى. جەتپىسىنشى جىلدارى ول 90 كيلو سالماقتا بەلدەسىپ, وليمپيادانىڭ ەكى, ەۋروپانىڭ ءۇش جانە الەمنىڭ بەس دۇر­كىن چەمپيونى اتاندى. بۇل كۇندەرى 73 جاستاعى ۆالەري گريگورەۆيچ ماس­كەۋدە تۇرادى.

سونىمەن قاتار الەمدىك دودادا بەس رەت دارالانعان بالۋاندار قاتارىندا بولگاريانىڭ ماقتانىشى الەكساندر توموۆ پەن كسرو-نىڭ قوس ساڭلاعى – نيكولاي بالبوشين جانە ۆيكتور يگۋمەنوۆ بار. بۇل كۇندەرى 77 جاستان اسقان يگۋمەنوۆ 1966-1971 جىلدار ارالىعىندا اتوي سالدى. توموۆ پەن بال­بوشين تۇيدەي قۇرداس. ەكەۋى دە 1949 جىلى تۋعان. جەتپىستەن اسقان ارداگەرلەر وتكەن عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى جاسىنداي جارقىلداسا, ەگدە تارتقان جانكۇيەرلەردىڭ ولاردى ۇمىتا قويماعانى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار