جاسى جيىرمادان ەندى اسقان جىگىت دارحان جۇبانىشوۆ قان مايدانعا 1942 جىلى قاڭتار ايىندا كەتتى. ول سان رەت قيان-كەسكى ۇرىستارعا قاتىسقان. اسىرەسە دارحاننىڭ ەرلىك كورسەتىپ, اتىن جايعان جەر – نەمان وزەنىنىڭ جاعالاۋى. شىعىس پرۋسسياعا جوڭكىلە قاشىپ بارا جاتقان نەمىس فاشيستەرى نەمان وزەنىنىڭ ارعى بەتىنە مىقتاپ بەكىنىپ الدى. ولار وسى جەردەن ءبىر قادام شەگىنبەۋگە بارلىق كۇشىن سالىپ باقتى. جۇبانىشوۆ 43-ءشى اتقىشتار پولكى بولىمشەسىنىڭ كومانديرى بولاتىن. مىنە, وسى پولكتىڭ جاۋىنگەرلەرى 1944 جىلدىڭ شىلدە ايىندا نەمان وزەنى جاعالاۋىنا بەكىنگەن نەمىس فاشيستەرىن شابۋىلداۋعا كوشتى.
11-ارميانىڭ قولباسشىسى گاليتسكي دەرەۋ وزەننەن ءوتىپ, جاۋعا تۇتقيىلدان شابۋىلداۋعا بۇيرىق بەرەدى. ارينە, بۇل ولىمگە باس تىگۋمەن بىردەي بۇيرىق ەدى. وزەننىڭ ارعى جاعالاۋىندا ءاربىر قالت ەتكەندى نىساناعا الىپ جاۋ وتىر. بوراعان وقتىڭ استىندا وزەندى ءجۇزىپ وتۋگە كۇش-قايرات پەن ۇلكەن جۇرەك كەرەك. روتا كومانديرى بارلىق جاۋىنگەرلەردى جيناپ الدى. ول تاس-ءتۇيىن بولىپ تۇرعان سولداتتاردى ءبىر شولىپ ءوتتى. بۇل جاۋاپتى تاپسىرما. ءتىپتى باستى ولىمگە تىگۋ دەگەن ءسوز.
«قانە, ءوز ەركىمەن باراتىندار ءبىر ادىم العا شىقسىن!». ەڭ الدىمەن توپتان سۋىرىلىپ شىققانداردىڭ ءبىرى ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز دارحان جۇبانىشوۆ بولدى. «1944 جىلدىڭ 16 شىلدەسىنە قاراعان تۇندە ەرجۇرەك جاۋىنگەرلەر قايىققا ءمىندى. دارحان قول پۋلەمەتىن دايار كۇيىندە كەزەنىپ ۇستاپ وتىر. ارعى بەتتە ءبىزدىڭ اسكەردىڭ دە ءبىر بولىگى بار-تۇعىن. قايىققا ءمىنىپ, ارعى بەتكە اتتانعان جاۋىنگەرلەردىڭ ەڭ جاۋاپتى مىندەتى – ارعى بەتتە قالعان بولىمشەگە قولمەن ۇستاپ ءجۇزىپ وتەتىن ارقاندى جەتكىزۋ. وسى جاۋاپتى تاپسىرمانى دا قازاقستاندىق جاۋىنگەر ءوز مىندەتىنە الدى.
جاۋ وزەن ۇستىندە قىلتىڭداپ كەلە جاتقان قايىقتى بايقاپ قالىپ, وقتىڭ استىنا الدى. بۇلار دا وق جاۋدىرا وتىرىپ جاعالاۋعا كەلىپ ءتۇستى. جاۋىنگەرلەر كوپ ايالداعان جوق, بەكىنىستە جاتقان جاۋعا تاپ بەردى. «وتان ءۇشىن العا!» دەپ بولىمشە كومانديرى جاۋىنگەرلەرگە رۋح بەرىپ, شابۋىلعا الدىمەن ءوزى كوتەرىلدى.
كەسكىلەسكەن قويان-قولتىق سوعىس ترانشەيا ىشىندە بولدى. بولىمشە كومانديرىنە 1-2 نەمىس تاپ بەردى. ەرجۇرەك كوماندير ىققان جوق. كوزدى اشىپ-جۇمعانشا ءفاشيستىڭ بىرەۋىن تاپانشامەن اتىپ ءولتىردى, ىلە-شالا ەكىنشىسىن دە جايپادى. ەرجۇرەك جاۋىنگەرلەر ترانشەيانى اقىرى تولىق بوساتىپ, ارتتاعى قارۋلاستارىنا اسپانعا راكەتا اتىپ بەلگى بەردى. بۇل وزەننىڭ ارعى بەتىندەگى جاۋىنگەرلەرگە جول اشىق دەگەن بەلگى.
سول كۇنى كۇندىز از عانا جاۋىنگەر جاۋ اسكەرىنىڭ ءتورت شابۋىلىن تويتاردى. ءسويتىپ قازاقتىڭ اردا ۇلى دارحان جۇبانىشوۆ باستاعان جاۋىنگەرلەر نەگىزگى كۇشتىڭ نەمان وزەنىنەن وتۋىنە مۇمكىنشىلىك تۋعىزدى. ليتۆا جەرىندە كورسەتكەن وسى قاھارماندىعى ءۇشىن گۆارديا كىشى سەرجانتى د.جۇبانىشوۆ قىزىل تۋ وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
مۇنان سوڭ دا باتىر جاۋىنگەر تالاي سوعىسقا قاتىسىپ ەرلىك كورسەتتى. بىراق دارحان جەڭىس جالاۋىنىڭ بەرليندە جەلبىرەپ, دۇنيە ءجۇزىنىڭ شات-شادىمانعا بولەنگەن ءساتىن كورە المادى. ول كەنيگسبەرگ قالاسىنا شابۋىل جاساعان ۇرىستا ەرلىكپەن قازا تاپتى.
ءبىز باتىر تۋرالى وسى دەرەكتەردى قايدان الدىق دەرسىز؟ سوعىستان كەيىن كوپ جىل وتكەن سوڭ ليتۆالىق پوۆيلوس فرالوۆاس ەسىمدى ازامات جەرلەسىمىز تۋرالى ءوزى بىلەتىن جايتتاردىڭ ءبارىن قاعازعا ءتۇسىرىپ, حات جولدادى. حاتتا جوعارىدا ايتىلعان دەرەكتەردى ايتا كەلىپ, ء«بىز باتىردىڭ تۋىپ-وسكەن جەرىن دە انىقتادىق. ول قىزىلوردا وبلىسى ارال اۋدانى سارباسات اۋىلدىق كەڭەسىنىڭ ازاماتى ەكەن. ول جەردە باتىردىڭ اناسى ۇمىتكەن بەرباەۆا اپاي تۇرادى. ءبىز وسىنداي باتىر تاربيەلەگەن اناعا العىس ايتامىز. پوۆيلوس فرالوۆاس. ليتۆا سسر» دەپ اياقتاعان.
بۇگىندە ارال اۋدانى سەكسەۋىل اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپكە دارحان جۇبانىشوۆتىڭ ەسىمى بەرىلگەن. اۋىلدا باتىر اتىنداعى كوشە دە بار. دەگەنمەن, جەرلەسىمىزدىڭ ەرلىك ىستەرىن ەل ساناسىندا جاڭعىرتىپ, ۇرپاقتارعا ۇلگى ەتۋ باتىر تۋرالى باسقا دا دەرەكتەر ىزدەستىرىلىپ, زەرتتەلۋى كەرەك دەپ سانايمىز. وسىنداي ەرلەرىمىزدى ەستە ساقتاۋ كەلەشەك ۇرپاققا امانات. ەرلەرىمىزدى ارداقتاۋ بىزگە – كەيىنگى ۇرپاققا مىندەت.
