قىزىلدىڭ وندىرىستىك تسيكلى 2047 جىلعا دەيىن جەتەدى
التىن وندىرۋشىلەردىڭ əلەمدىك كوشىن قىتاي مەملەكەتى باستاپ تۇر. اسپان استى ەلىنەن كەيىن اۆستراليا, رەسەي جəنە اقش جايعاسقان. جاھاندىق رەيتينگتە قازاقستان وزبەكستانمەن بىرگە گانا جəنە مەكسيكا ەلدەرىنەن كەيىن وندىقتى تۇيىندەگەن. Statista-نىڭ ەسەبىنە سۇيەنسەك, سوڭعى ءۇش جىلدا ەلىمىزدە 269 مەتريكالىق توننا كولەمىندە التىن ءوندىرىلدى. باعالى شيكىزاتتىڭ ءوندىرىسى əسىرەسە ەلىمىزدىڭ شىعىس ايماعىندا جولعا قويىلعان. دəلىرەك ايتقاندا, جارما اۋدانىنداعى باقىرشىق تاۋ-كەن كəسىپورنىنىڭ ىسكە قوسىلۋى وتاندىق كەن مەتاللۋرگيا كەشەنىنە تىڭ سەرپىن بەردى. بۇل ايماقتا جەر قويناۋىن رەسەيلىك Polymetal كومپانياسى يگەرىپ كەلەدى. جاھاندىق ەكونوميكاداعى تەكتونيكالىق وزگەرىستەر مەن كوروناۆيرۋستىق پاندەمياعا قاراماستان شەتەلدىك ينۆەستوردىڭ ۇپايى تۇگەل. 1-ءشى توقسانداعى وندىرىستىك ينديكاتورلارعا توقتالساق, ءونىم كولەمى 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5% - عا ءوسىپ, 391 مىڭ ۋنتسيا التىن ءوندىرىلدى. وڭ ديناميكا شىعىس قازاقستانداعى قىزىل, قوستاناي وبلىسىنداعى ۆارۆارينسك, سونداي-اق ومولون جəنە ۆورونتسوۆسك كەن ورىندارىندا بايقالدى. كىرىس مولشەرى بىلتىرعى سəيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 9% - عا ارتىپ, 494 ملن دوللاردى قۇرادى. بۇعان التىن باعاسىنىڭ ءوسۋى əسەر ەتكەن. دەگەنمەن كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋى سالدارىنان قىتايعا كونتسەنتراتتى جەتكىزۋ مəسەلەسى بəسەڭدەپ, ساتۋ كولەمى 7% - عا قىسقاردى. ماۋسىمدىق جانار-جاعارمايدى ساتىپ الۋ مەن باسقا دا شىعىنداردىڭ وسۋىنە بايلانىستى تازا قارىز 1,66 ملرد دوللارعا ۇلعايدى. دەسە دە جىلدىڭ ەكىنشى جارتجىلدىعىندا ماۋسىمدىق ءوندىرىس بۇرىنعىداي جاندانىپ, اينالىمداعى قاراجاتتىڭ قىسقارۋ ەسەبىنەن ەركىن اقشا اعىنى قالىپقا كەلەدى دەگەن سەنىمدە كومپانيا وكىلدەرى.
«پوليمەتالل» كولەمى 1,6 ملن ۋنتسيا التىندى قۇرايتىن 2020 جىلعا ارنالعان وندىرىستىك جوسپاردى راستايدى. باسقارما جىل باسىنان بەرى رەسەيلىك ءرۋبلدىڭ جəنە قازاقستاندىق تەڭگە باعامىنىڭ əلسىرەۋىن نازاردا ۇستاپ وتىر. الايدا جاھاندىق ەكونوميكانىڭ تۇراقسىزدىعىنا بايلانىستى Polymetal جىلدىق اقشالاي شىعىن بولجامىن ۋنتسياسىنا
650-700 دوللار كولەمىندە جəنە جيىنتىق اقشالاي شىعىندى ۋنتسياسىنا 850-900 دوللار مولشەرىندە ۇستانادى. بولجام 1-ءشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىلارى جاريالانعان كەزدە قايتا قارالادى.
كومپانيا باستاپقىداعى ديۆيدەندتىك ساياساتتى ۇستانۋدى جالعاستىرادى جəنە 2019 جىلعا بەلگىلەنگەن شەشىمدى وزگەرىسسىز قالدىرادى. ياعني اكتسياسىنا 0,42 دوللار نەمەسە 197 ملن دوللار مولشەرىندەگى ديۆيدەند 2020 جىلدىڭ 29-شى مامىرىندا تولەنەدى. 2019 جىلعا تولەنۋى ءتيىس ديۆيدەندتەردىڭ جالپى كولەمى اكتسياسىنا 0,82 دوللار نەمەسە جيىنتىق مولشەرى 385 ملن دوللاردى قۇرايدى», - دەلىنگەن كومپانيا تاراتقان اقپاراتتا.
وندىرىلگەن 391 مىڭ ۋنتسيا التىننىڭ 109 مىڭ ۋنتسياسى شىعىستاعى قىزىل كەن ورنىنا تيەسىلى. بۇل جەر قويناۋىنداعى قازبا بايلىقتىڭ قورى 264 مەتريكالىق توننادان ارتىق دەپ باعالانۋدا. كەندەگى التىننىڭ ورتاشا مولشەرى تونناسىنا 6,3 گرامم. قىزىل -الەمدىك دەڭگەيدەگى سيرەك كەزدەسەتىن كەن ورنى. سوڭعى باعالاۋعا سايكەس, ونىڭ وندىرىستىك تسيكلى 2047 جىلعا دەيىن جەتۋگە قاۋقارلى. اتالعان ايماقتا ساف التىن كوپ كەزدەسە بەرمەيدى. مۇندا باعالى مەتالل ءسۋلفيدتى قوسىندىلاردان الىنادى.
يۋنيورلىق كومپانيالار داعدارىستى ءبىرىنشى سەزەدى
اۆستراليا, اقش جانە رەسەيدە پايدالى قازبالاردىڭ ءوندىرىسى ۇزىلمەي جالعاسىپ جاتىر. Əيتسە دە جاھانداعى احۋال ساعاتتاپ وزگەرەتىندىكتەن, ەنگىزىلگەن شەكتەۋلەر ءوندىرىستىڭ تەجەلۋىنە الىپ كەلدى.
«بۇل كەزەڭنىڭ الەمدىك سۇرانىسقا قالاي əسەر ەتەتىنىن باعالاۋ قيىن. 2020 جىلى التىن ءوندىرىسى ايتارلىقتاي وزگەرىسكە ۇشىرايدى دەپ كۇتىلۋدە. مəسەلەن, بيىل ءونىم كولەمى 3,541 مىڭ توننادان از بولۋى مۇمكىن», - دەپ بولجاۋدا Metals Focus ساراپشىلارى.
سالا ماماندارى دۇنيەجۇزىلىك رەتسەسسيانىڭ زاردابى əسىرەسە يۋنيورلىق كومپانيالارعا اۋىر تيۋ مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى, قازىرگى كۇردەلى كەزەڭدە اعىمدىق جəنە بۇعان دەيىن جوسپارلانعان جۇمىستارعا قاراجات تارتۋ وڭايعا سوقپايتىنى انىق.
«Əلەمدىك نارىقتاعى جاعداي تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەدەن جانە جۇمىس كولەمىن انىقتاۋ ساتىسىندا تۇرعان جوبالارعا دا əسەرىن تيگىزەدى. بولجامدارعا سايكەس, بۇل كەلىسىمشارتتار 2024 جىلعا قاراي التىننىڭ الەمدىك سۇرانىسىنىڭ 9,2% - ىن قامتۋ ءتيىس ەدى», - دەپ ناقتىلادى كونسالتينگتىك كومپانيا ماماندارى.
تاياۋداعى باعانىڭ قۇبىلمالىعىنا قاراماستان قازىر التىننىڭ قۇنى 2019 جىلعا قاراعاندا əجەپتəۋىر جوعارىلادى. دəلىرەك ايتقاندا, ۋنتسياسى 1600 دوللاردان ساۋدالانۋدا. بۇل بىلتىرعى مەجەدەن əلدەقايدا جوعارى ەكەنىن ەسكەرسەك, (1393 دولل/ۋنتسيا) بيىل مارجا ۇلعايتىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى ساراپشىلار.
سول سەكىلدى وندىرۋشىلەردىڭ شىعىنداردى تۇراقتى باقىلاۋىن نازارعا الساق, وسى جىلى كەن ورىندارىندا التىن ءوندىرىسىنىڭ ورتاشا وزىندىك جيىنتىق قۇنى (AISC) شامامەن ۋنتسياسى 907 دوللارعا دەيىن تومەندەيدى. وعان ەڭ əۋەلى اقش دوللارىنىڭ كۇشەيۋى جانە مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى اسەر ەتەدى. ونىڭ نəتيجەسىندە ديزەل وتىنىنا جۇمسالاتىن شىعىندار قىسقارادى, دەلىنگەن حابارلامادا.
ءسوز ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىك, ەلىمىزدە جەر قويناۋى تۋرالى جاڭا كودەكس قابىلدانعان ەدى. سونىڭ نەگىزىندە ليتسەنزيا بەرۋدىڭ اۆستراليالىق ۇلگىسى ەنگىزىلدى. وسى ارقىلى 621 ليتسەنزيا بەرىلگەنىن حابارلاعان بولاتىن يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيستىرلىگى. جاۋاپتى ورگان سالاعا 50 ملرد تەڭگە كولەمىندە جەكە ينۆەستيتسيانى تارتۋدى كوزدەپ وتىر. تۇتاستاي العاندا, 2014-2018 جىلدار ارالىعىندا بۇل باعىتقا شامامەن 122 ملرد تەڭگە كولەمىندە شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ اقشاسى سالىندى. ولاردىڭ دەنى رەسەيلىك ىسكەرلىك ورتاعا تيەسىلى.
