ساياسات • 05 مامىر، 2020

ىندەت جاعادان العاندا...

45 رەت كورسەتىلدى

بىلايعى كۇندە دە پارامەن بىلعانعاندارى ازداي، قازىرگى سىن ساعاتتا پايدا تاۋىپ قالعىسى كەلەتىن سۇعاناق قولدىلار كەزدەسىپ جاتىر. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت توتەنشە جاعدايدى وڭاي ولجانىڭ توتە جولىنداي كورىپ، كارانتين كەزىندە «كەدەرگىسىز قوزعالىستى» قامتاماسىز ەتكەندەردى اشكەرەلەدى.

قىسىلتاياڭ كەزەڭدە قىزمەت بابىن اسىرا پايدالانىپ، قىمقىرىپ قالۋدان قىمسىنبايتىندار از ەمەس ەكەن. وعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ كەيىنگى فاكتىلەرى ايعاق بولىپ تۇر. اتاپ ايتساق، اگەنتتىكتىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ىشكى قاۋىپسىزدىك باس­قار­ماسىمەن بىرلەسكەن ءىس-شارالار با­رىسىندا پوليتسيانىڭ اۋداندىق ءبولىمى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سا­رىن ۇستادى. ول توتەنشە جاعداي كەزىندە بەلگىلەنگەن تىيىمدارعا قارا­ماس­تان، ازاماتتاردىڭ اۋدان اۋما­عىن­دا كەدەرگىسىز ءجۇرۋى ءۇشىن 1 ملن 300 مىڭ تەڭگە كولەمىندە پارا الدى دەگەن كۇدىككە ءىلىندى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىز­مەت پاراقورلىق، لاۋازىمدىق وكى­­لەتتىكتەردى اسىرا پايدالانۋ، جەز­­وكشە­لىكپەن اينالىسۋ جانە جەڭ­گە­­­تايلىق جەلىلەرىن ۇستاۋ نەمەسە ۇي­ىمداستىرۋ، ادام ومىرىنە، دەن­ساۋ­ل­ىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن ءمان-جاي­لار تۋرالى اقپاراتتى جاسىرۋ بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتىر. بۇل تۋرالى حاباردار بولعان قالا­نىڭ ءتيىستى قىزمەتتەرى 87 ادامدى وق­شاۋ­لادى. سونىڭ ىشىندە جەزوك­شە­لىك­پەن اينالىسۋعا ارنالعان ورىندار اشكەرە بولىپ، ەكى شەتەل ازاماتىنان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى انىقتالدى.

كارانتيننىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن قادا­عا­لايتىنداردىڭ قارابەت بول­عان وقيعاسى باسقا وڭىرلەردە دە كەزدە­سىپ جاتىر. سولتۇستىك قازاقستان وبلى­سىن­دا­عى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت پەتروپاۆل قالاسى اكىمدىگىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعاسىنا قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدى باستادى. كۇدىكتى ازا­مات كەيبىر كولىك قۇرالدارىنىڭ پەت­رو­پاۆل قالاسىنداعى توسقاۋىل بەكەت­تەردەن كىدىرىسسىز وتۋىنە رۇقسات بەرىپ، 50 مىڭ تەڭگە العان. ول ءارى سovid-19 ىندەتىنىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ جونىندەگى وبلىس اكىمدىگى جەدەل شتابىنىڭ مۇشەسى ەكەن.

وسىلاي ابىرويسىز اتى شىق­قان­نىڭ ءبىرى شىمكەنت قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جول-پاترۋلدىك پوليتسيا پولكى قىزمەتكەرى بولدى. ول كارانتين رەجىمىن ساقتاماعان الدەكىمدى جانگەلدين كوشەسى بويىنداعى ىشكى توسقاۋىل بەكەتىنەن وتكىزگەنى ءۇشىن 25 مىڭ تەڭگە پارا العان. بۇل قىز­مەت­كەر­گە قاتىستى شىمكەنتتەگى دەپارتامەنت قىلمىستىق ءىس تەرگەپ جاتىر.

بۇعان قوسا تۇركىستان وبلىسى بو­يىن­شا دەپارتامەنت شىمكەنت قا­لاسى قاراتاۋ اۋدانى پوليتسيا باس­قار­­ماسىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورىن سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدى باستادى. جازىقتى پوليتسەي «تاسكەشۋ» توسقا­ۋىل بەكەتى ارقىلى كىرىپ-شىعۋى ءۇشىن تۇركىستان وبلىسى تۇرعىندارىنان 15 مىڭ تەڭگەدەن پارا العان.

سونىمەن قاتار توتەنشە جاعداي كەزىندە باسقا دا سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرى تىركەلىپ جاتىر. ونىڭ كوبى ءتۇرلى امال-شارعىمەن بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرىپ قالعاندارعا قاتىستى بولىپ تۇر. مىسالى، قوستاناي وبلىسىنىڭ التىنسارين اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قىزمەت بابىن اسىرا پايدالانىپ، وزىنە باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردى اۋىل ىشىندەگى جولداردى قاردان تازارتۋ جۇمىستارىن جۇر­گىزۋگە جانە كوممەرتسيالىق ۇيىممەن مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋلار تۋرالى جال­عان كەلىسىمشارت جاساسۋعا ماج­بۇر­لەگەن.

اتالعان وبلىستا جولدا ءتار­تىپ بۇزعان ادامنان اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شىلىككە تارتپاعانى ءۇشىن 20 مىڭ تەڭگە دامەتكەن اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ جول-كولىك ينسپەكتورىنا قاتىستى دا جەمقورلىق قىلمىسى تىركەلدى.

الماتى وبلىسىندا جەم­قور­لىق­پەن شاتىلعان بىرنەشە لاۋازىمدى تۇلعا انىقتالدى. تالعار اۋدانى بەسقاينار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى «ىلە-الاتاۋ مەملەكەتتىك ۇلت­تىق تابيعي پاركى» رمم جەرىنەن ۋچاس­كەنى زاڭسىز ءبولىپ بەرۋگە سەپتەسسە، وسى اۋداننىڭ پانفيلوۆ اۋىل­دىق وكرۋگىنىڭ بۇرىنعى اكىمى 2017 جىلى كافە جانە مەيرامحانا سالۋ ارقىلى اتالعان اۋىلدىق وكرۋگتە جەر ۋچاسكەلەرىن زاڭسىز ساتۋ ناتيجەسىندە الىنعان قاراجاتتى زاڭداستىرعان.

«ەڭبەكشىقازاق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى» قمك باسشىسى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملە­كەت­تىك باعدارلاماسى اياسىندا 2018-2019 جىلدارى جۇمىسسىز ازاماتتاردى جالعان جۇمىسقا تۇرعىزۋى ءۇشىن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ شوتىنا اۋدارۋ ارقىلى بيۋدجەت قاراجاتىنان 12،9 ملن تەڭگەنى جىمقىرعان.

بۇل اتالعان فاكتىلەر بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتىر.

سونداي-اق الماتى قالاسىندا قىتاي ازاماتىنا قاتىستى قىل­مىس­تىق قۋدالاۋدى توقتاتۋ سىلتاۋى­مەن 10 مىڭ دوللار العان جەدەل ارە­كەت ەتۋ ارنايى وتريادىنىڭ اعا ينس­پەكتورى، شىمكەنت قالاسىندا مال دارىگەرىنىڭ دەلدالدىعى ارقىلى تاماق ونىمدەرىن ساتۋمەن اينالىساتىن جەكە كاسىپكەرلەردەن 10 مىڭ تەڭگەگە دەيىن پارا العان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينس­پەكتورى، باتىس قازاقستان وبلىسىندا اڭشىلىق مىلتىقتى الىپ جۇرۋگە جانە ساقتاۋعا رۇقساتتى جەدەلدەتىپ بەرگەنى ءۇشىن 70 مىڭ تەڭگە العان ورال قالاسىنىڭ پوليتسيا باسقارماسى قىزمەتكەرى جانە قاراعاندى وبلىسىندا تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋى ءۇشىن كۇ­دىكتىنىڭ مۇددەسىنە قىلمىستىق ءىستى زاڭ­سىز توقتاتپاق بولعان وساكاروۆ اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ تەرگەۋ­شى­سى ۇستالدى.

ىندەت كۇشەيىپ، شەكتەۋلەر شە­گى­نە شىققان شاقتا حالىقتىڭ قاۋىپ­سىز­­دىگى ءۇشىن الدىڭعى شەپتە قىزمەت ەتىپ جۇرگەندەردىڭ ابىرويىنا وسىن­داي بارماق باستى، كوز قىستى ارە­كەت­تەر سىزات تۇسەرەدى. قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 54-بابى 11-تارماعىنىڭ 1-بولىگىنە سايكەس، توتەنشە جاعداي كەزىندە قىل­مىس­تىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك پەن جازانى اۋىرلاتاتىن ءمان-جاي دەپ تانىلادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار