– پاندەميا كەزىندەگى كارانتين مەن ارتىستەردىڭ ۇيدە وتىرۋى شىعارماشىلىق ۇجىم ءومىرىن قالاي وزگەرتتى؟
– جەر بەتىندەگى حالىق كوپتەگەن ىندەتتى باسىنان وتكەردى, الايدا دۇنيە ءجۇزىن جاۋلاپ العان وسىنداي ەپيدەمياعا ءبىرىنشى رەت تاپ بولىپ وتىرمىز. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ەلىمىزدىڭ باسشىلىعى بۇل ۆيرۋستىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى شارالاردى شۇعىل قابىلدادى. دۇنيە جۇزىمەن سالىستىرار بولساق, قازاقستان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن كۇرەستە كوشباسشى ورىنداردىڭ بىرىندە. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ەلىمىزدى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ تارتىبىنە كوشىرۋ تۋرالى مالىمدەمەسىنەن كەيىن, دەرەۋ تەاتر اكىمشىلىگى ۇجىم قىزمەتكەرلەرىن كوروناۆيرۋستان قورعاۋ ءۇشىن بارلىق شارالاردى قابىلدادى. جەدەل شتاب قۇرىلىپ, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن بىرلەسە تەاتردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى ءۇشىن جاۋاپتى شتاب مۇشەلەرىنەن بولەك بارشا ۇجىمدى قاشىقتان جۇمىس جاساۋ تارتىبىنە اۋىستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. رەپەرتۋارداعى سپەكتاكلدەر مەن تەاتردىڭ وسى كەزەڭگە ازىرلەگەن جوسپارداعى پرەمەرالىق قويىلىمدارى وتكىزىلمەيتىن بولدى. الايدا تەاتر كورەرمەندەرىن نازاردان تىس قالدىرماي, ونلاين كونتسەرتتەر توپتاماسىن ۇيىمداستىردى. وعان شىعارماشىلىق ۇجىم ەرەكشە قۇلشىنىسپەن اتسالىسۋدا, سونىمەن قاتار تەاتر رەپەرتۋارىنداعى ۇزدىك سپەكتاكلدەردىڭ كورسەتىلىمىن جۇزەگە اسىرۋدا. سونداي-اق تىگىن تسەحىمىزدىڭ شەبەرلەرى ۇيدە وتىرىپ كوپ رەت قولدانۋعا بولاتىن بەتپەردەلەر تىگىپ, ءسويتىپ ولاردى UMC كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ ۇلتتىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنا تاپسىردىق. قيىن ساتتە ۇجىمىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن ەرەكشە ۇيىمشىلدىعىنا كۋا بولدىق.
– كارانتين كەزىندە تەاتر ومىرىندە قانداي قيىندىقتار تۋىندادى جانە ونى قالاي ەڭسەرىپ جاتىرسىزدار؟
– ءيا, البەتتە, قيىندىقتار بار. تاماشا دايىندىق زالدارى مەن شىعارماشىلىق ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان وسىنداي تەاتردا جۇمىس ىستەيتىن ونەر ۇجىمدارى كەنەتتەن وقشاۋلانعان جابىق كەڭىستىكتە قالۋى – ارينە وڭاي ەمەس. بۇل, اسىرەسە, بالەت ارتىستەرىنە قاتىستى. ولار ءۇي جاعدايىندا مۇمكىندىگىنشە دەنەلەرىن جازىپ, شيراتىپ, جەڭىل-جەلپى جاتتىعۋلار ورىنداعانىمەن, بيىككە سەكىرۋ, پۋانتىعا تۇرۋ سىندى دۇنيەلەردى جاساي المايدى. سەبەبى وعان ارنايى بالەت لينولەۋمى مەن كەڭ دايىندىق زالدارى قاجەت. دەگەنمەن, ارتىستەردىڭ بارلىعى سول قالىپتارىن ساقتاپ, بارىنشا اۋىر دەنە جاتتىعۋلارىن ورىنداۋعا تىرىسۋدا. ال سيمفونيالىق وركەستر مۋزىكانتتارى نەمەسە وپەرا ورىنداۋشىلارى تۋرالى ايتاتىن بولساق, ولاردىڭ ۇيدە جاتتىعىپ, جاڭا ماتەريالدى وقىپ جاتتاۋعا, پرەمەرالىق سپەكتاكلدەرگە دايىندالۋعا, سونداي-اق تەاتر رەپەرتۋارىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىكتەرى جەتكىلىكتى.
– ۇجىمنىڭ قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ رەجىمى قالاي ىسكە اسىرىلۋدا؟
– تەاترىمىزدىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمى تۋرالى ايتار بولساق, ارتىستەرمەن ونلاين بايلانىستا بولىپ, ولارعا تاپسىرمالار بەرەتىن جەتەكشىلەرى بار. پرەمەرالىق سپەكتاكلدەردىڭ كەيىنگە شەگەرىلۋىنە قاراماستان, ولارعا دايىندىق جاساۋدى ەشكىم توقتاتقان جوق: سوليستەر وزدەرىنىڭ پارتيالارىن جاتتاپ, كونتسەرتمەيستەرلەر, ديريجەرلەر جانە رەپەتيتورلارمەن قاشىقتان جۇمىس ىستەپ جاتىر. اكىمشىلىك پەرسونالعا كەلسەك, قىزمەتكەرلەرىمىز كۇن سايىن ونلاين جينالىستاردا «باس قوسادى», جوسپار قۇرىپ, جۇمىس بارىسىندا تۋىندايتىن ماسەلەلەردى تالقىلايدى. قىزمەتتىك مىندەتىم بويىنشا ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويۋ ءۇشىن مەنىڭ دە تەاتردا بولۋىم قاجەت, سوندىقتان مەن جانە «استانا وپەرا» اكىمشىلىگىنىڭ شاعىن بولىگى وسىندا تولىق ەمەس جۇمىس كۇنى رەجىمىندەمىز, ال جۇمىستىڭ قالعان بولىگىن مۇمكىندىگىنشە قاشىقتان جاساۋعا تىرىسامىز. ارينە ءبىز بارلىق سانيتارلىق ساقتىق شارالاردى قاداعالايمىز, تەاترعا كىرگەن كەزدە تەپلوۆيزور باقىلاۋىنان وتەمىز, ءوزارا ەكى مەتر مىندەتتى قاشىقتىقتى ساقتايمىز, بەتپەردەلەر, قولعاپتار كيەمىز.
– الەمنىڭ ماڭدايالدى تەاترلارى ۇيدەن شىقپاي تەاترعا بارۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ, YouTube ارناسى ارقىلى سپەكتاكلدەردى تاراتا باستادى. بۇل ماسەلەنى «استانا وپەرا» تەاترى قالاي رەتتەدى؟
– «استانا وپەرا» تەاترى اقپاراتتىق سەرىكتەسى Tengrinews TV-دە سپەكتاكلدەردىڭ ونلاين كورسەتىلىمىن جۇزەگە اسىرۋدا بۇرىننان تاجىريبەسى بار. الايدا ءبىز ءۇشىن ونلاين باعدارلامالار جاساۋ تىڭ دۇنيە بولدى, بۇعان تەحنيكالىق جاعىنان مۇمكىندىگىمىز جەتكىلىكتى. تەاتر ساحناسىندا وتەتىن سپەكتاكلدەردى الەمنىڭ ءار تۇپكىرىنەن ونلاين كورۋگە بولاتىنى بەلگىلى. بۇگىنگى تاڭدا سپەكتاكلدەرىمىزدى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە ەمەس, تەاترىمىزدىڭ وپەرا جانە بالەتتىك قويىلىمدارىنىڭ التىن قورىنداعى جازبالارىن كورسەتەمىز, وزگەرىس تەك وسى جاعىنان بولدى. ونىڭ ۇستىنە اسقاق ونەردىڭ جانكۇيەرلەرىن تاڭعالدىرىپ وتىرۋعا تىرىسامىز. بۇرىن ترانسلياتسياسى جۇرگىزىلمەگەن كەننەت ماكميللاننىڭ حورەوگرافياسىنداعى «مانون», رايموندو رەبەكتىڭ حورەوگرافياسىنداعى «قازىرگى ءسات قانشا ۋاقىتقا سوزىلادى؟», «بەتحوۆەن – ماڭگىلىك – ماحاببات» (كومپوزيتوردىڭ 250 جىلدىعىنا ارنالعان), رولان پەتيدىڭ حورەوگرافياسىنداعى «كوپپەليا» بالەتتەرى مەن تاعى باسقا قويىلىمداردى تاماشالاۋ مۇمكىندىگى كوپشىلىك قاۋىم ءۇشىن ناعىز تارتۋ بولدى دەپ ويلايمىن. «استانا وپەرا» تەاترى ترۋپپاسىنىڭ ورىنداۋىنداعى بۇل سپەكتاكلدەر قويىلىم توبىنىڭ اۆتورلىق قۇقىقتارىن شەكتەۋىنە بايلانىستى كورسەتىلمەگەنىن تۇسىندىرە كەتەيىن. كوروناۆيرۋس ىندەتىنە بايلانىستى الەمدەگى قيىن جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, قويىلىم توپتارى بىزگە قولداۋ كورسەتىپ, وسى سپەكتاكلدەردى تەگىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەردى, بۇل بالەت ونەرىنىڭ بارلىق جانكۇيەرلەرى ءۇشىن زور قۋانىش بولدى! وسى ارقىلى ءبىز الەمدەگى بارلىق شىعارماشىلىق ورتانىڭ داعدارىستى ەڭسەرۋ جولىنداعى ىنتىماقتاستىعىن كورەمىز.
– پاندەميا كەسىرىنەن تەاترداعى پرەمەرالار مەن فەستيۆالدەر كەستەسى قالاي وزگەردى؟
– تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن نەگىزى قالانعان «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ الەمدىك مادەني كەڭىستىكتە ءوز ورنى بار. كوپتەگەن پرەمەرالىق قويىلىمدى ەلىمىزدىڭ اتاقتى جانە شەتەلدىك ايگىلى مادەنيەت پەن ونەر شەبەرلەرىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرامىز. قازىر الەمنىڭ باسقا ەلدەرىندەگى ارىپتەستەرىمىزبەن شىعارماشىلىق ءۇردىسىمىز شەكتەلگەن, ارتىستەر تەك قانا ونلاين كەڭەس الادى. الايدا وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, تەاتر – جاندى دۇنيە, بىرلەسكەن ساحنالىق دايىندىقتاردى قاجەت ەتەدى. سونداي-اق كارانتين كەزىندە جابىق شەكارالاردىڭ كەسىرىنەن پرەمەرالاردى قانداي دا ءبىر ناقتى كۇندەرگە اۋىستىرۋ تۋرالى ايتۋ قيىن, سەبەبى ءبارىمىز سىرتقى جاعدايلارعا تاۋەلدىمىز. «ماحاببات سۋسىنى» مەن «الپامىس» وپەرالىق قويىلىمدارىنىڭ, سونداي-اق «دالا – عۇمىر» بالەتىنىڭ پرەمەراسىن جوسپارلاعان بولاتىنبىز. تەاتر وسى قويىلىمدارعا ونلاين رەجىمدە دايىندىق جۇرگىزىپ جاتىر, بىراق ناقتى اۋىستىرىلعان كۇندەرىن ايتۋعا ءالى ەرتەرەك.
– وسى ءبىر قيىن ساتتەردىڭ تەزىرەك ارتتا قالىپ, تەاترمەن قايتا قاۋىشۋدى اڭساپ وتىرعان تىلەكشى كورەرمەننىڭ قاراسى كوپ. الدا تەاتر ءوز كورەرمەنىن قانداي قويىلىممەن قۋانتپاق؟
– ءبىز الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە ۇلتتىق ونەرىمىزدى تانىتۋ جولىندا جاڭاشا جوسپارىمىزبەن دايىندالىپ جاتقانبىز. وكىنىشكە قاراي, كارانتين ءوز دەگەنىن جاسادى. دەگەنمەن, جاقىن ارادا شەكارالار اشىلىپ, ۇشاقتار كوككە سامعاپ, پويىزدار جۇرە باستايتىنىنا, تەاترلاردىڭ, كونتسەرت زالدارىنىڭ ەسىكتەرى ايقارا اشىلاتىنىنا كامىل سەنەمىن. تەاتردىڭ شىعارماشىلىق ازىرلىگى مەن تىڭعىلىقتى دايىندىعى بۇگىنگى كۇن تىنىسى بولسا, كۇنى ەرتەڭ ول تاريحقا اينالادى. ءسويتىپ كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا قايتا بولەنىپ, ارىپتەستەرىمىزبەن, تىڭدارماندارىمىزبەن قايتا قاۋىشاتىنىمىزعا سەنىمىم مول. بيىك كوركەم ونەر جولىندا ايانباي جۇمىس ىستەۋ جالعاسا بەرەدى. ءبىز ءبارىن ەڭسەرەمىز, سەبەبى ءبىز بىرگەمىز!
اڭگىمەلەسكەن
ايا ءومىرتاي,
«Egemen Qazaqstan»
