ءبىلىم • 04 مامىر, 2020

تاربيە – ءبىلىم بەرۋدىڭ كەپىلى

530 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جوعارى ءبىلىم – الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جاعىنان دامۋدىڭ ەڭ نەگىزگى فورماسى. سەبەبى قوعامنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى بىلىكتى دە, ءبىلىمدى مامان.

تاربيە – ءبىلىم بەرۋدىڭ كەپىلى

قازىرگى كەزدە كوروناۆيرۋس ىندەتىنە بايلانىستى ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي ەنگىزىلىپ, «ۇيدە بول!» اكتسياسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. ال ءبىلىم بەرۋ سالالارى جاپپاي قاشىقتان ءبىلىم الۋ جۇيەسىنە كوشۋدە. وسى ورايدا ۇلكەن مەگاپوليستە ورنالاسقان ال­ماتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى قازىر­گى قيىندىقتاردى جەڭۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرىپ, وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا بارلىق مۇم­كىندىكتەردى پايدالانۋدا.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقا­لاسىندا: «... كۇن ساناپ وزگەرىپ جاتقان ءدۇبىرلى دۇنيەدە سانا-سەزىمىمىز بەن دۇنيە تانىمىمىزعا ابدەن ءسىڭىپ قالعان تاپتاۋرىن قاعيدالاردان ارىلماساق, كوش باسىنداعى ەلدەرمەن يىق تىرەستىرۋ مۇمكىن ەمەس» دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى.

وسى ورايدا ءبىز رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جاڭا باعىتتاعى ءوسۋ بەلەسى, ۇيدەن شىق­پاي, زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەح­نو­لوگيالاردى مەڭگەرىپ, وزىندىك شىعار­ماشىلىققا بەيىمدەلۋى – قازاق بولا­شاعىنىڭ جەمىسى دەپ اتاپ وتەر ەدىك.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ء«بىلىم تۋرالى» زاڭىنىڭ 8-بابىندا ء«بىلىم جۇيەسىنىڭ باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – وقىتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, ءبىلىم بەرۋدەگى اقپارات­تاندىرۋ, حالىقارالىق عالامدىق كوم­مۋ­ني­كاتسيالىق جەلىلەرگە شىعۋ» دەپ اتاپ كورسەتىلگەن. سوعان وراي قاشىقتان وقىتۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ بارىسىندا, الىس ايماقتاعى ەلدى مەكەندەردەن ستۋدەنتتەر اقپارات الماسا الادى, ءوزارا ىنتىماقتاستىق ارتىپ, ىزگىلىكتى مادەني قارىم-قاتىناس قالىپتاسادى.

وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىندەگى ونلاين جۇيەسى كاسىبي باعدارلانعان ستۋدەنتتەردىڭ عىلىمي ىزدەنۋشىلىك قابىلەتتەرىن ارتتىرىپ, جاۋاپكەرشىلىك پەن جيناقىلىققا باۋلۋدا. اعىم­داعى جوسپار بويىنشا ستۋدەنتتەردىڭ شىعارماشىلىق بايقاۋلارعا قاتىسۋ ماقساتىندا, عىلىمي جەتەكشىلەرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋداعى دايىندىقتارى قارقىندى جۇرۋدە. بۇل «ۇيدە بول!», ء«بىز بىرگەمىز!» اكتسياسى ستۋدەنت-جاستاردىڭ جيناقى, ۇنەمدى, سابىرلى, سەرگەك بولۋداعى مىنەز-قۇلقىن قالىپتاستىراتىنى ءسوزسىز.

وسىناۋ قيىن ساتتەردەگى ستۋدەنت-جاستاردىڭ ء«بىز جەڭەمىز!», «ۇيدە بولىڭىز!» تاعى باسقا تاقى­رىپتاعى بەينەروليكتەرىنىڭ مازمۇ­نىنىڭ تاربيەلىك ماڭىزى زور. ءبىرى ساباققا دايىندالىپ, ءبىرى اتا-اناسىنا قولعابىس تيگىزۋدە. ءتىپتى ينتەرنەت جەلىسى ۇستاماي, بىلىمگەرلەردىڭ جوتالاردان كورىنىس بەرۋى – بولىپ جاتقان رۋحاني سىلكىنىستەر دەر ەدىك.

جاستاردا تىڭ يدەيالار كوپ. تەك وڭ باعىت بەرىپ, دۇرىس جول كورسەتسەك بولعانى. ۇلتجاندى ازامات بولۋداعى قاسيەتتەرگە باۋلۋ – ۇلكەندەردىڭ مىن­دەتى. مۇندايدا, ابايدىڭ «... ەگەر ىسىڭ­نەن ناتيجە كورگىڭ كەلسە, ءار ۋاقىت­تا وزىڭنەن-ءوزىڭ ەسەپ الىپ وتىر» دەگەن اتالى ءسوزى ويعا ورالادى. ولاي بولسا, ۇنەمى وزىڭە سىن كوزبەن قاراۋ, ىزدەنۋ, جا­ڭالىققا ۇمتىلۋ, ءومىر تالابىنا ساي بو­لۋ, ادامي قاسيەتىڭدى بيىك ۇستاۋ – رۋحا­ني كەمەلگە جەتۋ دەگەن ءسوز. سەبەبى ساپا­لى ءبىلىمسىز, رۋحاني قالىپتاسپاعان ادام ومىرگە باعالى ەشتەڭە الىپ كەلە الماي­دى. رۋحاني تاربيە – ەل بولۋدىڭ نەگىزى.

 

ساعات الدەكەنوۆ,

الماتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى پرورەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ PhD دوكتورى,

 

قاليا احاتاەۆا,

الماتى ۋنيۆەرسيتەتى رۋحاني جاڭعىرۋ جوبا كەڭەسىنىڭ جەتەكشىسى, دوتسەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار