اتاپ ايتقاندا, 2020 جىلعى 30 ساۋىردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كومەكشىسى – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ءا.يسەكەشەۆ قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەلەكتورلىق كەڭەس وتكىزدى.
كەڭەس جۇمىسىنا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, باس پروكۋراتۋرانىڭ, قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى كوميتەتىنىڭ (بۇدان ءارى – كوميتەت) جانە ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلىق قۇرامى قاتىستى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى ە.تۇرعىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلدان 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىندا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2009 جىلعى 24 تامىزداعى №858 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن) كورسەتىلگەن پەنيتەنتسيارلىق جۇيەنى دامىتۋ مىندەتتەرىن ورىنداۋ ناتيجەلەرىن ۇسىندى.
اتاپ ايتقاندا, باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق جازالاۋ شارالارىن پراكتيكاعا كەڭىنەن ەنگىزۋ قامتاماسىز ەتىلدى.
ەگەر 2009 جىلى باس بوستاندىعىن شەكتەۋ سياقتى جازانىڭ ءتۇرىن رەسپۋبليكا سوتتارى 781 سوتتالعاندارعا قاتىستى تاعايىنداعان بولسا, 2019 جىلى اتالعان قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك شارالارىنا 9 495 نەمەسە 12 ەسە كوپ ادام تارتىلعان.
سونداي-اق باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق جازانىڭ باسقا تۇرلەرىن قولدانۋ اياسى ايتارلىقتاي كەڭەيدى: قوعامدىق جۇمىستار – 3,8 ەسە (1 213-تەن 4 638-گە دەيىن) جانە ايىپپۇلدار – 2,3 ەسە (1 765-تەن 4 082-گە دەيىن).
قابىلدانعان شارالارى ناتيجەسىندە قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىندە تۇلعالاردىڭ سانى 2010 جىلعى 63 643-تەن 2020 جىلى 29 841-كە دەيىن قىسقاردى; «تۇرمە حالقىنىڭ يندەكسىندە» قازاقستان رەسپۋبليكاسى 13-ورىننان 99-ورىنعا اۋىسىپ, ءوز پوزيتسيالارىن ايتارلىقتاي جاقسارتتى.
زاڭنامالىق بازا ماڭىزدى جاڭارۋعا ۇشىرادى.
2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا قىلمىستىق-اتقارۋ كودەكسى, 2017 جىلى – «پروباتسيا تۋرالى» زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلدى.
قىلمىستىق-اتقارۋ ينسپەكتسيالارىنىڭ ورنىنا پروباتسيا قىزمەتتەرى قۇرىلدى, ولاردىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارىنىڭ ءبىرى سوتتالعانداردى تۇزەپ-تاربيەلەۋگە ىقپال ەتۋدى, ونىڭ ىشىندە تاسىلدەردى دارالاندىرۋ قاعيداتى نەگىزىندە دامىتۋ بولدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا قىلمىستىق جازالاردى ورىنداۋ بويىنشا قىزمەتتىڭ تاربيەلىك بولىكتەرىن ارتتىرۋ يدەيالارى 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام – ۇلت جوسپارىندا كورىنىس تاپتى.
ءوز كەزەگىندە قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى سوتتالعانداردى ۇستاۋ جاعدايى جاقسارعانىن, تۋىستارىمەن الەۋمەتتىك بايلانىستاردى قولداۋ ماقساتىندا كەزدەسۋلەر مەن تەلەفون ارقىلى سويلەسۋلەر سانىنىڭ ارتقانىن حابارلادى.
سونىمەن قاتار قىلمىستىق-اتقارۋ مەكەمەلەرىندە سوتتالعاندارعا ارنالعان دۇكەندەردىڭ ەلەكتروندى فورماتتاعى جۇمىسىنىڭ شەتەلدىك تاجىريبەسى ەنگىزىلۋدە.
ۇلت جوسپارىنىڭ 33-قادامىنا سايكەس ەلباسىنىڭ 2016 جىلعى 8 جەلتوقسانداعى №387 جارلىعىمەن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساتىلعان جانە پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى الەۋمەتتىك وڭالتۋدىڭ كەشەندى ستراتەگياسى بەكىتىلدى.
جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە پەنيتەنتسيارلىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, سوتتالعانداردىڭ ەڭبەكپەن قامتىلۋىن, ونىڭ ىشىندە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى مەحانيزمدەرىن قولدانا وتىرىپ دامىتۋ بولدى (ۇلت جوسپارىنىڭ 34-قادامى).
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل, قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى قىزمەتكەرلەرىن ماتەريالدىق قامتاماسىز ەتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ 8-ءبولىمىنىڭ ناقتى ءىس-شارالارىنىڭ ءمانى بولىپ تابىلادى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2018 جىلعى 27 جەلتوقسانداعى №897 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن).
2019 جىلدىڭ تامىز ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ق.ك.توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا پەنيتەنتسيارلىق جۇيەدە سوتتالعاندار قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋ زاڭدىلىعىنىڭ جاعدايى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدىلىقتى, قۇقىقتىق ءتارتىپتى جانە قىلمىسقا قارسى كۇرەستى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ ارنايى وتىرىسىندا قارالدى.
ۇيلەستىرۋ كەڭەسىمەن قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا سوتتالعاندار قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىن بولدىرماۋ جونىندە بىرقاتار ناقتى ۇسىنىس ازىرلەندى, ولار ىسكە اسىرۋ ساتىسىندا.
كەڭەستە ۇسىنىلعان ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ جۇمىسى تۋرالى اقپارات پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ءا.ءو.يسەكەشەۆپەن نازارعا الىندى, ستراتەگيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن بىرقاتار ماقساتقا قول جەتكىزىلگەندىگى ايقىندالدى.
سونىمەن قاتار قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى اتاپ وتكەندەي, قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ قوعامنىڭ قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى ەڭ وزەكتى سۇرانىستارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرۋدە.
جينالىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارى باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جالعاسۋداعى پەنيتەنتسيارلىق مەكەمەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن باسقا دا سوتتالعاندار تاراپىنان قىلمىستىق جازاسىن وتەپ جاتقان ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن ورەسكەل بۇزۋى تۋرالى جاريالانىمدارعا اۋدارىلدى.
قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىنىڭ جۇيەلى پروبلەمالارىنىڭ قاتارىندا سىبايلاس جەمقورلىق, تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ ءوتۋى, پروباتسيا قىزمەتىنىڭ جۇمىسىنداعى فورماليزم, جۇمىستىڭ ەسكىرگەن نىساندارى مەن ادىستەرى, ۆەدومستۆولىق «ەڭبەك» رمك الەۋەتىن جەتكىلىكسىز پايدالانىلۋى اتاپ ءوتىلدى.
وتكىزىلگەن تالقىلاۋ بارىسىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى كوميتەتىنىڭ جاۋاپتى باسشىلارى قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى بەلسەندى جانە ىرگەلى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىنە باعدارلاندى.
ونىڭ ىشىندە قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارى رەتىندە:
- قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتىندە قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالاردى نەعۇرلىم بەلسەندى قولدانۋ (بەينەباقىلاۋ, ونلاين-شاعىمدانۋ مەن بەينەكورۋ پورتالدارى جانە ت.ب.);
- سوتتالعاندار اراسىندا تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, پارمەندى پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ, ونىڭ ىشىندە سۋيتسيدتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ;
- ۆەدومستۆولىق باعىنىستى كاسىپورىنداردىڭ الەۋەتىن, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى مەحانيزمدەرىن نەعۇرلىم ءتيىمدى پايدالانۋ جانە سوتتالعانداردىڭ ناقتى ەڭبەكپەن قامتىلۋ كورسەتكىشتەرىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىنىڭ شارۋاشىلىق قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ;
- پەنيتەنتسيارلىق ينفراقۇرىلىمدى, ءبىرىنشى كەزەكتە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا قىلمىستىق جازاسىن وتەپ جاتقان ازاماتتاردى ۇستاۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ;
- سوتتالعانداردى قايتا الەۋمەتتەندىرۋ بويىنشا جۇمىس تاسىلدەرىن, ونىڭ ىشىندە ونى باعالاۋ كريتەريلەرىن قايتا قاراۋ;
- مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋ ىقتيمالدىعىن بولدىرمايتىن نەمەسە ازايتاتىن كۇندەلىكتى جۇمىس پروتسەستەرىن ۇيىمداستىرۋ الگوريتمدەرىن ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ;
- قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىندەگى قىزمەتتىڭ بەدەلىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى قابىلداۋ.
تالقىلاۋ بارىسىندا پەنيتەنتسيارلىق مەكەمەلەردە قىلمىستىق جازاسىن وتەپ جاتقان ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ كەپىلدىگىن ارتتىرۋ, سونىڭ ىشىندە سوVID-19 پاندەمياسى جاعدايىندا ەپيدەمياعا قارسى قورعاۋ شارالارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگى بولەك اتاپ ءوتىلدى.
قورىتىندىلاي كەلە, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى الداعى ۋاقىتتا دا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باسشىلىعىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا بولاتىنىن ايتتى.
قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اپپاراتى
