ي.ساۋەردىڭ پىكىرىنشە, ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ ادىستەمەسىن قايتا قاراۋ تالاپ ەتىلەدى. قازىرگى ادىستەمە – اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءتيىمسىز شەشىمدەرىنىڭ قابىلدانۋىنا اكەلەتىندىگى ايتىلادى atameken.kz دەرەكتەرىندە. «اتامەكەن» قر ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ەگىستىكتەن دۇكەن سورەسىنە دەيىن» ۇسىنىسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا شارالاردى تانىستىردى.
ەلدار جۇماعازيەۆتىڭ پىكىرىنشە, بارلىق قاتىسۋشىلار (جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق, شارۋا قوجالىعى, ءونىم دايىنداۋشىلار, كليماتتىق قويمالار يەلەرى, قايتا وڭدەۋشىلەر, قوسالقى زاتتاردى جەتكىزۋشىلەر, بولشەك ساۋدا وبەكتىلەرى) كلاستەرلىك كووپەرتسياعا بىرىگۋى قاجەت, اتالعان كووپەراتسيا ءونىمدى «ەگىستىكتەن دۇكەن سورەسىنە دەيىن» جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل تىزبەكتە ىشكى سۇرانىستى قۇرۋ فورۆاردتى سحەما بويىنشا ءونىمدى كەپىلدەندىرىلگەن ساتىپ الۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى.
وسى رەتتە نارىقتىق مەحانيزم جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن فورۆاردى ساتىپ الۋدى سورەگە قاي ءونىمدى ورامادا جانە قانداي ساپادا قويۋ كەرەك – ءونىمدى ساتۋدىڭ كەپىلى بولا الاتىن جانە قۇزىرەتتىلىككە يە بولاتىن بولشەك ساۋدا جەلىلەرى ىسكە اسىرۋ ۇسىنىلادى. ال ىنتالاندىرۋشى شارا رەتىندە دايىن ءونىمنىڭ بۇكىل تىزبەگىنە ققس بويىنشا جەڭىلدىكتەردى بەرۋدى قوسا العاندا مەملەكەتتىك كەشەندى قولداۋ شارالارى بولۋى كەرەك! «اۋىل تۇرعىندارىن (جەكە قوسالقى شارۋاشىلىعى بارلار), شارۋالار, قايتا وڭدەۋشىلەر مەن ساۋدانى ءبىر وندىرىستىك-وتكىزۋ تىزبەگىنە قوسۋ ارقىلى عانا قازاقستان يمپورتتى الماستىرىپ, ءونىم ءوندىرىسى كولەمىن ارتتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى تۇرعىندارىن تابىسپەن قاپتاماسىز ەتىپ, شارۋالارىمىزدىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرە الادى», – دەپ سانايدى ەلدار جۇماعازيەۆ.
اتالعان شارالاردى مۇددەلى ۆەدومستۆولارمەن تالقىلاپ, 2 مامىردا ۇكىمكەتكە قورىتىندى ۇسىنىستارمەن شىعۋ قاجەت. پالاتا ۇسىنىستارى ۇكپ-نىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا جۇرگىزىلگەن سكرينينگكە نەگىزدەلدى. سكرينينگ دەرەكتەرى بويىنشا 8 ملن اۋىل تۇرعىنى ىشىنەن 1,9 ملن ادام قوسالقى شارۋاشىلىقتى جۇرگىزۋگە عانا كۇن كورىپ جاتىر. ولاردىڭ ورتاشا تابىسى – وتباسىنا ايىنا 47,5 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. 1,7 ملن ءۇي شارۋاشىلىعىندا 3,1 ملن-عا جۋىق مال بار, جىلىنا 2,9 ملن توننا شيكى ءسۇت, 70,6 مىڭ توننا ءىرى قارا ەتى, 42 مىڭ توننا قۇس ەتى جانە 118,9 مىڭ توننا كوكونىس وندىرىلەدى! وسى ءونىمنىڭ باسىم ۇلەسى وڭدەۋشى كاسىپورىندارعا جەتپەيدى, رەسمي ساۋدا وبەكتىلەرىندە ساتىلمايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا اۋىل تۇرعىندارى وندىرەتىن ءونىم ەكونوميكالىق اينالىمعا قاتىسپايدى. بۇدان بولەك, 91,7 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن ءوندىرۋشى 53%-عا تەڭ ورتاشا جۇكتەۋگە يە. ستاتيستيكا دەرەكتەرى بويىنشا 5 جىل ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ورتاشا تيىمدىلىك 3,5 پايىزدى قۇرادى. ينفلياتسيانى (2019 جىلعا 5,4% ) جانە قارىز الۋعا ەڭ تومەنگى 6% مولشەرلەمەنى ەسەپكە الساق, اوك سالاسىنىڭ دامۋى تۋرالى ايتۋ ازىرگە ەرتە. ەلدە اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وڭدەۋ قۋاتتىلىعى نەبارى 39%-دى قۇرايدى. سەبەپتەرى – شيكىزاتتىق بازانىڭ جەتىسپەۋى, تۇراقتى وتكىزۋدىڭ بولماۋى جانە باعانىڭ باسەكەگە قابىلەتسىزدىگى. قازاقستان الماستىرۋعا قاۋقارسىز ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى بويىنشا يمپورت 1,2 ملرد اقش دوللارىن قۇرايدى. ءوزىنىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا ەلدار جۇماعازيەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى اعىمداعى ماسەلەلەردى اتاپ, مۇددەلى تاراپتاردان ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتىن باسقا جۇيەلىك ماسەلەلەردى كورسەتۋدى سۇرادى.
