ءبىز اۋىز تولتىرىپ ايتىپ وتىرعان تولاعاي تابىستاردىڭ تاساسىندا تاۋداي تالاپتان بولەك, تالماي ەڭبەكتەنۋ مەن تاباندى ىزدەنىس جاتىر. «ماقسات جولىندا تىنىمسىز تەر توكپەسەم, جەتىستىككە جەتە الماعان بولار ەدىم» دەگەن بولاشاق بيزنەسمەننىڭ باسىنان ەشكىم سيپاي قويعان جوق. قاراپايىم وتباسىندا تاربيەلەنگەن تالاپتى ۇلدىڭ تىلەگىن قولداعانىمەن, اتا-اناسى مەن تۋىستارىندا بيزنەس باستاۋعا دەپ بەرە قوياتىنداي قارجى دا بولماعان. بالا جاسىنان بەينەتپەن بەلدەسىپ, قارا جۇمىستىڭ شارىعىندا قايرالعان رۇستەمنىڭ ءوز سوزىمەن ايتقاندا, كاسىبىن «نولدەن» باستاپتى. بۇگىنگى قيىندىقتاردى ەڭسەرۋ, بولاشاق يگىلىكتەردىڭ باسى ەكەنىن ءجىتى سەزىنگەن ماقساتكەر جاننىڭ الدىنان كولدەنەڭدەپ كەزدەسكەن كەدەرگىلەر دە از بولماعان.
قالاي دا ارمانعا قۇرىق سالۋ كەرەك. قاعىلەز جىگىتتى قياعا جەتەلەگەن دە وسى سەنىم. قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قابىرعاسىندا ماگيسترلىك ءبىلىم الىپ, بەدەلدى كومپانياعا جۇمىسقا تۇردى. «جالاقىم جامان بولعان جوق. الايدا, وسى كومپانيادا جۇمىس ىستەي بەرسەم, الداعى 10 جىلدا قانداي دەڭگەيگە جەتەتىنىم تۋرالى ويلاندىم. مۇمكىن ءبىر ءبولىمنىڭ جەتەكشىسى بولار ما ەدىم؟ بىراق مەنىڭ ارمانىم الىستا ەدى. قالاي دا ءوز ءىسىمدى اشۋىم كەرەك دەگەن وي ءبىر ساتكە دە تىنىم بەرمەدى. اباي سوزىمەن ايتقاندا: «ەڭبەكتەنگەندى قۇداي دا قۇر تاستامايدى». بۇل ماقساتىما دا جەتكىزدى», – دەگەن رۇستەم ءۇش ايدىڭ ىشىندە اعىلشىن ءتىلىن ساۋاتتى مەڭگەرىپ, 2013 جىلى ءوزى ويلاپ تاپقان اۆتورلىق ادىستەمەسىنىڭ نەگىزىندە اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتەتىن كۋرس اشتى.
– سايت اشىپ, اعىلشىن ءتىلى كۋرسىنا ادام قابىلداۋ ءۇشىن العاشقى تەگىن شەبەرلىك ساعاتىن وتكىزەتىنىم تۋرالى حابارلادىم. كەڭسەنى جالعا الۋ, جينالىستى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن شامامەن 15 مىڭ تەڭگە قاراجات كەتتى. العاشقى تەگىن ساباققا 60-قا جۋىق ادام كەلدى. ولارعا ءوزىم قولدانعان ءتىل ۇيرەنۋ ءادىسىن ءتۇسىندىرىپ, ءبىر اپتادان سوڭ كۋرس باستالاتىنىن, الدىن الا تولەم جاسايتىندارعا 50 پايىز جەڭىلدىك قاراستىرىلاتىنىن ايتتىم. كەلۋشىلەردىڭ جارتىسى الدىن الا تولەمگە اقشا قالدىردى. جينالعان قاراجاتقا ءبىر اپتانىڭ ىشىندە ساباق وتكىزەتىن كەڭسە جالداپ, وقۋلىقتار مەن كەرەك-جابدىقتاردى الىپ ۇلگەردىم. كەلۋشىلەردىڭ سانى كۇن ساناپ ارتا بەردى. ءتىل ۇيرەتەتىن تاعى دا ءبىر نۇكتە اشتىم, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
اراعا جەتى اي سالىپ بار-جوعى 15 مىڭ تەڭگەمەن باستاعان دايىن بيزنەسىن 33 مىڭ دوللارعا ساۋدالاپتى. وعان سەبەپ – وزىنە جوعارى تالاپ قويا بىلەتىن رۇستەم بۇدان دا تابىستى كاسىپكە كوشۋدى كوزدەگەن.
وسىلايشا, ول وتاندىق جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىن وركەندەتە ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ جەكە كيىم برەندىن قالىپتاستىردى. ىزدەنىمپاز كاسىپكەردىڭ تىڭ باستاماسى جەمىس بەرىپ, ءۇش جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ 14 قالاسىندا 22 دۇكەن جەلىسى مەن الماتى قالاسىندا ءۇش تىگىن فابريكاسى جۇمىسىن باستادى.
بۇگىندە «Sabyrzhanayrin» ونىمدەرى ءورىسىن كەڭەيتىپ وتىر. ساپالى كيىمدەرگە تاپسىرىس بەرەتىن تۇتىنۋشىلاردىڭ قاتارىندا ءوز ەلىمىزدەن بولەك اقش, قىتاي, ەۋروپا ەلدەرى, مىسىر, رەسەي سەكىلدى الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ وكىلدەرى بار. 2016 جىلى قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «Sabyrzhanayrin» «سالا كوشباسشىسى 2016» سىيلىعىن يەلەنگەنىن بىلەمىز. قازىر دە رۇستەم ەرمەكباي مەملەكەتتىك قولداۋمەن دامىپ جاتقان «Atameken Academy» جانە «Jas kásipker» باعدارلامالارىندا بەلسەندى سپيكەرلەردىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار ءوزى باسقارىپ وتىرعان Ayrin Online جسش IT-جوباسىندا 1200-دەن استام وتانداسىمىزدى دايىن بيزنەسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ىسكەر ازاماتتىڭ ماقساتى – جەكە بيزنەسىمەن اينالىسقىسى كەلەتىن ءاربىر جانعا الەمدىك Uber, AirBnB سەكىلدى ونلاين- پلاتفورما ارقىلى مۇمكىندىك بەرىپ, قازاقستاننىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسىنە قولداۋ كورسەتۋ.
– ماعان ءار كۇن سايىن ءارتۇرلى ادامداردان «شاعىن بيزنەسىم بار, بىراق قالاي دامىتارىمدى بىلمەيمىن», «ديپلومىم بار, جۇمىسىم جوق» دەگەن سىندى حابارلامالار كوپ كەلىپ جاتادى. وسى تۇرعىدا مەنىڭ جاۋابىم: بويىڭداعى قابىلەتتەردى دامىتىپ, ولاردى تابىس كوزىنە اينالدىرا بىلسەڭ, قوسىمشا ءبىلىم الىپ ءوزىڭدى جەتىلدىرسەڭ, جۇمىسسىز قالمايسىڭ. ەڭ باستىسى, ءوز ومىرىڭە جاۋاپكەرشىلىك تەك وزىڭدە ەكەنىن تۇسىنە ءبىلۋىڭ كەرەك. شاعىن بيزنەستى دامىتۋدىڭ قاراپايىم بولسا دا كوپشىلىك ءمان بەرمەيتىن قاعيدالارى بار. مەن ونى اسان مەن ۇسەن ەسىمدى كەيىپكەرلەر ارقىلى ءتۇسىندىرىپ كورەيىن. اسان دا, ۇسەن دە ەندى عانا وقۋ بىتىرگەن, بويلارى ەنەرگياعا تولى, بىراق جۇمىسسىز, «بىردەڭە باستاۋ كەرەك» دەپ جۇرگەن جاس جىگىتتەر. قانشا ءىس باستاعىسى كەلگەنىمەن تۇسىنىكسىز سەبەپتەر, ءتۇرلى سىلتاۋلار ماقساتىنا كىرىسۋگە كەدەرگىسىن تيگىزەدى. ءبىر نارسە ۇستاپ تۇرعان سياقتى كورىنەدى, بىراق سول ارادا ەكەۋىندە ەكى ءتۇرلى تۇسىنىك قالىپتاسادى. اسان ءبىر جەردە تۇرالاپ تۇرعانىن قابىلەتى جەتىسپەيتىندىگىنەن, وزىنەن كورسە, ۇسەن تانىستارسىز ءىس تىنبايتىنىن العا تارتىپ, ءوز كەمشىلىگىن مەملەكەتتەن, نە باسقادان ىزدەيدى. اسان قاتەلىكتەرىن ءتۇسىنىپ, تۇزەۋ ءۇشىن كاسىپتىڭ ءارتۇرلى سالالارى بويىنشا تانىمىن جەتىلدىرەدى. ءونىم, ديزاين, ماركەتينگ, ساتۋ, قارجى, زاڭ, تارگەت, ءتىپتى قاراپايىم كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدەن باستاپ, ادامدارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ تەتىگىنە دەيىن مەڭگەرەدى. العاشقى وفلاين دۇكەنىن كەيىننەن ونلاينعا اينالدىرىپ, توقتاماي ءوزىن دامىتىپ, تابىس تاۋىپ, ماقساتىنا ۇمتىلادى. شەتەلدەرگە بارىپ, جاڭا كوزقاراس قالىپتاستىرىپ, ءوز ەلىنە كەلىپ ەنگىزە باستايدى. ال ءدال سول ۋاقىتتا بۇرىنعى ۇسەن, ءالى سول قالپى ءوزىنىڭ ءومىرىن ۇكىمەتكە, قورشاعان ورتاسىنا تابىستاپ ءارى سولاردى كىنالاپ, ءوزى قالامايتىن جۇمىستا از ايلىققا جۇمىس ىستەپ جۇرەدى. بۇل جاي عانا شىندىققا جاناستىرىلعان مىسال بولعانىمەن, ومىردە دە سولاي. وسى قاراپايىم الگوريتمدى ءتۇسىنىپ, ءارى قاراي ءوز ءومىرىڭدى قولعا الىپ ارەكەت ەتسەڭ, ءسوزسىز تابىسقا جەتەسىڭ. ەڭ باستىسى ءوزىڭنىڭ ءبىلىمىڭدى ارتتىرىپ, قابىلەتىڭدى كوتەرۋىڭ كەرەك. كوپ جىل وزگە ەلدە تۇرعان ازامات رەتىندە تۋعان حالقىما دەگەن ماحابباتتى جاقسى تۇسىنەمىن. ءبىز ءوز كاسىبىمىزدى دوڭگەلەتە ءجۇرىپ, ۇلتىمىزدىڭ مايەكتى مادەنيەتىن دارىپتەۋگە ءتيىسپىز, – دەيدى رۇستەم ەرمەكباي.
قازىرگى الەمدىك داعدارىس جاعدايىندا جەڭىل ونەركاسىپتى ورگە سۇيرەۋدىڭ ماڭىزى زور. كوڭىلىمىزگە مەدەت سىيلاعان ءبىر نارسە, رۇستەم قالىپتاستىرعان وتاندىق ونىمدەردە ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ءيسى بۇرقىرايدى. وزگە ەلدەن ءوزىم دەپ كەلگەن قانداسىمىز قازاقى قۇندىلىقتاردىڭ قاينارىنان قانىپ ءىشىپتى. ول تىككەن كيىمدەردە اباي, شاكارىم, ماحامبەت سەكىلدى ۇلى تۇلعالاردىڭ بەينەسى بەدەرلەنىپ, قاسيەت-قالىبىمىزدان سىر شەرتەتىن ويۋ-ورنەكتەرىمىز ۇيلەسىمدى كورىنىس تاپقان. مۇنداي ەرەكشە كيىمدەرگە تۋريستەر تاراپىنان دا سۇرانىس جوعارى كورىنەدى. كادەلى كاسىبىن ۇلتىمىزدى تانىتۋعا ۇلاستىرىپ جۇرگەن باۋىرىمىزدىڭ ءىسى بەرەكەلى بولعاي!
الماتى