ەكونوميكا • 28 ءساۋىر, 2020

التىن «سەنىمدى ۆاليۋتاعا» اينالا باستادى

504 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر اقش-تىڭ ساۋدا قاتىناستارىنان زارەزاپ بولعان ينۆەستورلار التىن, مەملەكەتتىك وبليگاتسيا سياقتى اكتيۆتەردى مولىراق ساتىپ الۋدا.

التىن «سەنىمدى ۆاليۋتاعا» اينالا باستادى

ساقتىقتا قورلىق جوق دەگەن ولار, امەريكا ەكونوميكاسىنىڭ الەۋەتىنە سەنبەيدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, پروتسەنتتىك مولشەرلەمەنىڭ جاھاندىق تومەندەۋى, ەۆروپاداعى برەكزيتكە قاتىستى جاعداي, اقش پەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا سوعىسى سياقتى بىرقاتار سەبەپتەرى بار. ساياسي تۇراقسىزدىق پەن الەمدەگى رەتسەسسيا توڭىرەگىندەگى قاۋىپ ينۆەستورلاردى التىنعا يەك ارتۋعا ماجبۇرلەگەن. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, بۇل جاعداي كەلەسى جىلى دا جالعاسادى. 2020 جىلعا قاراي التىن 15-20 پروتسەنتكە قىمباتتاۋى مۇمكىن. 

ويتكەنى قازىردىڭ وزىندە مەملەكەتتىك وبليگاتسيالارىنىڭ كىرىسى 2,34 پايىزعا دەيىن قۇلدىرادى. «بۇل – رەتسەسسيا بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى» دەگەن بولاتىن ساراپشىلار سول كەزدە. التىننىڭ بانكارالىق فيكسينگى ءار ساۋدا كۇنى گرينۆيچ ۋاقىتىمەن 10:30-دا جانە 15:00-دە جۇزەگە اسىرىلادى. فيكسينگتىڭ ناتيجەسى بۇكىل الەم بويىنشا التىن فيۋچەرستەرىنىڭ ساۋداسى كەزىندە باعدار رەتىندە پايدالانىلادى. باعانى قالىپتاستىرۋعا ءوزارا التىن جەتكىزەتىن 5 قارجى ينستيتۋتى قاتىسادى.

التىنعا اقشا سالۋ اقش قازىناشىلىق مىندەتتەمەلەرىنە قاراعاندا قارجىنى ۇنەمدەۋدىڭ سەنىمدى قۇرالى بولدى. كوروناۆيرۋستىق پاندەميادان تۋىنداعان ەكونوميكالىق داعدارىس پەن قارجى نارىقتارىنداعى بەلگىسىزدىك جاعدايىندا الەمنىڭ ۇلتتىق بانكتەرى التىن قۇيمالارىنا قارجى سالۋدى ءجون كورەدى.

الەمدەگى التىنعا دەگەن سۇرانىس ورتالىق بانكتەر اراسىندا ءالى دە جوعارى. بۇعان دەيىن اكتيۆتەردى ساقتاۋدىڭ سەنىمدى قۇرالى بولعان اقش-تىڭ قازىناشىلىق مىندەتتەمەلەرى تۋرالى ايتۋ مۇمكىن ەمەس.

ناۋرىزدا اقش قازىناشىلىق باعالى قاعازدارىن شەتەلدىك ۇكىمەتتەر مەن ورتالىق جاپپاي اينالىمعا شىعارا باستادى. 

25 ناۋرىزدان ءۇش اپتا بۇرىن اقش-تىڭ قازىناشىلىق وبليگاتسيالارىن ۇستاۋشىلار 100 ميلليارد دوللاردان استام قۇندى قاعازداردى قۇندى قاعازدار اينالىمعا شىعاردى. «اقش-تىڭ قازىناشىلىق مىندەتتەمەلەرىن شەتەلدىك ورتالىق بانكتەردىڭ ساتۋى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى ينفلياتسيانىڭ سالدارىنان الداعى جىلدارى اقش دوللارىنىڭ تەز قۇلدىراۋدان قورقۋىمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن, بۇل ولاردىڭ قازىناشىلىق اكتيۆتەرىنىڭ قۇنىن جويىپ جىبەرۋى مۇمكىن», دەپ حابارلايدى The Gold Telegraph.

سونىمەن بىرگە ورتالىق بانكتەر تاپقان اقشالارىن التىن قۇيمالارىنا سالۋدى ءجون كورەدى. اقپاننىڭ وزىندە ولار 36 توننا قىمبات مەتالدى ساتىپ الدى, بۇل الدىڭعى ايمەن سالىستىرعاندا 33% -عا كوپ. جالپى, جىل باسىنان بەرى ورتالىق بانكتەر 64,5 توننا التىن ساتىپ الدى. اقپان ايىندا ەڭ كوپ ساتىپ الۋشى تۇركيا - 24,8 توننا, رەسەي - 10,9, قازاقستان - 1,8 جانە كاتار - 1,6 بولدى.

سونىمەن قاتار, الەمدەگى التىننىڭ ەڭ ۇلكەن تۇتىنۋشىسى بولىپ تابىلاتىن ءۇندىستان ۇكىمەتى جىل سايىن 800 توننادان 900 تونناعا دەيىن قىمبات مەتال يمپورتىمەن, اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىر-قىركۇيەك ايلارىندا سەگىز جىلدىق جارامدىلىق مەرزىمى بار ەگەمەن التىن وبليگاتسيالارىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. باعالى قاعازدار رەزيدەنت جەكە تۇلعالارعا, قورلارعا, ترەستتەرگە, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنا ساتىلۋ ءۇشىن شەكتەۋلى بولادى.

«مينيمالدى رۇقسات ەتىلەتىن ينۆەستيتسيالار 1 گرامم التىندى قۇرايدى, ال ماكسيمالدى شەك: جەكە تۇلعالار ءۇشىن - 4 كگ, ترەستتەر مەن باسقا دا وسىنداي ۇيىمدار ءۇشىن - 20 كگ. بۇل التىننىڭ اقشا-نەسيە ساياساتىنا بىرتىندەپ ەنىپ كەلە جاتقاندىعى تۋرالى نارىققا تىكەلەي بەلگى بولىپ تابىلادى جانە ءۇندىستان ءبىرىنشى بولىپ تاۋەلسىز التىن وبليگاتسياسىن جاريالادى», دەپ جازادى The Gold Telegraph.

2019 جىلى الەمنىڭ ورتالىق بانكتەرى 650,3 توننا التىن ساتىپ الدى, بۇل سوڭعى 50 جىلداعى ەكىنشى ءىرى جىلدىق ساتىپ الۋ. 2018 جىلى - 656,2 توننا  التىن ساتىپ العان.

«بۇگىندە التىننىڭ باعاسى ءبىر ۋنتسياعا 1725 دوللاردى قۇرايدى. وتكەن اپتادا نيۋ-يوركتەگى COMEX تاۋار بيرجاسىندا ماۋسىم ايىنداعى التىن جەتكىزىلىمدەرى ءبىر ۋنتسيا ءۇشىن 1745,65 دوللار دەڭگەيىندە قالدى. «الايدا, اپتا ىشىندە ونىڭ باعاسى سارسەنبىدە 1700 دوللارعا جەتكەننەن كەيىن 2,3% -عا ءوستى», دەپ حابارلادى Investing.com.

سونىمەن بىرگە, قۇيمانىڭ تىكەلەي ساۋدا باعامىن قاداعالايتىن سپوت-التىن سوڭعى رەت 1728,86 دوللارعا ساتىلىپ, 2,28 دوللارعا نەمەسە 0,1% تومەندەدى.

قازاقستان ۇلتتىق بانكىنىڭ مالىمەتىنشە, اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا رەسپۋبليكاداعى التىنداعى حالىقارالىق رەزەرۆتەر 19,7 ملرد.

بۇعان دەيىن ۇلتتىق بانك التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرىن سىرتقى باسقارۋعا بەرۋ ەرەجەسىن وزگەرتكەنى تۋرالى حابارلانعان بولاتىن.

ەندى  احقو –دا  جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالارعا ارتىقشىلىق بەرىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇن مەن ءتۇن 22 ناۋرىزدا تەڭەلمەيدى

ناۋرىزناما • بۇگىن, 17:41