ولەگ سمولياكوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, بانك سەكتورى اعىمداعى داعدارىستى جاعدايلارعا بارىنشا دايىن بولعان, مۇنى 2019 جىلى جۇرگىزىلگەن بانك سەكتورى اكتيۆتەرىنىڭ ساپاسىن باعالاۋ كورسەتتى. 2008 جىلدان بەرى جيناقتالعان كوپتەگەن پروبلەمالار انىقتالىپ, رەتتەلگەن. سونىمەن بىرگە بانك سەكتورىنىڭ بارىنشا جوعارى وتىمدىلىك دەڭگەيى بار.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى پاندەمياسىنا جانە ونىڭ قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىنا تەرىس اسەرىنە بايلانىستى توتەنشە جاعدايدىڭ ناتيجەسىندە زارداپ شەككەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن, دارا كاسىپكەرلەردى قولداۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۇلتتىق بانك اگەنتتىكپەن بىرلەسىپ شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن (شوب) جەڭىلدىكپەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسى ازىرلەنگەنىن العا تارتا كەلە, تومەندەگى ماسەلەلەردى دە قامتىدى.
باعدارلاما ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋى ناتيجەسىندە زارداپ شەككەن شوب سۋبەكتىلەرىنە, ونىڭ ىشىندە دارا كاسىپكەرلەرگە اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋعا 12 ايعا 8%-بەن جەڭىلدەتىلگەن كرەديت بەرۋى ارقىلى ىسكە اسىرىلۋدا.
اكتيۆتەرىنىڭ ساپاسىن تاۋەلسىز باعالاۋدان (AQR) وتكەن جانە پورتفەلىندە شوب قارىزدارى بار 13 قاتىسۋشى بانك ايقىندالدى.
باعدارلاماعا قاتىسۋشى بانكتەرگە بولىنگەن قاراجاتتى مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتتىك ەمەس باعالى قاعازداردى ساتىپ الۋ, باسقا بانكتەردەگى دەپوزيتتەرگە ورنالاستىرۋ, شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋ ءۇشىن پايدالانۋعا تىيىم سالىندى.
بيىلعى 14 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا, ياعني باعدارلاما ىسكە اسىرىلعان ساتتەن باستاپ 12 كۇن ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنەن 213,9 ملرد تەڭگە سوماعا 1 131 ءوتىنىم ءتۇستى, ونىڭ ىشىندە 41,7 ملرد تەڭگە سوماعا 92 ءوتىنىم ماقۇلداندى.
قارىز الۋشىلاردىڭ قارجىلاندىرۋدى الۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ ءۇشىن بانكتەردىڭ باعدارلاما بويىنشا قارجىلاندىرۋعا وتىنىمدەرىن كەلىسۋدىڭ وڭتايلى تەتىگى ازىرلەندى.
- بارلىق قارىز (ميكروكرەديت) بويىنشا تولەمدەردىڭ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەنى ءۇشىن ايىپپۇلدار مەن ءوسىمپۇلدار ەسەپتەۋگە تىيىم سالىندى, سونداي-اق تولەمدەر مەرزىمىنىڭ ءوتىپ كەتۋى كۇنتىزبەلىك 90 كۇننەن اساتىن جەكە تۇلعالاردىڭ كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق قارىزدارى بويىنشا سىياقى ەسەپتەۋگە تىيىم سالىندى;
- 2020 جىلعى 16 ناۋرىز – 15 ماۋسىم ارالىعىنداعى كەزەڭدە بانكتىك قارىز جانە ميكروكرەديت شارتتارى بويىنشا تولەمدەردىڭ مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋ ارقىلى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا نەگىزگى بورىش پەن سىياقى تولەۋ توقتاتىلا تۇردى.
بۇل تالاپتار بارلىق ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە, لومباردتاردى قوسقاندا, ميكروقارجىلىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدارعا, ونلاين-كرەديت بەرۋ كومپانيالارىنا, كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەرگە قولدانىلادى.
تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ:
جەكە تۇلعالارعا: ءحاوت, ااك الۋشىلارعا, تىركەلگەن جۇمىسسىزدارعا, قارجىلىق قيىن جاعدايداعى وزگە ازاماتتارعا بەرىلەدى.
شوب سۋبەكتىلەرىنە: ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن نەمەسە قارجىلىق جاعدايى ناشارلاعان سالالارى.
بۇگىنگى كۇنگە 4,4 ترلن. تەڭگە سوماعا 5,3 ملن. جۋىق ازاماتتىڭ جانە 3,9 ترلن. تەڭگە سوماعا 26,2 مىڭعا تارتا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ بانكتىك قارىزدارى جانە ميكروكرەديتتەر بويىنشا بەرەشەكتەرى بار.
بيىلعى جىلعى 14 ساۋىردە جيىنتىعىندا 1,5 ملن قارىز الۋشى جانە 12,1 مىڭ شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى قارىزدار بويىنشا تولەم مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋعا وتىنىمدەرىن بەردى.
186,1 ملرد تەڭگە سوماسىنا 1 340 707 ادام (ياعني ءوتىنىم بەرگەن ازاماتتاردىڭ 89%-عا جۋىق) جانە 131,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا 9 822 شوب سۋبەكتىسى ء(وتىنىم بەرگەن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ 81%-ى) تولەم مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
تولەمدەردى توقتاتا تۇرۋ كەزەڭىندە قارىز الۋشىلار بويىنشا شاعىم-تالاپ جۇمىسى توقتاتىلادى.
