قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ بانك سەكتورىنداعى جاعداي تۇراقتى. بۇل پىكىردى ول حالىقارالىق رەيتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ بانك جۇيەسىنە بولجام جاساۋ جونىندەگى سوڭعى شەشىمدەرىنە تۇسىنىكتەمە بەرە وتىرىپ ايتتى.
ولەگ سمولياكوۆ, سونداي-اق نەگىزگى جانە ەڭ ىقتيمال ستسەناريلەرگە سايكەس رەيتينگ اگەنتتىكتەرى ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بانك جۇيەسىندەگى مەنشىكتى كاپيتالدىڭ جەتكىلىكتىلىگى مەن وتىمدىلىگىنىڭ تۇراقتى دەڭگەيىن ساقتاپ قالعانىن اتاپ ءوتتى.
اتاپ ايتقاندا, Moody's Investors Service حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى جۇيەنىڭ كاپيتالى جەتكىلىكتىلىگىنىڭ كوەففيتسيەنتى 2021 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ەكى جىلدىق كەزەڭدە تۇراقتى بولادى, وتىمدىلىك دەڭگەيى جوعارى بولىپ قالادى, ال بانكتىك قارجىلاندىرۋ قۇرىلىمى سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى بولادى. سونىمەن قاتار, Moody's Investors Service اگەنتتىگى ۇكىمەتپەن جانە ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قابىلداعان شارالاردىڭ ناتيجەسىن وڭ باعالاپ وتىر.
Fitch رەيتينگتىك اگەنتتىگى رەيتينگىلىك بانكتەرگە قاتىستى, سونىمەن قاتار اكتيۆتەردىڭ السىرەۋىنەن كاپيتالدىڭ بازالىق كوەففيتسيەنتىنە قىسىم كرەديتتىڭ نەعۇرلىم قاراپايىم وسۋىنە بايلانىستى باسقارىلاتىن بولادى. ءالسىز جۇمىس ورتاسىنان ءالسىز قارجىلاندىرۋ مەن بانك وتىمدىلىگىنە تىكەلەي قىسىم جوق.
«رەيتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ تۇجىرىمدارى بانك جۇيەسى تۋرالى مالىمەتتەرمەن راستالادى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسىندەگى جاعداي تۇراقتى. ۇزدىكسىز وپەراتسيالار مەن بانكتىك قىزمەتتەردىڭ تولىق سپەكترىن ۇسىنۋ ءۇشىن مەنشىكتى كاپيتال مەن وتىمدىلىكتىڭ ايتارلىقتاي رەزەرۆى بار. قازىرگى ۋاقىتتا بانكتەر وزدەرىنىڭ بالانسىندا 13 ملرد تەڭگە نەمەسە اكتيۆتەردىڭ 44% -ى قۇرايتىن ەداۋىر ەركىن وتىمدىلىككە يە. جۇيە مەنشىكتى كاپيتال تۇرىندە قاۋىپسىزدىكتىڭ ايتارلىقتاي مارجاسىنا يە, ول ەڭ تومەنگى ءنورماتيۆتى تالاپتاردان 3 ەسە اسىپ, بانك سالىمشىلارى ءۇشىن تاۋەكەلدەردى جابادى », - دەدى ولەگ سمولياكوۆ.
ول اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن باعالاۋعا (AQR) ءتان كونسەرۆاتيزمنىڭ بەلگىلى ءبىر ۇلەسىن ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ ناتيجەلەرى, سونداي-اق 2019 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جانە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اكتيۆتەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ كاپيتالداندىرىلۋىن قولداۋ جونىندەگى شارالار دا راستايتىندىعىن باسا ايتتى.
«سوندىقتان ءبىز رەيتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسىندەگى رەيتينگتەرى سىرتقى ورتاداعى وزگەرىستەردى جانە جالپى ەكونوميكالىق جاعدايلاردى (مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى جانە كوروناۆيرۋستىق پاندەميادان تۋىنداعان الەمدىك ەكونوميكا ءۇشىن جاعىمسىز سالدار) كورسەتەدى دەپ سانايمىز» دەدى ولەگ سمولياكوۆ.
Moody's قازاقستاننىڭ بانكتىك جۇيەسىنە ارنالعان بولجامدى وزگەرتتى
بولجام بانك اكتيۆتەرى ساپاسىنىڭ ناشارلاۋى جانە ولاردىڭ كىرىستىلىگىنىڭ تومەندەۋى قاۋپىن ەسكەرە وتىرىپ جاسالادى. سونىمەن بىرگە, حالىقارالىق رەيتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ ساراپشىلارى ءوسىپ كەلە جاتقان تاۋەكەلدەردى جانە قارىز الۋشىلاردىڭ بورىشقا قىزمەت كورسەتۋىنىڭ قوسىمشا اۋىرتپالىعىن اتاپ وتەدى, بۇل قازاقستاندىق بانكتەردىڭ كىرىستىلىگىنە تەرىس اسەر ەتەدى.
ولەگ سمولياكوۆ كورونوۆيرۋستىق پاندەميانىڭ جاعىمسىز سالدارىن ەڭسەرۋ, بيزنەستى نەسيەلەۋ جانە قارىز الۋشىلاردىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىنە بايلانىستى تاۋەكەلدەردى ازايتۋ ماقساتىندا ۇكىمەت, ۇلتتىق بانك جانە اگەنتتىك داعدارىسقا قارسى بىرقاتار شارالار قابىلداعانىن ەسكە سالدى.
1) قوسىمشا كاپيتالدى بوساتۋعا, ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق بيزنەستى نەسيەلەۋدى قولداۋعا باعىتتالعان, 2020 جىلعى 30 ناۋرىزدان 30 قىركۇيەككە دەيىنگى كەزەڭگە پرۋدەنتسيالدىق رەتتەۋدىڭ ۋاقىتشا شارالارى ەنگىزىلدى. بۇل رەتتەۋشى شارالار تسيكلگە قارسى سيپاتتا بولادى جانە بانكتەردىڭ كاپيتالى مەن وتىمدىلىگىنە قىسىمدى تومەندەتۋگە باعىتتالعان;
2) شوب سۋبەكتىلەرىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسى جاسالىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا. باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا 600 ملرد. تەڭگە ءبولىندى;
3) داعدارىس سالدارىنان زارداپ شەككەن جەكە تۇلعالارعا, جەكە كاسىپكەرلەرگە جانە شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ بولعان كەزدە.
سونىمەن قاتار, توتەنشە جاعداي كەزىندە جانە ودان ءارى تۇراقتى نەگىزدە زاڭنامالىق دەڭگەيدە جەكە تۇلعالارعا بارلىق قامتاماسىز ەتىلمەگەن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر ءۇشىن 90 كۇننەن استام كەشىكتىرىلگەن سىياقىنى ەسەپتەۋگە تىيىم سالىندى. جەكە تۇلعالاردىڭ نەسيەلىك تاريحىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن, قارىز الۋشىعا مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ 50% -دان استامىن 12 اي ىشىندە تولەگەن جانە كەيىننەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداعان جاعدايدا تەرىس نەسيە تاريحىن تۇزەتۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى.
«وسىلايشا, ۇكىمەت, ۇلتتىق بانك جانە اگەنتتىك قابىلداعان داعدارىسقا قارسى شارالار پاندەميا مەن سىرتقى ەكونوميكالىق كۇيزەلىستەردىڭ بانك جۇيەسىنە جاعىمسىز اسەرىن ازايتۋعا باعىتتالعان. اگەنتتىك كۇندەلىكتى جۇمىس پروتسەسى اياسىندا, سونداي-اق سترەسس-تەستتەر ارقىلى بانك سەكتورىنداعى جاعدايدى باقىلايدى. سترەسس-تەستتەردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان باسقا شارالاردى ورىنداۋ قاجەتتىلىگى ەسكەرىلەتىن بولادى », دەپ اتاپ ءوتتى ققق وكىلى.
