ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمى قازىرگى كەزەڭ ستراتەگياسىن قابىلدادى

«ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنا (اقيۇ) مۇشە مەملەكەتتەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا COVID-19 پاندەمياسىنىڭ تيگىزۋى مۇمكىن زارداپتارعا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق بىلدىرەمىز. يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (يىۇ) مامانداندىرىلعان مەكەمەسى رەتىندەگى بىزدىڭ قازىرگى مىندەتىمىز – يىۇ ايماعىنداعى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ۇشىن جاھاندىق پاندەمياعا بايلانىستى وتكىر ماسەلەلەردىڭ تيىمدى شەشىمدەرى مەن جولدارىن قاراستىرۋ بولىپ تابىلادى» دەلىنگەن وسى جونىندەگى ءباسپاسوز مالىمدەمەسىندە. 

ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى ە.ءا. بايداۋلەتتىڭ مالىمدەۋىنشە, كوروناۆيرۋسقا قارسى قورعانىس شاراسى رەتىندە كوپتەگەن ەلدەردە ادامدار قوزعالىسىنىڭ شەكتەلۋى جانە ەكونوميكالىق ىس-ارەكەتتەردىڭ ازايۋى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە اسەر ەتەتىندىگى ايقىن. سوندىقتان بۇل ماسلەدە اقيۇ مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنىڭ سالدارىن ازايتۋ بويىنشا ۇيىمدىق تۇردە كەلىسىلگەن ورتاق ىس-ارەكەتى قاجەت.

اقيۇ دەرەكتەرى بويىنشا 2017 جىلى يىۇ-نا مۇشە مەملەكەتتەردە 64,5 ميلليوننان استام ادام اشتىق زاردابىن سەزىنگەن. 2018 جىلى يىۇ شەڭبەرىندە جىل سايىنعى ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى 67 ميلليارد اقش دوللارىن قۇراعانىن ايعاقتايتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بار. دەمەك قازىرگىدەي قيىن كەزەڭدە ۇيىم ەلدەرىندە ازىق-ت ۇلىكداعدارىسىنىڭ ەتەك جايىپ كەتپەۋىن بارىنشا ەسكەرۋ قاجەت. 

وسىعان وراي اقيۇ ازىق-ت ۇلىك پروبلەمالارىن شەشۋ, ونىڭ وندىرىسى مەن ساۋداسىن دامىتۋ, مۇقتاج ەلدەرگە گۋمانيتارلىق كومەكتەر كورسەتۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باستامالارىنا قولداۋ بىلدىرگەن. ەلدەردى ازىق-ت ۇلىك ىسىرابىن ازايتۋعا شاقىرعان. وسىندايدا تيىمدىلىگى زور يسلام تاماق ونەركاسىبى قاۋىمداستىعىن (IFPA) قۇرۋدى جەدەلدەتۋگە مىندەتتەنەتىندىگىن مالىمدەگەن.

سونداي-اق ورتاق ءىستى ۇيلەستىرۋ باعىتىندا مەموراندۋم قابىلداپ, ونى ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەرگە جولداعاندارىن جەتكىزگەن.

«اقيۇ يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى ىشىندەگى ەركىن ساۋدا مەن ينۆەستيتسيالاردى ىلگەرىلەتۋ تۋرالى تۇرلى كەلىسىمدەردىڭ ورىندالۋىن جالعاستىرۋعا دايىن جانە وسى توتەنشە كەزەڭ ىشىندە حالىقارالىق يسلامدىق ساۋدانى قارجىلاندىرۋ كورپوراتسياسىنىڭ (ITFC) ساۋدانى قارجىلاندىءرۋ ۇشىن 850 ملن اقش دوللارى كولەمىندەگى قارجىلاندىرۋ مىندەتتەمەسىن باعالايمىز. سول سياقتى,ء بىز يىۇ-نىڭ باس قاقارجى ينستيتۋتتارى, اتاپ ايتقاندا يسلام ىنتىماقتاستىق قورى (ISF) جانە يسلام دامۋ بانكى (IsDB) قابىلداعان مالىمدەمەلىك مىندەتتەمەلەردى قولدايمىز. يسلام دامۋ بانكى COVID-19-عا قارسى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋعا 730 ميلليون اقش دوللارىن ءبولدى» دەلىنگەن مالىمدەمەدە. 

سونداي-اق اقيۇ ازىق-ت ۇلىك بالانسىنىڭ دەرەكقورىن جاسايتىندىعى, سونىمەن بىرگە عىلىم مەن تەحنولوگيانى جانە يننوۆاتسيانى ينتەگراتسيالاي وتىرىپ, FAO جانە COMSTECH-پەن بىرلەستىكتە ازىق-ت ۇلىك پەن اۋىل شارۋاشىلىعى وسىمدىكتەرى مەن جانۋارلارىنىڭ گەنەتيكالىق رەسۋرستارىن ساقتاۋ مەن بولۋدىڭ ايماقتىق تەتىگىن ازىرلەيتىندىكتەرىن مالىم ەتكەن. ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر وزىق تاجىريبە ورتالىقتارىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى تاۋارلار بويىنشا قازاقستانداعى كەزدەسۋىن, بىرىككەن اراب امىرلىگىندەگى ۇلتتىق گەندىك بانكتەر بويىنشا وتكەن سەميناردى جانە ساۋد ارابياسىندا وتكىزىلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جونىندەگى دوڭگەلەك ۇستەلدى وتكىزۋگە ارنالعان كۇش-جىگەردى جوعارى باعالايتىندىقتارىن جەتكىزگەن.

ەسكە سالا كەتەيىك, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ ارناۋلى مامانداندىرىلعان ينستيتۋتى بولىپ تابىلاتىن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمى –  ۇكىمەتارالىق حالىقارالىقۇيىم.

قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن 2016 جىلى استانادا قۇرىلعان. قۇرامىنا يىۇ 35 مەملەكەتى كىرەدى. شتاب-پاتەءرى نۇر-سۇلتان قالاسىندا ورنالاسقان. باس ديرەكتورى يسلام قارجىلاندىرۋى جانە بانكينگى سالاسىنداعى بەلگىلى قايراتكەر ەرلان ءالىمجان ۇلى بايداۋلەت – قازاقستان وكىلى.