03 قىركۇيەك, 2013

تارباعاتايدا قار ادامى بار

713 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

Kar adamyەل اراسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى تارباعاتاي اۋدانىنىڭ كۇنگەيى ء(ۇرجار) مەن تەرىسكەيىندە (كوكپەكتى) كەزدەسىپ قالىپ جۇرگەن «قار ادامى» (سنەجنىي چەلوۆەك) تۋرالى دەرەكتەر بار . بۇل تۋرالى اltaynews.kz حابارلادى.
قار ادامدارىمەن قوڭسىلاس بولعان اتا-بابالارىمىز ولاردى «كىسىكيىك» دەپ اتاپتى. 1960-70 جىلدارى جاستارى 70-80-گە كەلگەن اقساقالدار وسى كىسىكيىكتەر تۋرالى ءجيى ايتاتىن. ول نۋ جىنىستى بۇلا تابيعاتتىڭ شىرقى بۇزىلا قويماعان شاعى عوي. ءالى دە تاۋدا تابيعات قۇپياسىن بويىنا بۇككەن, ادام تابانى تيمەگەن ۇرەيلى شاتقالدار مولشىلىق.
تارباعاتايدىڭ (تارعىباتاي) جايلاۋىندا 1870 جىلداردىڭ ورتا شەنىندە قاساباي اتتى كىسى ءومىر سۇرگەن ەكەن. سول قاساباي بىردە ءبىر انالىق كىسىكيىكتى ۇستاپ اكەپ, كەرەگەگە بايلاپ قويادى. ونىڭ بۋاز ەكەنى ءمالىم بولادى. ارتىنان كادىمگى ادام تۋىلادى. كوزىنەن مولتىلدەپ اققان جاسى كول بولادى. ءتىل جوق. بەرگەن تاماقتى جەمەيدى.
سەرىكتەرىن اراشالاي كەلگەن باسقا كىسىكيىكتەر ءتۇن بالاسى اۋىلدى تورىپ, قيقۋلاپ, يتتەردى ابالاتىپ, مازا بەرمەپتى. تۇندە ولار وتتان, جارىقتان قاتتى قورقادى ەكەن. ءۇش كۇننەن سوڭ ۇلكەندەر: «مىناۋ اشتان ءولىپ قالسا, وبال بولادى» دەپ, تۇتقىندى بوساتتىرىپ جىبەرەدى. ءتىلسىز ماق ۇلىق قاتتى قۋانىپ, ەكى سانىن سابالاپ, «ىرعاي-اي, شىرعاي-اي!» دەگەن ماعىنادا قايتا-قايتا دىبىستاپ, قالىڭ بۇرگەننىڭ اراسىنا ءسىڭىپ كەتەدى.
ونىڭ الدىندا قويشىلار كەي جەرلەردەن جالاڭاش ادامنىڭ سۇلباسىن كورگەن.بۇلاق باسىندا ساز بالشىقتى كەشكەن كىلەڭ جالاڭاياق ادامداردىڭ ىزدەرىن كەزدەستىرەدى. ەل اڭ-تاڭ. اندا-ساندا جىلقى ىشىنەن ءبىر-ەكەۋى, كەيدە نوقتا تيمەگەن شۋ اساۋى تاڭەرتەڭ قان سورپا بولىپ, بولدىرىپ, قۇر سۇلدەرى ارەڭ تۇرادى. ءتۇن ىشىندە شۋ اساۋدى كىم مىنەدى؟ مۇنى ءجىتى باقىلاۋعا العان جۇرتشىلىق, كىسىكيىكتەر ءبىر-ەكەۋىنىڭ جىلقىعا قارعىپ ءمىنىپ, تاڭ اتقانشا شاباتىنىن كورىپتى . قاسابايدىڭ ىزا بولىپ, ۇستاپ اكەپ جۇرگەنى – سول كورىنەدى. بىراق, ولار ادامدارعا زيان جاساماعان...

دانيار تۇيمەباي.

سوڭعى جاڭالىقتار