ەكونوميكا • 06 ءساۋىر، 2020

مۇناي باعاسىنا قاتىستى ءتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ مۇددەلەرى تاعى دا تەكە-تىرەسىپ قالدى

105 رەت كورسەتىلدى

ازىرگە وپەك كەلىسىمى الپاۋىت مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ مالىمدەمەلەرىنىڭ تەكە-تىرەسىمەن شەكتەلىپ تۇر. 

اقش قورقىتادى، رەسەي ءبىر بۇرىشتا تۇرىپ جۇدىرىعىن تۇيەدى. ال ساۋد ارابياسى بولسا كەلىسىمدەردىڭ ششارتىنا قاراپ، شەشىم قابىلدايمىز دەيدى. بۇل تۇستا «قاي جەڭگەنى - مەنىكى» دەگەن ۇستانىم دا ءالسىز. بىزگە ءبارىنىڭ كەلىسىمگە كەلگەنى دۇرىس بولىپ تۇر.

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ، ەگەر باعالار قازىرگى دەڭگەيدە قالسا، «وتە ماڭىزدى» باج سالىعىن ەنگىزۋگە ۋادە بەردى. بۇل حاباردى 1 ساعات بۇرىن  ريا نوۆوستي تاراتتى. «ەگەر مۇناي باعاسى قازىرگى دەڭگەيدە قالسا، رەسەي مەن ساۋد ارابياسى كەلىسپەسە، مەن باج سالىعىن، وتە ماڭىزدى باجداردى ەنگىزەمىن. سەبەبى ءبىز قازىر تاۋەلسىزبىز. ءبىزدىڭ ءوزىمىزدىڭ مۇنايىمىز بار»، دەدى اق ءۇي باسشىسى تىلشىلەرگە.

سونىمەن بىرگە، ترامپ اقش «شەتەلدىك مۇناي ساتىپ العىسى كەلمەيتىنىن» ايتتى. اق ءۇي باسشىسى بۇعان دەيىن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن ساۋد ارابياسىنىڭ مۇراگەر حانزاداسى مۇحاممەد بەن سالمان مۇناي ءوندىرۋدى تاۋلىگىنە ون نەمەسە ءتىپتى 15 ميلليون باررەلگە قىسقارتۋعا كەلىسۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان. اقش-تىڭ ءوزى  مۇناي ءوندىرۋدى ازايتۋعا نيەتتەنىپ وتىرماعانى بۇگىن بەلگىلى بولىپ قالدى. 

الەمدىك باق وپەك + كەلىسىمىنە قاتىسۋشى ەلدەر  كەلىسىم ستولىنا وتىرادى دەگەن اقجولتاي حاباردى اسىعىپ تاراتىپ جىبەرگەنىن اقش پرەزيدەنتىنىڭ مالىمدەمەسىنەن بايقاپ قالدىق. ساراپشىلار دا اقش پرەزيدەنتىنىڭ مالىمدەسىنەن كەيىن  بىزدەن الىستاپ كەتكەن قارا بۇلت بىزگە قايتىپ بەتىن بۇرعانداي اسەردە وتىرعانىن ايتىپ جاتىر. سەبەبى «لوندونداعى ICE مالىمەتتەرىنە سايكەس، ماۋسىم ايىندا جەتكىزىلىمگە Brent ماركالى مۇناي باعاسى 8،3% ارزاندادى»، دەپ جازادى ربك.

لوندونداعى Intercontinental بيرجاسىنداعى ساۋدا-ساتتىق بارىسىندا Brent ماركالى مۇنايدىڭ ماۋسىمدىق باعاسى باررەلىنە 31 دوللاردان تومەندەدى، سودان كەيىن 31،4 دوللارعا كوتەرىلدى. الماتى ۋاقىتى بويىنشا 4: 30-دا Brent ماركالى مۇنايدىڭ باررەلى 31،48 دوللاردى قۇرادى، بۇعان دەيىن ول 30 دوللارعا دەيىن قۇلدىرادى. مامىر ايىنىڭ WTI فيۋچەرستەرى باررەلىنە 9% -عا 26 دوللارعا دەيىن تومەندەدى.

Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، مۇناي باعاسى دۇيسەنبىدە ساۋديالىق-رەسەيلىك ءوندىرىستى قىسقارتۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر كەيىنگە قالدىرىلعاننان كەيىن تومەندەدى. بۇل شامادان تىس ءوسۋ تۋرالى الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى، ال اكتسيالاردىڭ ءوسۋى كوروناۆيرۋستىق ءولىم-ءجىتىمنىڭ تومەندەۋى مەن جاڭا جاعدايلاردىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى ينۆەستورلاردى قولدادى. 

مۇناي باعاسىن  وپەك-كە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ەمەس،  اقش-تىڭ كوزقاراسىنا قاراپ، بوي تۇزەيتىنىن كەشەدەن كەشەدەن بەرى اڭعارىپ قالدىق. الاقانعا سالىپ كورسەتكەندەي ايقىندالىپ تۇرعان شىندىقتى مويىنداعىسى كەلمەيتىندەردىڭ قاتارىندا كورشىمىز رەسەي دە بار.

رەسمي تۇردە ەشقانداي كەلىسىم بولعان جوق. ء بىز سياقتى  مۇنايعا تاۋەلدى ەلدەر ەرتە قۋانىپ جاتىر.  وتكىزىلەتىن مەرزىمى 9 ساۋىرگە دەيىن سوزىلعان ۋادەنىڭ ءالى زاڭدى كۇشى جوق. بولماعان كەلىسىمنىڭ ءپاتۋاسىنا قاراپ تەڭگە باعاسىن بولجاۋ قاشپاعان قاشاردىڭ ۋىزىنان دامەتكەنمەن بىردەي بولىپ قالدى.

بەيسەنبىدە ساۋد ارابياسى وپەك + كەلىسىمىنە قاتىسۋشى ەلدەر مەن باسقا مەملەكەتتەردى «مۇناي كەلىسىمدەرىندە ءادىل كەلىسىمگە كەلۋ جانە تەپە-تەڭدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا» جەدەل جينالىس وتكىزۋگە شاقىردى.

6 ناۋرىزداعى وپەك + ەلدەرى مۇناي ءوندىرۋدى ازايتۋ ءۇشىن مامىلەنىڭ پارامەترلەرىن وزگەرتۋ تۋرالى نە ونى ۇزارتۋ تۋرالى كەلىسە المادى. ناتيجەسىندە، 1 ساۋىردەن باستاپ الدىڭعى وداققا قاتىسۋشى ەلدەردە مۇناي وندىرۋگە قويىلعان شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى. بۇل كوروناۆيرۋستىق پاندەمياعا بايلانىستى سۇرانىستىڭ كۇرت الەمدىك تومەندەۋىمەن سايكەس كەلگەن مۇناي نارىعىندا قۇلدىراۋدى تۋدىردى.

رەسەي پرەزيدەنتى مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋ سەبەپتەرىن كوروناۆيرۋسپەن بايلانىستى جاعدايدى جانە ساۋد ارابياسىنىڭ وپەك + كەلىسىمىنەن شىعۋىن، ءوندىرىستى ۇلعايتۋدى، مۇنايعا جەڭىلدىكتەر بەرۋگە دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى.  سونىمەن بىرگە پۋتين مەن ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الەكساندر نوۆاك مۇناي نارىعى رەسەيلىك مۇناي كومپانيالارى بارۋعا دايىن، بىراق وپەك + جانە اقش سياقتى ءىرى مۇناي وندىرۋشىلەرمەن بىرلەسە ارەكەت ەتۋدى تالاپ ەتەدى دەپ مالىمدەدى. بىرلەسە وتىرىپ، ەلدەر مۇناي ءوندىرۋدى ءبىرىنشى توقسانداعى داعدارىسقا دەيىنگى دەڭگەيدەن كۇنىنە ون ميلليون باررەلگە ازايتۋى مۇمكىن، دەدى مەملەكەت باسشىسى.

رەسەي پرەزيدەنتى مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋ سەبەپتەرىن كوروناۆيرۋسپەن بايلانىستى جاعدايدى جانە ساۋد ارابياسىنىڭ وپەك + كەلىسىمىنەن شىعۋىن، ءوندىرىستى ۇلعايتۋدى، مۇنايعا جەڭىلدىكتەر بەرۋگە دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى.  سونىمەن بىرگە پۋتين مەن ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الەكساندر نوۆاك «مۇناي نارىعى رەسەيلىك مۇناي كومپانيالارى بارۋعا دايىن، بىراق وپەك + جانە اقش سياقتى ءىرى مۇناي وندىرۋشىلەرمەن بىرلەسە ارەكەت ەتۋدى تالاپ ەتەدى» دەپ مالىمدەگەن بولاتىن. 

سوڭعى جاڭالىقتار

بەيقامدىقتان ارىلار ەمەس

قوعام • بۇگىن، 06:39

ءوندىرىس كولەمىن 5 ەسەگە ارتتىردى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:36

ساقتىقتا قورلىق جوق

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:30

تۇركىستان جاسىل قالاعا اينالۋدا

وڭتۇستىك قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار