الەم • 05 ءساۋىر، 2020

رەسەي تىعىرىقتان شىعار جول ىزدەيدى

283 رەتكورسەتىلدى

ەكونوميكاسى مۇنايعا تاۋەلدى ەلدەر ءۇشىن قارجىلىق قيىندىقتى ەڭسەرۋ وڭايعا تۇسپەيتىن دەپ تۇر. كەيبىر الدىن الا جوسپارلانعان مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ قايتا قارالۋىنا، رەزەرۆتەگى قاراجاتتىڭ الەۋمەتتىك سالالاردى قاشانعا، قانشالىقتى جەتەتىنىن ەكشەلەپ الۋعا كىرىسىپ كەتتى. ويتكەنى «جىعىلعانعا جۇدىرىق» بولعان كوروناۆيرۋستىڭ سالدارىنان جاپپاي كارانتين جاريالانىپ، قازىناعا بيزنەستەن تۇسەتىن تابىس كەمۋدە. ونىڭ ۇستىنە جۇمىسسىز حالىقتىڭ قاراسى كوبەيدى. الەمدىك ەكونوميكانى ەكى وكپەدەن قىسقان مۇناي باعاسىمەن كوروناۆيرۋستىڭ سالقىنىن سەزىنىپ، قىسىلتاياڭ ساتتە تىعىرىققا تىرەلگەن ەلدەردىڭ ءبىرى كورشىلەس رەسەي.

Urals 10،54 دوللارعا ساۋدالاندى

وتكەن اپتادا سولتۇستىك-باتىس ەۋروپا نارىعىنا ساۋدالاناتىن Urals ماركالى رەسەيلىك مۇناي باعاسى 1999 جىلعى ناۋرىزداعى ەڭ تومەنگى دەڭگەيگە دەيىن ءتۇسىپ، باررەلىنە 10،54 دوللارعا ساتىلدى دەپ حابارلادى BBC. بۇل تەك باررەل باعاسى عانا ەمەس. 10 دوللارعا مۇنايدى جونەلتۋ، ساقتاندىرۋ جانە رەسەي مۇنايىن پورتقا جەتكىزۋ شىعىندارى دا كىرىپ وتىر.

Urals مۇنايى قۇرامىنا Brent كىرەتىن سولتۇستىك تەڭىز ماركالارىنىڭ شيكىزاتىنا ديسكونتپەن ساتىلادى. بۇل ديسكونت قازىر ءبىر باررەل ءۇشىن – 4،5 دوللار. Argus مالىمدەگەندەي، بۇل باعا 2008 جىلدىڭ ماۋسىمىنداعى ەڭ جوعارعى مەجە. ال S&P Global Platts تاراتقان مالىمەتكە سۇيەنسەك، سولتۇستىك تەڭىز سورتتارىنىڭ مۇنايى 2 قاڭتاردان 30 ناۋرىزعا دەيىن 73 %-عا ارزاندادى.

الايدا، وتكەن اپتادا مۇناي نارىعىنداعى جاعداي وزگەرە باستادى. 2 ساۋىردە لوندونداعى Brent مۇنايىنىڭ باعاسى ون مينۋت ىشىندە ءبىر باررەلىنە 26،3 -تەن 34،9 دوللارعا دەيىن كوتەرىلدى. بۇل جاعدايعا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ساۋد ارابياسىنىڭ مۇراگەر حانزاداسىمەن سويلەسكەنى تۋرالى تۆيتتەردەگى جازباسى اسەر ەتكەن.  

«جاڭا دوسىممەن (ساۋد ارابياسىنىڭ مۇراگەر حانزاداسى) سويلەستىم. موحاممەد بەن سالمان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن حابارلاستى. مەن ولار مۇناي ءوندىرۋدى شامامەن 10 ملن باررەلگە (تاۋلىگىنە) نەمەسە ودان دا كوپ ازايتادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. ەگەر كەلىسىم ىسكە اسسا، بۇل مۇناي-گاز سالاسى ءۇشىن تاماشا بولماق»، دەپ جازدى ترامپ. اقش پرەزيدەنتىنىڭ مۇناي باعاسىنا جاساعان قولداۋىنان كەيىن «قارا التىن قۇنى» بىرتىندەپ وسە باستادى. بەيسەنبى كۇنى باعا باررەلىنە 30 دولار دەڭگەيىنەن اسقان بولاتىن.

ال رەسەي پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ كرەملدە پۋتين ساۋد حانزاداسىمەن مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنە قاتىستى سويلەسكەنىن جوققا شىعاردى.

جۇما كۇنى وپەك+ فورماتىندا جاڭا كەزدەسۋ وتەتىنى تۋرالى اقپارات جاريالاندى. بۇل كەزدەسۋدە رەسەيدى قوسا العاندا مۇناي وندىرەتىن ەلدەر مۇناي نارىعىن قالاي تۇراقتاندىرۋ تۋرالى ۋاعدالاساتىنى بەلگىلى بولدى. ءسويتىپ، اقپارات جاريالانعان جۇما كۇنى مۇناي باررەلىنە شامامەن 34،3 دوللارعا ساۋدالاندى.

ساقا ساراپشىلىر بۇل كەزدەسۋدىڭ قانشالىقتى ناتيجەلى بولارىن بولجاۋعا اسىقپايدى. سەبەبى ناۋرىزداعى كەزدەسۋ ناتيجەسىز اياقتالعان ەدى. وپەك+ ەلدەرى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن قىسقارتۋ تۋرالى ۋاعدالاسپاق تۇگىلى بۇعان دەيتىنگى كەلىسىمدەردىڭ بارلىعى كۇشىن جويدى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ مۇناي ءمينيسترى سۋحەيل ءال-مازرۋي رەسەي تاراپى مۇناي ءوندىرۋدى قوسىمشا قىسقارتۋ تۋرالى شەشىمگە كوبىرەك ۋاقىت سۇراپ وتىرعانىن ايتىپ، قازىرگى جاعدايدا نارىققا مۇناي ءوندىرۋ بويىنشا جاڭا شەكتەۋلەر قاجەت ەكەنىن، بۇل شەكتەۋدى وپەك رەسەيسىز ىسكە اسىراتىنىن ايتقان بولاتىن. ءساتسىز اياقتالعان كەزدەسۋدەن كەيىن ساۋد ارابياسى مەن باسقا دا مەملەكەتتەر قارا التىندى سەرىكتەستەرىنە ۇلكەن جەڭىلدىكتەرمەن ۇسىنۋعا كوشتى. ءسويتىپ بۇل جاعداي باعا سوعىسىنىڭ تۇتانۋىنا الىپ كەلدى. مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن قىسقارتۋ تۋرالى وپەك+ ەلدەرى اراسىندا كەلىسىم 1 ساۋىردە اياقتالدى. ەندى مۇناي نارىعىنىڭ نەگىزگى ويىنشىلارى باعانى قالاي وزگەرتەمىن دەسە دە ءوز ەرىكتەرىندە. رەسەي ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الەكساندر نوۆاكتىڭ ايتۋىنشا، كورشى ەل مۇناي كولەمىن ارتتىرۋعا ق ۇلىق تانىتىپ وتىرعان جوق.

قۇنسىزدانعان مۇنايدىڭ نارىقتاعى باعاسى الداعى ۋاقىتتا قانداي مەجەدە بولاتىنىن تامىرشىداي ناقتى ءدوپ باسىپ ايتۋ قيىن بولعانىمەن جالپى جورامالدار ايتىلىپ ءجۇر. بريتاندىق ترانسۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق بانك پەن Barclays قارجىلىق قىزمەت كومپانياسىنىڭ حابارلاۋىنشا Brent قازىر ورتاشا ەسەپپەن باررەلىنە 31 دوللارعا باعالانادى، ال West Texas Intermediate ورتاشا ەسەپپەن 28 دوللاردى قۇراۋعا ءتيىس

ەگەر قىتايدا جولاۋشىلار اعىنى 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ەكى ەسە قىسقارسا، بۇل قىتايداعى رەاكتيۆتى كەروسينگە سۇرانىس كۇن سايىن 300 000 باررەلدىڭ جوعالۋىنا الىپ كەلەدى. بۇل جورامالدا وپەك + ەلدەرىنىڭ كەلىسىمگە كەلە الماعانى ەسەپكە الىنباعان.

Standard & Poor 's مالىمەتى بويىنشا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن Brent مۇنايىنىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە 30 دوللاردى قۇرايدى، ال 2021 جىلى باعا 55 دوللار دەڭگەيىندە بەلگىلەنەدى دەپ بولجانۋدا.

 رەسەيدىڭ قورى – 10،1 ترلن رۋبل

الەمدىك نارىقتا «قار التىننىڭ» نارقى ارتىپ تۇرعاندا قازاقستان ۇلتتىق قورىن ءبىرشاما بايىتتى. رەسەيدە دە ءبىراز رەزەرۆ بار. مۇنايدان تۇسكەن تابىس كورشى ەلدىڭ ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ كولەمىن 10،1 ترلن رۋبلگە دەيىن جەتكىزىپتى. بۇل 6-10 جىل بويى بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋعا جەتكىلىكتى ەكەن. مۇنى تاۋەلسىز ساراپشىلار دا راستايدى.

كورشى ەلدىڭ بيىلعى بيۋدجەتى مۇناي باعاسى باررەلىنە 42،45 دوللار دەڭگەيىندە ەسەپتەلىنگەن. قاڭتاردا باررەل – 61،67 دوللار، ال اقپاندا – 54،24 دوللار مەجەسىندە ساقتالعان ەدى. رەسەي قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، ناۋرىزدا Urals مۇنايىنىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە 29،17 دوللارعا دەيىن تومەندەگەنىنەن ءساۋىر ايىندا رەسەي قازىناسىن ءتۇسۋى قارجى 55،8 ملرد رۋبلگە كەميدى. باررەل 27،4 دوللارعا دەيىن تومەندەگەن كەزدە بيۋدجەت اي سايىن 1،7 ملرد دوللاردان ايىرىلادى. ەگەر باعا 12،4 دوللار دەڭگەيىندە بەلگىلەنسە، بيۋدجەت ايىنا 3،8 ملرد دوللارعا كەميدى.

مۇناي مەن گاز سەكتورىنان بولەك، رەسەي بيۋدجەتى بيزنەستەن تۇسەتىن سالىقتاردان دا قاعىلىپ وتىر. كوروناۆيرۋس سالدارىنان ەلدەگى كاسىپورىندار جۇمىسى توقتاپ، ساۋدا-ساتتىق سالاسىنا تاقىر تايانۋدا. سوندىقتان ءىس جۇزىندە بيۋدجەت تاپشى بولۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا رەسەي ۇكىمەتى شىعىنداردى قىسقارتىپ، رەزەرۆتەردى جۇمساۋى ىقتيمال. Fitch اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، 2014-2015 جىلدارداعى مۇناي باعاسى قۇلدىرعان كەزەڭمەن سالىستىرعاندا قازىرگى رەسەيدىڭ تىعىرىقتان شىعار مۇمكىندىگى جوعارى.  وعان ەلدىڭ سىرتقى جانە ىشكى بورىشى، سونداي-اق قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعى اسەر ەتۋى مۇمكىن. دەسە دە، Fitch اگەنتتىگى كورشى ەلدەگى ءىجو بيىل 1،4% - عا قىسقارادى دەپ بولجايدى.

ء ساۋىر ايى ءساتسىز بولماق

رەسەيدە COVID-19 ىندەتىن جۇقتىرعاندار سانى 4 مىڭنان اسادى. اۋىرعاندار كوبەيگەنىنەن كورشى ەلدە كارانتين جاريالاندى. الدىمەن ناۋرىزدىڭ 30-ى مەن ءساۋىردىڭ 3-ءى ارالىعىندا جۇمىسسىز اپتا جاريالانىپ، ارتىنشا ۆ. پۋتين كارانتين مەرزىمىن 30-شى ساۋىرگە دەيىن ۇزارتتى. 

Finexpertiza كونسالتينگتىك كومپانياسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا مۇنداي دەمالىس اپتاسى بيزنەستى 123،6 ملرد رۋبل شىعىنعا ۇشىراتتى. ءبىر اي دەمالىستا كاسىپورىندار 530 ملرد رۋبلدەن قاعىلۋى بەك ۇمكىن. سوندىقتان كاسىپكەرلەر مەملەكەتتەن ارزان نەسيە مەن سالىق دەمالىستارىن سۇراۋعا ءماجبۇر. اسىرەسە، تۋريستىك وپەراتورلار، قوناقۇيلەر مەن اۆياكومپانيالار، مەيرامحانالاردىڭ اينالىمى كۇرت قۇلدىرادى. رەسەيلىك بيلىك بەلگىلى ءبىر قولداۋ شارالارىن جاريالاعانىمەن بيزنەس بۇل شارالاردىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتۋدا. سالدارىنان كاسىپكەرلەر قىزمەتكەرلەردى جۇمىستان بوساتۋدان باسقا امال جوعىن ايتادى. بۇل دەگەنىمىز ەلدەگى جۇمىسسىزدار سانىنىڭ كۇرت ارتۋىنا اكەلىپ سوقپاق.

«لوكو-ينۆەستا» ساراپتامالىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى كيريلل ترەماسوۆ ءساۋىر ايى رەسەي ەكونوميكاسىنىڭ تاريحىنداعى ەڭ ءساتسىز اي بولاتىنىنا كۇمان جوق»، دەپ جازدى ءوزىنىڭ تەلەگرامم ارناسىندا.

ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىندا رەسەي بيلىگى كوروناۆيرۋستىڭ سالدارىن جويۋعا 300 ملرد رۋبل باعىتتالاتىنىن حابارلادى. 1 ساۋىردە ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ميحايل ميشۋستين قوسىمشا 1،4 ترلن رۋبل بولىنگەنىن مالىمدەدى. رەسەي ەسەپ پالاتاسىنىڭ باسشىسى الەكسەي كۋدرين ەكونوميكانى قولداۋعا ءىجو-ءنىڭ 5%-ىن نەمەسە ودان كوپ اقشا جۇمساۋعا تۋرا كەلەتىنىن، بۇل سۋمما 5،5 ترلن ءرۋبلدى قۇرايتىنىن ايتقان. سالىستىرمالى تۇردە العاندا باتىس ەلدەرى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا، حالىقتىڭ جۇمىسسىز قالماۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءىجو-ءنىڭ 10% -15 %-ىن جۇمساۋعا دايىن.

نافي تالداۋ ورتالىعىنىڭ ساۋالناماسى بويىنشا نەگىزگى تابىس كوزى بولماعان جاعدايدا رەسەي حالقىنىڭ 42% -ى ءبىر ايعا عانا نەسيەنىڭ كومەگىنسىز شىعىندارىن وتەي الادى. ال «روسگوسستراح جيزن» جانە «وتكرىتيە» بانكىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەسىندە رەسەيلىكتەردىڭ 63،6%-نىڭ جيناعان قاراجاتى جوق ەكەنى ايتىلدى.

كورشى ەلدە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى جانە ناقتى تابىستىڭ قۇلدىراۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك قورلارعا تۇسەتىن تولەمدەر دە ازايماق. ەكونوميكالىق جاعداي تۇراقتالماسا رەسەيدەگى قىزمەتكەرلەر سانى 2،6 ملن-دان 10،2 ملن-عا دەيىن قىسقارۋى مۇمكىن. Standard & Poor's بولجامى بويىنشا بيىل رەسەي ەكونوميكاسى 0،8% - عا قىسقاردى. ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ سالدارىنان پروبلەمالىق كرەديتتەر جىل سوڭىندا 15% -عا دەيىن ۇلعايادى دەپ كۇتىلۋدە.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

پاۆلوداردا ەكوبازار اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:09

جۇزدەگەن تۇرعىنعا جۇمىس تابىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 12:44

ۇقساس جاڭالىقتار