ءالى دە سولاي. اتتىڭ جالى, اتاننىڭ قومىندا كۇن كەشكەن حالقىمىزدىڭ كوشپەندىلىك مادەنيەتى دە زامان زاڭىنا سايكەس, جاھاندانۋعا ىلەسىپ جاڭعىرعانىن جاسىرا الماسپىز. تامىرى تەرەڭ, تاعىلىمى مول تاريحي عۇرپىمىزدىڭ ەجەلگى بەينەسىن ەسكىرتپەي, جولىن جوعالتپاي ساقتاپ كەلە جاتقان ايماقتاردى ايتپاي كەتۋگە بولماس. مىسالعا, قىتاي مەن موڭعوليا قازاقتارىندا كوشپەندىلىك ءالى كۇنگە بار. ونى كوزىمىزبەن دە كورگەنبىز.
قالاي دەسەك تە, كىندىگىڭدى كەسىپ, كىرىڭدى جۋعان كىرشىكسىز مەكەننەن جىراققا جىلجۋ جۇرەگى تاس پەندەنىڭ دە جۇزىنەن ءبىر تامشى جاستى ۇزبەي قويمايتىنى انىق. قيماستىق پەن سىيلاستىق, اۋىلداس پەن باۋىرلاس ەكى جاقتان قىسقاندا ەرىكسىز ەت جۇرەگىڭ ەلجىرەيتىنى تاعى بار. وتانىڭ ءبىر بولسا دا, وتاۋىڭ بولەك بولعاسىن كوشىپ بارعان جەرىڭ كوڭىلگە بىردەن جاعۋى ەكى تالاي. بوتەن ايماق, بوگدە ادام, بولەك اۋىل. قۇشاق اشىپ قۇرمەتتەيتىندەر دە بولادى, سىرتتان كەلدى دەپ سىناي قارايتىندار دا تابىلادى. ال ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز قازاقتىقتىڭ قايماعى, ءسۇيىنباي مەن جامبىلدىڭ ايماعى جەتىسۋدان جەلىپ, الاتاۋدان اسىپ, ارقادان اتتاپ, سوقپاعىن سولتۇستىك قازاقستانعا سالىپ, تايىنشاعا تابان تىرەگەن ەكەن.
جاقىندا جول ءتۇسىپ اتالعان اۋىلعا اتباسىن بۇرعان ەدىك. كەيىپكەرىمىز سەرىك تولىقباي اعامىزدىڭ داستارقانىنان ءدام تاتتىق. اۋىلدىڭ اۋاسىن جۇتىپ, قۇرمەتىن كوردىك. از-كەم اڭگىمەگە تارتتىق.
«مەن وتباسىممەن 2016 جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قونىس اۋداردىم. جاسىراتىنى جوق, العاشقىدا جۇرەكسىندىك. ول جاقتاعى جۇرت قالاي قابىلدايدى ەكەن دەگەن ءۇمىت پەن كۇدىكتىڭ اراسىندا ارپالىسقان ساتتەر دە بولدى. دەگەنمەن ءتۇپ-تامىرى قازاقتىڭ قاراشاڭىراعى بولعان سوڭ, اتاۋى ورىسشا بولسا دا, وتاۋى قازاقتىكى بولعان سوڭ تاۋەكەل دەپ پەتروپاۆل وڭىرىنە قاراي اتباسىن بۇردىق. ول كەزدە ونشاقتى قوي, ساناۋلى سيىرىمىز بار ەدى. بۇل جاققا كەلگەن كۇننەن باستاپ مال شارۋاشىلىعىنا ءمان بەرىپ, مەملەكەتتەن بەرىلەتىن جاردەماقىنى الىپ, تۇرمىسىمىزدى تۇراقتاندىردىق. قازىرگى ۋاقىتتا قويىمىز دا تولدەپ, سيىرىمىز دا كوبەيىپ, تىرشىلىگىمىزگە ءسان بەرە باستادى. قونىس تەپكەن جەرىمىز اۋىلدىق ايماق بولعان سوڭ مالسىز كۇن كورۋ مۇمكىن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە بۇل جاقتا ءسۇت وتكىزەمىن دەسەڭ ارنايى كولىكپەن اۋلادان كەلىپ ءسۇت الىپ كەتەتىنى تاعى بار. مەنىڭ ءبىر تۇسىنگەنىم, مال سانىن كوبەيتىپ, ارتىلعانىن ساتىپ, ءسۇتىن وتكىزىپ اۋىلدىق جەردە دە اۋقاتتى ءومىر سۇرۋگە بولادى. بۇگىنگى جاعدايىما شۇكىرشىلىك ەتەمىن جانە وسى شاعىن شارۋاشىلىعىم ارقىلى شەتەلگە دە دەمالىپ قايتقانىمدى ايتىپ كەتسەم دەيمىن. ءار قازاق «اۋىل – ەل بەسىگى» دەگەن ءتالىمدى ءتامسىلدىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنسە ەكەن», دەيدى سەرىك تولىقباي.
ءيا, «ارەكەتكە بەرەكەت» دەگەن وسىندايدان شىققان شىعار, بالكىم. «قولى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەپ سەرىك اعامىز سەكىلدى ەڭبەكسۇيگىش جاندارعا ايتسا كەرەك. قىسى قارلى بولعانىمەن, جازى جايلى ءجاڭاداۋىر اۋىلىنىڭ ادامدارى كىسىلىك پەن كىشىلىكتىڭ باعاسىن بىلەتىن جاندار ەكەن. تايىنشا توڭىرەگىندەگى اۋىلداردىڭ احۋالىن سۇراعانىمىزدا اۋىل تۇرعىندارى اينالدىرعان 2-3 جىلدىڭ كولەمىندە وڭتۇستىكتەن سولتۇستىككە كەلگەن كوش قالىڭ دەيدى.