قازاقستان • 31 ناۋرىز، 2020

قازاقستان رەسەيدەن بەنزين يمپورتىنا تىيىم سالادى

38 رەتكورسەتىلدى

قازاقستان رەسەي فەدەراتسياسىنان ىشكى نارىققا بەنزين، ديزەل وتىنى مەن اۆياتسيالىق جانارماي اكەلۋگە ۋاقىتشا تىيىم سالادى، - دەپ حابارلايدى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.  

قازاقستان بۇل شەشىمدى ەكسپورتتى ۇلعايتۋ ماقساتىندا قابىلداپ وتىرعانىن ايتادى. شەكتەۋ مەرزىمى ازىرگە 3 اي. سودان كەيىنگى جاعدايدى نارىقتىڭ بەتالىسىنا قاراي رەتتەيدى.  

«سونداي-اق، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەاەو تج كودتارىنىڭ 2709، 2710، 2902، 3403، 3811 توپتارىنا جاتاتىن اۆتوكولىك قۇرالدارىمەن ەل اۋماعىنان اكەتۋگە تىيىمنىڭ الىنىپ تاستالۋىن ەنگىزەدى»، - دەلىنگەن ۆەدومستۆو حابارلاماسىندا.

«فينام» كومپانياسىنىڭ ساراپشىسى الەكسەي كالاچەۆ تە ۇكىمەت رەسەيگە بەنزين يمپورتىن شەكتەۋ ارقىلى ءوزىمىزدىڭ ءموز-دەردىڭ ءونىمىن ۇلعايتامىز دەپ ۇمىتتەنەتىنىن ايتادى. 2019 جىلى رف-عا 1،2 ملن توننا جانار-جاعارماي تاسىمالدانعان.  

الەكسەي كالاچەۆ رف-دان كەلەتىن نەمەسە بىزدەن سول ەلگە جەتكىزىلەتىن جاعار-جانار ماي يمپورتى جىل سايىن ازايىپ كەلە جاتقانىن ايتادى. ەگەر، وسى تەندەنتسيا ساقتالسا، 2020-20210 جىلدارى جانار-جاعارمايعا دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ 100 پايىزىن ءوز كۇشىمىزبەن قامتاماسىز ەتە الامىز. بىراق 100 پايىزدىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءوزى جانار-جاعارماي ونىمدەرى باعاسىن ءوزىمىز قالاعان دەڭگەيگە بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى.

«تەك قانا قاجەتتىلىكتەن ارتىلىپ قالعان قوردى ەكسپورتقا جىبەرۋگە مۇمكىندىك تۋادى»، – دەيدى الەكسەي كالاچەۆ.

الەكسەي كالاچەۆ، جانار-جاعارمايدىڭ كونتراباندالىق جولمەن ەلدەن جىلىستاۋى تۋرالى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. «ىشكى نارىقتاعى باعاعا يمپورت جانە ەكسپورت باعاسىنىڭ سايكەستىگى عانا ەمەس، كورشى ەلدەردىڭ وسى سەگمەنتىندەگى باعا دا ماسەلەنى شەشەدى»، – دەيدى الەكسەي كالاچەۆ.

الەكسەي كالاچەۆتىڭ ايتۋىنشا، قىرعىزستاندا بەنزين باعاسى ەلىمىزدەگىدەن تومەن بولسا، قازاقتىڭ جانار-جاعارمايى سول ەلگە قاراي اعىپ كەتەدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. سەبەبى قىرعىزعا ءبىز ۇسىنعان باعانى رف دا ۇسىنادى. ەگەر، ول ەلدە بەنزين باعاسى ءبىزدىڭ ەلدەن جوعارى بولسا دا ۇكىمەتتىڭ قولىنداعى ەكسپورتتىق سالىق ارقىلى باعانى تەڭەستىرىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بار.

«سوندىقتان ەكسپورتتىق سالىقتى ىشكى نارىقتاعى قاجەتتىلىكتى جانە باعانى ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دەڭگەيدە ساقتاپ قالۋ كەرەك»، – دەيدى الەكسەي كالاچەۆ.

قازاق ۇكىمەتى مەن ساراپشىلاردىڭ بەنزين يمپورتى تۋرالى ايتىسى قىزىپ جاتقاندا، رف-دا بەنزيننىڭ قىمباتتايتىنى بەلگىلى بولىپ قالىپتى.

رەسەيلىك «الپاري» ساراپتامالىق اگەنتتىگىنىڭ ساراپشىسى اننا بودروۆا بيىل رەسەيدە بەنزين باعاسى 5 پايىزعا نەمەسە ودان دا جوعارى پايىزعا كوتەرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.

رف باعانى رەتتەپ وتىراتىن قۇزىرلى ورىنداردىڭ، رف ورتالىق بانك ۇسىنعان مالىمەتتەردە باعانىڭ كوتەرىلۋىنە 2019 جىلى، ەكى كەزەڭمەن جۇرگىزىلگەن اكتسيزدىك الىم سەبەپ بولىپتى. اكتسيزدىك الىمنىڭ العاشقىسى 2019 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا، ەكىنشىسى 1 ماۋسىم كۇنى جۇرگەن. «2018 جىلى رف-دە بەنزين باعاسى 7،3 پايىزعا ءوستى. بۇل فاكتورعا 2017 جىلى بەنزين ءۇشىن اكتسيزدىك الىم كوتەرىلمەگەنى سەبەپ بولعان. اكتسيزدىك سالىم تەك ديزەل وتىنى ءۇشىن عانا كوتەرىلگەن»، – دەيدى اننا بودروۆا جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە.

رف اكتسيزدىك سالىم سيندرومىنان كەيىن جيىن-تەرىم ناۋقانى باستالار كەزدە جانار-جاعارماي باعاسى دا «قوزعالا» باستايدى ەكەن. باعانىڭ شىرقاۋ شەگى – ماۋسىمنىڭ سوڭى مەن شىلدە ايىندا بايقالادى. سەبەبى سول ۋاقىتتا شارۋالاردىڭ قولىنا سۋبسيديا ءتيىپ، جانار-جاعارمايدىڭ ارتىق قورىن باعا ارزان كەزدە الىپ قويۋعا تىرىسادى ەكەن. «2020  جىلداعى بەنزين باعاسى ءوسىمىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشىنىڭ جوعارعى شەگى 8، 5 پايىز بولۋى مۇمكىن. ال ديزەل وتىنىنىڭ باعاسىندا وزگەرىس بولمايدى. باعانىڭ وسىمىنە سەبەپ بولاتىن فاكتورلاردىڭ ءبارى رەتتەۋگە كونەتىن ءالسىز فاكتور»، – دەيدى اننا بودروۆا.

وتاندىق ساراپشىلار بولسا، «ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى، «Kazenergy-ءدىڭ» الدىن-الا بەنزين باعاسىن رف-داعى باعامەن تەڭەستىرەمىز دەپ ۇكىمەت اتىنا ۇمتىلىسىنىڭ سەبەبى رەسەيدىڭ باعا ساياساتىنداعى وزگەرىستەر سەبەپ بولىپ وتىرعانىن ايتادى. سەبەبى ول ەلدىڭ «بەنزين باعاسى 8،5 پايىزعا وسەدى» دەگەن بولجامى ءبىز ءۇشىن قاشىپ، قۇتىلا المايتىن كولەڭكە بولعالى تۇر.

قارا كۇزدە «نەگە؟» دەگەن سۇراقتىڭ سالماعى ارقاسىنا قاتتى باتىپ كەتپەۋ ءۇشىن، ول ەلدەن سوعاتىن داۋىلدىڭ ىقپالىن السىرەتۋ ءۇشىن جوعارىدا اتالعان ەكى مەكەمە وسىنداي قادامعا بارىپ وتىر. «رف-مەن ءبىزدى ەاەو شارتتارى بىرىكتىرەدى. سول سەبەپتى باعانى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەستىرىپ وتىرعاندار – ۇتىلمايدى. بىزگە ءۇشىنشى جول جوق»، – دەيدى الەكسەي كالاچەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار