رۋحانيات • 27 ناۋرىز، 2020

مۇحيدا-ءشايبان

190 رەتكورسەتىلدى

ءبىر اندەر بولادى، ءبىر عانا ەلدە، ءبىر عانا جەردە ايتىلادى. ويتكەنى ول ءان و باس­تا سول توپىراقتا تۋعان. سول توڭىرەكتىڭ انشىلەرى عانا بىلەدى. كەلە-كەلە ول ونەرپازدار دۇنيەدەن وتەدى. ەسىل ءان يەسىنەن ايىرىلىپ، قاراپايىم جانداردىڭ جۇرەگىندە عانا ساقتالعان. بىراق ءورىس جايا الماعان...

ال ءبىر كۇندەرى ول ءاندى تال­عامى بيىك ورەلى ءانشى ورىنداي باستايدى. سول كەزدە بىرتە-بىرتە ءاننىڭ «تۇساۋى» كەسىلگەندەي بولىپ، ءورىسى كەڭەيىپ، الىس-الىس جەرلەرگە ايان بولىپ، جاڭا تۋعان ءان سەكىلدى جۇرتتى ەلەڭ ەتكىزىپ، سۇيسىندىرە باۋرايدى. ول، ارينە، ءانشىنىڭ بيىك تالانتىنا بايلانىستى تىلسىم قۇبىلىس. سونداي بۇيىعى اندەردىڭ ءبىرى – «مۇحيدا-ءشايبان».

1982 جىلدىڭ سارشاتامىز كەزى، شاكىرتىم قايرات بايبوسىنوۆ قاسىندا جاڭا عانا قوسىلعان كەلىنشەگى رابيعا، اناسى تورىشا بار ءبىزدىڭ ۇيدە قوناقتا وتىردى. تورىشا اپا ءبىزدىڭ ەلدە اسان ەسىمدى بەلگىلى اتامىزبەن ايتەۋىر ءبىر سۇيەك جاقىندىعىن، ءيا، ەسكى قۇدالىقتارىن ايتىپ، شەشىلە سوي­لەدى. اڭگىمە بىرتە-بىرتە ۇي­لەسە بەردى. ءبىر كەزدە ول كىسى جا­ڭاارقا جاعىنا بەلگىلى ءبىراز بەي­مالىم اندەردى نازىك ۇنىمەن سىزىلتتى. داۋىسى سۇيكىمدى ەكەن. بىزگە ك ۇلىمسىرەي قاراپ:

دۇنيە، وتكەنىڭ بە

ەكى-اي كەلمەي،

تابانى تارلان بوزدىڭ

گۋلەر جەلگە-اي.

ولەڭدى گۋلەت دەسەڭ گۋلەتەيىن،

قوڭىردان قوي ورگىزىپ

كوشكەن ەلدەي.

ساعىندىم، اينام،

ساعىندىم سەنى!

قونعانى اۋىلىمنىڭ

شاتقاراعان،

كوردىڭ بە، ەكى بالا

ات قاراعان.

تۇسكەندە سەن ەسىمە، بەۋ،

قاراعىم،

كوزىڭنەن اينالايىن جالت

قاراعان.

مۇحيدا-ءشايبان،

ا-حا-حاۋ، ءۇري-اي!

ولەڭدى ايت دەگەندە

ايال بولماس،

جانىڭدى ايالاعان الاڭ

قويماس.

بارىندا ورالىڭنىڭ

وينا دا كۇل،

دەگەنى بۇرىنعىنىڭ جالعان

بولماس.

مۇحيدا-ءشايبان،

ا-حا-حاۋ، ءۇري-اي!-دەپ،

ويلانا توقتادى.

ءسويتتى دە: ء«وي، قۇداي-اي، قۇر­عىر داۋىس باياعىداي ەمەس، جاس كەزىمىزدە جايلاۋدىڭ تورىنە شى­عىپ الىپ، التىباقان تەپكەندە وسى «مۇحيدا-ءشايباندى» ەكەۋ-ەكەۋ بولىپ ايتۋشى ەدىك. سوندا اۋىلدىڭ ۇلكەن كىسىلەرى كەلىپ، بىزدەرگە قىزىعىپ، مولدىرەپ قا­نا تىڭداپ تۇرۋشى ەدى. ە، ول كۇن­دەر ءوتتى، كەتتى. بۇگىندە ونى وت با­سى، وشاق قاسىندا عانا ايتام. مىنا قايرات ونى بەس-التى جاسىنان بىلەدى، ءۇنى وسى انگە جاقسى كەلەدى»، دەدى.

ءبىزدىڭ ۇيدەگى وسى وتىرىس­تا «مۇحيدا-ءشايبان» وسىلايشا جارق ەتە ءتۇستى. ونى ءار كەز ىشتەي اندەتىپ ءجۇردىم. كەلە-كەلە بۇل ءاندى سوناۋ الپىسىنشى جىلداردىڭ باس كەزىندە جاڭاارقاداعى جەڭىس اۋىلىندا اتاقتى ءانشى يگىلىك وماروۆتان، كورشىلەس كارل ماركس اۋىلىندا تۇراتىن كولماعامبەتتەن تىڭ­داعانىم ەمىس-ەمىس ەسكە ءتۇستى. ەندى، مىنە، «مۇحيدا-ءشاي­­باننىڭ» قوڭىرلاتا سىزىلاتىن ءليريزمى ادامنىڭ جان-جۇرەگىن سىرلى سەزىممەن كەرەمەت تولقىتادى ەكەن. ءبىر كۇندەرى قايرات بايبوسىنوۆتى شاقىرىپ، «مۇحيدا-ءشايباندى» راديوعا جازدىردىق. ەفيردەن بەرىلە باس­تاعان كۇننەن باستاپ بۇل انگە دەگەن جۇرت ىقىلاسى ەرەكشە بولدى. ءان حالىققا تەز تارادى. ونى ورىنداۋشىلار دا كوبەيە بەردى. ءاننىڭ باعى اشىلدى!

 

ءىليا جاقانوۆ،

قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، كومپوزيتور، ونەر زەرتتەۋشىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى: جولاۋشىلار اعىنى مەن كولىك سانى ازايدى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 18:10

بەتپەردە كيگەن كوكتەم - 6

قوعام • بۇگىن، 17:09

د دارۋمەنى - ينفەكتسيالاردىڭ «جاۋى»

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:47

شىمكەنت: تسيفرلى وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 15:58

ازيانىڭ احۋالى قانداي بولماق

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ولار ءۇي بەتىن كورمەي كۇرەسۋدە

ايماقتار • بۇگىن، 14:42

ۇقساس جاڭالىقتار