كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن ءبىر شىندىق بار, ول – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بالا كەزدەن-اق اۋىلداستارىن دارىندىلىعىمەن تاڭعالدىرعاندىعى. وسى سەبەپتى دە ويلاۋ جۇيەسىنىڭ جۇيرىكتىگى, زەرەكتىگى, العىرلىعى جانە باتىلدىعى, سەزىمتالدىعى, تاعى باسقا تابيعي قىرلارىمەن تانىلعان نۇرسۇلتاننان كەلەشەكتە ۇلتىن سۇيەتىن كەمەل ازامات بوپ شىعاتىندىعىنا جەرلەستەرى شەك كەلتىرمەپتى.
كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن ءبىر شىندىق بار, ول – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بالا كەزدەن-اق اۋىلداستارىن دارىندىلىعىمەن تاڭعالدىرعاندىعى. وسى سەبەپتى دە ويلاۋ جۇيەسىنىڭ جۇيرىكتىگى, زەرەكتىگى, العىرلىعى جانە باتىلدىعى, سەزىمتالدىعى, تاعى باسقا تابيعي قىرلارىمەن تانىلعان نۇرسۇلتاننان كەلەشەكتە ۇلتىن سۇيەتىن كەمەل ازامات بوپ شىعاتىندىعىنا جەرلەستەرى شەك كەلتىرمەپتى.
«مەنىڭ دنەپرودزەرجينسك ۋچيليششەسىندە ءبىر جارىم جىلدىڭ ىشىندە العان ءبىلىمىمدى, – دەپ جازدى ەلباسى «ادىلەتتىڭ اق جولى» اتتى كىتابىندا, – ەشبىر جوعارى وقۋ ورنى بەرەتىن بىلىممەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. قالاي بولعاندا دا, كەيىنىرەك ينستيتۋتتا مەتاللۋرگيا عىلىمىن تەرەڭىرەك مەڭگەرگەن كەزدە ماعان ءبارى دەرلىك انىق بولدى. ال مۇنىڭ ۇستىنە الىنعان پراكتيكالىق داعدىلارىمدى قوساتىن بولسام, وندا ول تۋرالى بىردەڭە ايتۋ قيىن».
وسى سوزدەردە اقيقات جاتىر. ويتكەنى, نۇراعانىڭ زامانداستارىنىڭ كوپشىلىگى ون جىلدىق, ءتىپتى ءۇش كلاستىق بىلىممەن ەلدى مەكەندەردى, اۋدانداردى, ءىرى ۇجىمداردى باسقارعاندار. وسىعان قاراپ, اللا تاعالا ءاربىر كىسىگە سانا مەن اقىل-ويدى, كەمەڭگەرلىكتى تۋا ءبىتتى سىيلايدى-اۋ دەگەن پىكىرگە ەرىكسىز يلاناتىن سياقتىسىڭ.
الىسقا بارماي-اق, باس كەيىپكەرىمىزدىڭ اكە-شەشەسىن مىسالعا كەلتىرەر بولساق, جوعارىداعى پىكىرىمىزدىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەر ەدىك. اكەسى ءابىش تە, اناسى ءالجان دا كوزى اشىق, ساناسى وياۋ, ونەرلى, اتا سالتىن قاستەر تۇتقان, ءوز ۇلتى ءۇشىن ەش جاقسىلىعىن اياماعان جاندار بولدى.
مەتاللۋرگتەردىڭ كسرو ىدىراعانعا دەيىن جالاقىسى قوماقتى بولىپ كەلگەندىگى جاسىرىن فاكت ەمەس. «مەنىڭ ايلىعىم 400 رۋبل ەدى, ياعني وبكومنىڭ جالاقىسىنا تەڭ دەگەن ءسوز, سونىڭ جارتىسىن اكەمە سالىپ تۇردىم. سويتسەم, قايران قارتىم اۋىلداعى تۇرمىسى اۋىر وتباسىلارىنا تاراتىپ بەرىپ وتىرىپتى عوي», – دەپ ەسىنە الادى كەيىننەن ن.نازارباەۆ.
تاعى ءبىر بۇلتارتپاس شىندىق سول, ونىڭ مەتاللۋرگ بولماعان كۇننىڭ وزىندە تانىمال ادام اتاناتىندىعى ەدى. دالەلدەپ كورەلىك.
بىرىنشىدەن, نۇراعادان تالانتتى جۋرناليست شىعار ەدى. ول سوناۋ 1958 جىلى, مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەندە اۋداندىق «كوممۋنيزم ءۇشىن» گازەتىندە ءوزىنىڭ قالامگەرلىك دارىنىن تانىتقان. وقۋشى نۇرسۇلتاننىڭ «ونىڭ قۋانىشى» اتتى شاعىن ماقالاسىن وقىپ كورەلىك: «اباي اتىنداعى قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى اجىباەۆ اۋەسحان بيىل العاش رەت سايلاۋعا قاتىستى. ەندى ول جاس ازامات.
– بۇل كۇننىڭ قۋانىشىن ەشقاشان ۇمىتا المايمىن, – دەيدى ول.
اۋەسحان قازىر 10-كلاستا وقيدى. ونىڭ تۋعاندارى «1-ماي» سوۆحوزىنىڭ 1-ۋچاسكەسىندە تۇرادى. اكەسى پەنسيونەر. ول مەنىڭ 1-كلاستان باستاپ بىرگە وقيتىن كلاستاس دوسىم. وسى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە اۋەسحان ساباقتان قالعان ەمەس. ارۋاقىتتا كلاستاعى زەرەك, جاقسى وقيتىن وقۋشىلاردىڭ قاتارىندا كەلەدى. قوعام جۇمىسىن دا بەلسەنە ارقاشان مۇقيات ورىندايدى.
اۋەسحاننىڭ قارت اكەسى ءوزىنىڭ جاسىنا قاراماي, كولحوز شارۋاشىلىعىنا بەلسەندى ارالاسادى. مەن ءبىر بارعانىمدا ول كىسى: «ەلدىڭ ءبارى ەڭبەك ەتىپ جاتقاندا, مەن قالاي قاراپ وتىرامىن؟» – دەدى. قارت اكەنىڭ ەڭبەككە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى اۋەسحاننىڭ دا بويىنا سىڭگەن شىنايى سەزىمدەردىڭ ءبىرى. جازعى دەمالىس باستالىسىمەن اۋەسحان اكەسىنە كومەكتەسۋگە كولحوزعا جۇمىسقا كىرەتىن. تۇرعان كومباين, تراكتورلاردى كورسە بولدى-اق: «شىركىن, مەن سولاردىڭ ءتىلىن بىلسەمشى», – دەيدى قۇمارتا.
وسى سۇيىسپەنشىلىك قازىر اۋەسحاننىڭ كەلەشەگىنە جول كورسەتكەن سياقتى. ونىڭ ارمانى – مامان مەحانيزاتوردىڭ ءبىرى بولىپ, ءوز كولحوزىندا جۇمىس ىستەۋ.
مىنە, اۋەسحان 16 مارتتا – سسسر جوعارعى سوۆەتىنىڭ سايلاۋىنا تولىق پراۆولى سوۆەت ازاماتى بولىپ قاتىستى. كلاستاس دوستىڭ بۇل قۋانىشى بارىمىزگە دە ورتاق». ن.نازارباەۆ, 10-كلاسس وقۋشىسى, «كوممۋنيزم ءۇشىن» گازەتى. 19 ناۋرىز, 1958 جىل.
50-جىلداردىڭ ورتاسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى سىچۋان پروۆينتسياسى تسزىاۋن قالاسىنداعى №5 ورتا مەكتەپتىڭ وقىتۋشىسى چجوۋ باي-سياو بلكجو ورتالىق كوميتەتىنە حات جازىپ, سوۆەتتىك ءبىر جاس ازاماتپەن تانىستىرۋدى وتىنگەن. بۇل حات جانە ونىڭ سۋرەتتەرى قاسكەلەڭدەگى اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تاپسىرىلادى. الايدا, بولاشاق ەلباسىنىڭ ءوزى جاۋاپ حاتىندا جازعانىنداي, قىتاي ءتىلىن بىلەتىن كىسىنى تابۋ قيىن ەدى. اۋداندىق گازەتتىڭ رەداكتورى ۇسەنباي تاستانبەكو
