
قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ساپاسىن «بەسوبا سيندرومى» كەزىپ ءجۇر. قازىرگى تاڭدا «قۇرىلىس ساپاسى», «بەسوبا سيندرومى» دەگەن سوزدەر سينونيمعا اينالعان. قازاقستاندا قۇرىلىس ساپاسى نەگە ناشار دەسە, «بەسوبا سيندرومى» جايلاپ العان عوي دەيدى. ال «بەسوبا سيندرومى» دەسە, الاياقتىق, كوزبوياۋ, جاۋاپسىزدىق, «وتكات», سىبايلاستىق دەگەن سۇمدىقتار ءورىپ شىعادى.
«تەاتر كيىم ىلگىشتەن باستالاتىنى» سياقتى, بىزدە قۇرىلىستىڭ قانداي ءتۇرى بولماسىن تەندەردەن باستالادى. جابايى كاپيتاليزمنىڭ جەمقور شەنەۋنىكتەرى ويلاپ تاپقان بۇل «تەندەر» دەگەن بالەڭىز بەلگىلى ءبىر ماقساتقا بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىنى بولىسكە سالۋدىڭ تاماشا تاسىلىنە اينالدى. ايتپەسە, كەشەگى كەڭەس زامانىندا تەندەرسىز-اق تالاي تاماشا قۇرىلىس نىساندارى بوي كوتەردى عوي. «بالىق باسىنان ءشىريدى» دەمەكشى, بۇگىنگى تەندەرىڭىز بولاشاق قۇرىلىس نىسانىنىڭ ساپاسىنا سىزات تۇسىرەتىن العاشقى باسپالداق ەكەن.

قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ساپاسىن «بەسوبا سيندرومى» كەزىپ ءجۇر. قازىرگى تاڭدا «قۇرىلىس ساپاسى», «بەسوبا سيندرومى» دەگەن سوزدەر سينونيمعا اينالعان. قازاقستاندا قۇرىلىس ساپاسى نەگە ناشار دەسە, «بەسوبا سيندرومى» جايلاپ العان عوي دەيدى. ال «بەسوبا سيندرومى» دەسە, الاياقتىق, كوزبوياۋ, جاۋاپسىزدىق, «وتكات», سىبايلاستىق دەگەن سۇمدىقتار ءورىپ شىعادى.
«تەاتر كيىم ىلگىشتەن باستالاتىنى» سياقتى, بىزدە قۇرىلىستىڭ قانداي ءتۇرى بولماسىن تەندەردەن باستالادى. جابايى كاپيتاليزمنىڭ جەمقور شەنەۋنىكتەرى ويلاپ تاپقان بۇل «تەندەر» دەگەن بالەڭىز بەلگىلى ءبىر ماقساتقا بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىنى بولىسكە سالۋدىڭ تاماشا تاسىلىنە اينالدى. ايتپەسە, كەشەگى كەڭەس زامانىندا تەندەرسىز-اق تالاي تاماشا قۇرىلىس نىساندارى بوي كوتەردى عوي. «بالىق باسىنان ءشىريدى» دەمەكشى, بۇگىنگى تەندەرىڭىز بولاشاق قۇرىلىس نىسانىنىڭ ساپاسىنا سىزات تۇسىرەتىن العاشقى باسپالداق ەكەن.
ءبىز سوڭعى جىلدارى ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق سالانى جاپپاي جايلاپ العان جەمقورلىق قىلمىس تۋرالى ءجيى ايتامىز. سول جەمقورلىققا مەملەكەتتىك اۋقىمدا جايلى جاعداي تۋعىزاتىن, بيۋدجەتتەن بولىنگەن ماقساتتى قارجىلاردى جۇمساۋعا رۇقسات بەرەتىن وسى تەندەرلەر بولىپ شىقتى. ەلىمىزدەگى «جەڭ ۇشىنان جالعاسقان مۇنداي جەمقورلىقتىڭ» تەرەڭدەگەنى سونشالىق, مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرە باستادى. توندىرگەنى سول ەمەس پە, كۇنى كەشە عانا شەتەل «اسقان» اعايىندى بەرگەي جانە امانجان رىسقاليەۆتاردىڭ اتىراۋ وبلىسىندا جاساعان جەمقورلىقتارىنىڭ سالدارىنان مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن جىمقىرىپ كەتكەن قارجىلارى 72 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ وتىرسا, قازاقستاننىڭ بۇكىل دەنساۋلىق سالاسىنا 2012 جىلى بيۋدجەتتەن ءبولىنگەن قارجى 78 ميلليارد تەڭگە بولعان ەكەن. ءسويتىپ, قانداي دا بولماسىن قۇرىلىس نىسانىنىڭ بولاشاعى ساۋداعا سالىناتىن تەندەردە جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن الدىن الا شەنەۋنىكتەردىڭ, تەندەرلىك كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ اۋزىن «مايلاۋ» قاجەت. «جازىلماعان زاڭ» جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن بۇل قىلمىستىق پارانى «وتكات» دەيدى. «وتكاتسىز» ءبىردە-ءبىر مەملەكەتتىك تەندەر وتكىزىلمەيتىنىن مينيستردەن باستاپ, قاراپايىم قۇرىلىسشىعا دەيىن بىلەدى. بىراق, بىلسە دە بىلمەگەن بولادى. ويتكەنى, ول – «جازىلماعان زاڭ», بيلىك تۇتقاسىن ۇستاعانداردىڭ بايلىق كوزى.
تەندەر وتكىزۋدەگى باستى ماقسات – بولاشاق نىساندى سالاتىن مەردىگەر ۇيىمنىڭ تاپسىرمانى ورىنداي الاتىن الەۋەتىن انىقتاۋ. باسقاشا ايتساق, مەردىگەر قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ نىساندى ساپالى ءارى دەر كەزىندە سالۋعا ەكونوميكالىق, تەحنيكالىق مۇمكىندىگى مول, ماتەريالدىق جانە قارجىلاي قۋاتى جەتكىلىكتى بولۋى كەرەك. ال ءبىزدىڭ قۇرىلىس سالاسىندا وتكىزىلەتىن كەيبىر تەندەرلەردە جۇمىس جۇرگىزەتىن جالعىز تراكتورى مەن جارتى كرانى دا جوق جالعان كومپانيالار جوبالىق-سمەتالىق قۇنى ميلليونداعان, ءتىپتى, ميللياردتاعان تەڭگە بولاتىن قۇرىلىس نىساندارىنىڭ تەندەرىن جەڭىپ الا بەرەدى. ءتىپتى, تاقىر جەردە تۇراتىن ەكى-ءۇش ادامنان قۇرالعان «اتى بار, زاتى جوق» كومپانيانىڭ جۇزدەگەن ميلليون تەڭگە تۇراتىن تەندەردى ۇتىپ العان مىسالدارى قازاقستان ءۇشىن تاڭسىق ەمەس. ويتكەنى, ولاردىڭ بيلىك تىزگىنىن ۇستاعان نەمەسە تەندەرلىك كوميسسيادا وتىرعان «كوكەلەرى» مىقتى.
ءسويتىپ, جاڭاعى تاقىردان پايدا بولعان جالعان كومپانيا جالپى قۇنى جۇزدەگەن ميلليون تەڭگە تۇراتىن قۇرىلىس نىسانىنىڭ زاڭدى تۇردە باس مەردىگەر ۇيىمى بولىپ شىعا كەلەدى. وسىنداي جاناشىرلىق «كومەگى» ءۇشىن ولار بولاشاق قۇرىلىس نىسانىنا بولىنگەن قارجىنىڭ 15-20 پايىزىن, كەيبىر جاعدايلاردا 30 پايىزىن كوكەلەرىنىڭ كومەيىن مايلايتىن «وتكاتقا» بولەدى. قالعان قارجىنىڭ جارتىسى ن ءوز پايدالارىنا جاراتىپ, قالعان جارتىسىنا قۇرىلىس سالاتىن قوسالقى مەردىگەر كومپانيالاردى («سۋبپودريادششيك») جالدايدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بىزدە قۇرىلىس نىسانىن سالۋعا بولىنگەن سمەتالىق قارجىنىڭ جارتىسى قۇرىلىس سالۋعا رۇقسات بەرەتىن, جەر بولەتىن جانە باسقا قۇزىرلى ورگاندارعا «پارا» رەتىندە جۇمسالادى ەكەن. قالعان قارجى قۇرىلىس نىسانىن سالۋعا جەتىمسىز بولعاندىقتان مەردىگەر ۇيىمدار بارلىق مۇمكىن بولعان جاعدايدان ۇنەمدەپ, مەيلىنشە, ارزان ءارى ساپاسىز قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانادى. قۇرىلىسشىلاردىڭ جالاقىسىنان دا جونىپ-جىمقىرىپ, ءتىپتى, از-مۇز اقشا تولەپ, گاستاربايتەرلەردى كوپتەپ تارتادى. ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ قۇرىلىس الاڭدارىندا ءتيىستى تاجىريبەسى مەن كاسىبي ماماندىعى جوق ادامدار جۇمىس جاسايدى, بۇل جاڭادان سالىنعان تۇرعىن ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك عيماراتتاردان كورىپ وتىرعانداي, وكىنىشتى زارداپتارعا سوقتىرادى.
قازاقستاننىڭ قۇرىلىس سالاسىن جايلاعان ساپاسىزدىق مىسالدارى جۇيكەڭدى شىمىرلاتىپ, زارەڭدى ۇشىرادى. تىنىمسىز باق-تار كۇن قۇرعاتپاي تاراتىپ جاتقان بۇل حابارلار «بەسوبا سيندرومىنان» زارەزاپ بولعان حالىقتىڭ ۇرەيىن الۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن ومىرگە كەلگەن «بالاپان» باعدارلاماسى اياسىندا شىمكەنت قالاسىندا وتكەن جىلى «الپامىس» اتتى بالالار باقشاسى پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. زاماناۋي جاڭا ۇلگىمەن 320 بۇلدىرشىنگە ارناپ سالىنعان «الپامىس» بالا باقشاسىنىڭ بۇل وڭىردە بالاماسى جوق. مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ 420 ميلليون تەڭگە قارجىسىنا سالىنعان وسى جاڭا بالا باقشانىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەنىنە ءبىر جىل بولماي جاتىپ, قۇلاۋعا شاق قالدى. بيىلعى جازداعى نوسەرلى جاڭبىردان كەيىن «پاراسات سەرۆيس» جشس-ءنىڭ تەمىرتاۋ قالاسىندا تۇرعىزعان جاڭا بالاباقشا عيماراتىنىڭ ىرگەتاسى وپىرىلا باستادى...
پەتروپاۆل قالاسىنىڭ يۋبيلەينىي كوشەسى, 9 «ب» مەكەنجايىندا 2011 جىلى عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن 9 قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قابىرعالارى قاقىراپ كەتتى. كوممۋنالدىق جالعا بەرىلگەن بۇل جاڭا تۇرعىن ۇيدەن باسپانا كەزەگىندە 17-20 جىل بويى تۇرعان بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى, مۇگەدەكتەر پاتەر كىلتىن العان بولاتىن. تۇرعىنداردىڭ قۋانىشى ۇزاققا سوزىلمادى. بيىلعى جىلدىڭ باسىندا ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا جاڭادان سالىنعان بۇل تۇرعىن ءۇيدى «اپاتتى جاعدايدا» دەپ تاپتى. ول, ول ما, «قۋىرداقتىڭ كوكەسىن تۇيە سويعاندا كورەسىڭ» دەمەكشى, اپاتتى جاعدايداعى 9 قاباتتى ۇيگە كورشىلەس سالىنىپ جاتقان يۋبيلەينايا كوشەسى, 9 «ۆ» مەكەنجايىنداعى 126 پاتەرلى تاعى ءبىر جاڭا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى «پايدالانۋعا جارامسىز» دەپ تانىلدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ اعا پروكۋرورى ت.شۇكەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇرىلىس نىسانىن سالۋعا 514 ميلليون تەڭگە بيۋدجەت قارجىسى جۇمسالىپتى. قۇنى سۇراۋسىز بيۋدجەت قارجىسى تاعى دا جەلگە ۇشتى.
وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن اقمولا وبلىسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەردىڭ جاڭا عيماراتى جىل وتپەي جاتىپ جارامسىز بولىپ قالدى. توبەسى وپىرىلىپ, قابىرعالارى سوگىلگەن بۇل عيماراتتا ەم قولدانۋ ءتىپتى, مۇمكىن بولمادى. بيۋدجەتتەن بولىنگەن 300 ميلليون قارجى تاعى دا قۇردىمعا كەتتى. تىزە بەرسەك, مۇنداي كەلەڭسىز مىسالداردى مەملەكەتتىك بيۋدجەت قارجىسىمەن قۇرىلىس نىساندارىن سالىپ جاتقان بارلىق ءوڭىرلەردەن كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. ەڭ كەرەمەتى, وسى ايتىلعان وقيعالاردىڭ بارلىعىندا دا بيۋدجەتتىڭ ميلليونداعان قارجىسىن تالان-تاراجعا سالىپ, ساپاسىز قۇرىلىس نىساندارىن پايدالانۋعا بەرگەن مەردىگەر قۇرىلىس ۇيىمدارى دا, ونى قابىلداپ العان قۇزىرلى ورگاندار دا جاۋاپقا تارتىلعان جوق. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى, بىزدە بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ناعىز جاناشىر يەسى جوق. حالىق بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءوز يگىلىگى ەكەنىن تولىق ءتۇسىنىپ بولعان جوق. ال بيلىك باسىنداعىلار ءۇشىن حالىققا قاتىستىنىڭ ءبارى قادىرسىز.
قازاقستانداعى قۇرىلىس ساپاسىنىڭ ماسقاراسىن شىعارىپ, شاڭىراعى ورتاسىنا تۇسكەن «بەسوبا» تۇرعىن ءۇي كەشەنى ءبىراز ماسەلەنىڭ بەتىن اشىپ بەردى. ونىڭ ەڭ باستىسى, قۇرىلىس سالاسىن جەگى قۇرتتاي قاۋلاپ كەتكەن «وتكاتتىڭ» سالدارىنان نىساندى تۇرعىزۋعا قارجىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بولىپ وتىر. قارجى تالان-تاراجعا تۇسكەندىكتەن قۇرىلىس كومپانيالارى ارزان, ساپاسىز قۇرىلىس ماتەريالدارىن قولدانادى. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى قۇرىلىسشىسى ۇزاقباي ايتجانوۆ ءبىر سۇحباتىندا بىلاي دەيدى: «ساپاسىز قۇرىلىس ماتەريالدارىنان تۇرعىزىلعان عيماراتتىڭ بەرىكتىگى ناشار, ونداعى قاۋىپسىزدىك تە تومەن بولادى. ءاربىر قۇرىلىس نىسانىنىڭ قاۋىپسىزدىگى – ونى ەرتەڭگى كۇنى مەكەن ەتەتىن ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگى دەپ تۇسىنگەن ابزال. مىنە, وسىدان كەلىپ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى تۋىندايدى. ال سىرتى جىلتىر, ىشكى ساپاسى سىن كوتەرمەيتىن ماتەريالداردان سالىنعان قۇرىلىس قاۋىپسىزدىككە كەسەل. ماسەلەن, قۇرىلىستا ارماتۋرا – ەڭ قاجەتتى تۇعىر بولىپ تابىلادى. وسى ارماتۋرا ءوز ەلىمىزدە وندىرىلمەگەندىكتەن, رەسەي مەن ۋكراينادان الاتىن ەدىك. كەيىنگى جىلدارى و لاردىڭ ورنىن قىتاي ارماتۋراسى الماستىرا باستادى. سىرتىنان قاراساڭ, ەشبىر ايىرماشىلىعى جوق, ەكەۋى دە سوم تەمىر, ال ساپاسى جاعىنان كەلسەك, قىتاي ارماتۋراسى ءالسىز, ۇزاققا شىداماي وپىرىلىپ كەتەدى. ونى ويلاپ جاتقان ەشكىم جوق, باعاسى ارزان قىتاي ارماتۋرالارىن بەتون اراسىنا قۇيىپ تاستايدى. قانشاعا باراتىنى بەلگىسىز, ازىرگە تىرەگى ءالسىز عيماراتتار بوي تۇزەپ جاتىر.
قازاقستاندا قۇرىلىس يندۋسترياسى داميدى دەگەلى قاشان. باسقاسى باسقا, توننالاپ شەتەل اسىرىلىپ جاتقان قازاقستاندىق تەمىر قالدىقتارىنان (مەتاللولوم) ارماتۋرا شىعاراتىن ءوندىرىس قالىپتاستىرۋعا بولادى عوي. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءبىز قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ 80 پايىزدان استامىن شەتەلدەردەن تاسىمالدايدى ەكەنبىز. ونىڭ ىشىندەگى ەڭ قوماقتىسى قىتايدان اكەلىنەتىن قۇرىلىس ماتەريالدارى كورىنەدى. وسىدان-اق, بىزدەگى قۇرىلىس ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن كورۋگە بولادى.
ەكىنشى جاعىنان شەتەلدەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن ساتىپ الۋ دەگەن ءسوز سول ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىنا ميللياردتاعان دوللار قارجى قۇيۋ دەگەن ءسوز. ياعني بوتەن ەلدىڭ بيۋدجەتىن تولىقتىرىپ, ەكونوميكاسىن كوتەرۋگە ۇلەس قوسۋ. بۇل ماسەلەنىڭ استارىندا دا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ كوكەيكەستى جاعداياتتارى جاتىر. سوندىقتان, بۇل مەملەكەت نازارىندا بولاتىن وتە كۇردەلى ماسەلە. كەيبىر مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى قازىرگى قۇرىلىس سالاسىنىڭ دامۋى وتكەن عاسىردىڭ 80-ءشى جىلدارىنىڭ دەڭگەيىنە جەتپەيتىن كورىنەدى. ول كەزەڭدە بۇكىل رەسپۋبليكامىزدىڭ اۋماعىندا جۇيەلى تۇردە قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, سول جىلدارى ەلىمىزدە ونداعان عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جۇمىس جاسادى. ولاردىڭ ارقايسىسى قۇرىلىسقا قاجەتتى ماتەريالداردى انىقتاپ, ولاردى ازىرلەۋ تەحنولوگيالارىن قالىپتاستىراتىن. بۇگىندە وسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ ءىزى دە جوق. 80-ءشى جىلدارى قازاقستاندا 4 ءىرى تسەمەنت زاۋىتى بولاتىن. قازىرگى سانى بار, ساپاسى جوق تسەمەنت زاۋىتتارى سول 4 زاۋىتتىڭ شىعاراتىن ءونىمىنىڭ جارتىسىن دا يگەرە الماي وتىر. قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن قانشاما فابريكالار مەن دايىن قۇرىلىس بلوكتارىن شىعاراتىن كومبيناتتار قيراتىلدى. سول كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىندا دەرلىك سيليكات كىرپىشىن شىعاراتىن زاۋىتتار جۇمىس ىستەپ, سيليكات ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى دامىعان ەدى. قازىر سول سيليكات كىرپىشىن شىعاراتىن زاۋىتتاردىڭ جۇرناعى قالمادى. قۇرىلىس سالاسىنىڭ ماماندارى قۇرىلىس بلوكتارىن, سيليكات كىرپىشتەرىن شىعاراتىن سول ءبىر ءوندىرىستى قايتادان قولعا الۋ قاجەتتىگىن العا تارتادى. ءوز قولىمىزبەن قيراتقان نارسەنى قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ دە وڭاي بولىپ جاتقان جوق.
قۇرىلىستىڭ ساپاسىنا اسەر ەتەتىن ەكىنشى ماڭىزدى فاكتور, قۇرىلىس الاڭدارىنداعى مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى ەكەندىگى داۋسىز. «بەسوبا سيندرومى» بۇل سالادا دا قوردالانعان ءبىراز كەمشىلىكتىڭ بەتىن اشتى. «بەسوبا» تۇرعىن ءۇي كەشەنىن سالۋعا قاتىسقان ينجەنەرلەردىڭ ءبىرى شاڭىراعى ورتاسىنا تۇسكەن بۇل بەس قاباتتى تۇرعىن ءۇيدى وزبەكستاننان كەلگەن گاستاربايتەرلەردىڭ سالعانىن, ولاردىڭ ەشقايسىسىنىڭ كاسىبي قۇرىلىسشى ماماندىعى بولماعاندىعىن, قۇرىلىستىڭ ىرگەتاسى ستاندارتتارعا ساي تالاپتارمەن جۇرگىزىلمەگەندىگىن ايتادى. «بەسوبا» تۇرعىن ءۇي كەشەنى قۇلاعاننان كەيىن, وسى قۇرىلىس نىسانىن كىم قابىلداپ الدى, قالاي پايدالانۋعا بەرىلدى دەگەن ورىندى سۇراقتار تۋىندادى. قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمدەۋىنشە, قۇرىلىس نىسانى سالىنىپ جاتقاندا بەس دەڭگەيلى تەكسەرۋ-باقىلاۋ كەزەڭىنەن وتەدى ەكەن. بىرىنشىدەن, قۇرىلىس الاڭىنداعى جۇمىستى ماستەر-پرورابتار تۇراقتى تۇردە باقىلايدى, ەكىنشىدەن, قۇرىلىس نىسانىن جوسپارلاعان ۇيىم قۇرىلىس نىسانىنان جوبا تالاپتارىنا سايكەس اۆتورلىق باقىلاۋ جۇرگىزەدى. ۇشىنشىدەن, ارحيتەكتۋرا جانە قالا قۇرىلىسى دەپارتامەنتى سالىنىپ جاتقان قۇرىلىس نىسانىنان بەلگىلەنگەن نورمالار بويىنشا تەحنيكالىق قاداعالاۋ جاسايدى. تورتىنشىدەن, تاپسىرىس بەرۋشى ۇيىم مەردىگەر ۇيىممەن تەحنولوگيالىق كەلىسىمشارت جاساسىپ, سوعان سايكەس قۇرىلىس ساپاسىنا باقىلاۋ جاسايدى. بەسىنشىدەن, قۇرىلىس جۇمىسى اياقتالعاننان كەيىن ارحيتەكتۋرا جانە قالا قۇرىلىسى دەپارتامەنتىنىڭ جۇمىس كوميسسياسى پايدالانۋعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي كەشەنىن قابىلداپ الادى. سودان كەيىن بارىپ وسى كوميسسيا جاساعان قورىتىندى قۇجاتتارعا سايكەس ارنايى قۇرىلعان مەملەكەتتىك كوميسسيا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قابىلداپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك قابىلداۋ اكتىسىن جاسايدى.
«بەسوبا» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ مىسالى كورسەتكەندەي, قاعاز جۇزىندە تەكسەرۋ ورگاندارىنان دا, باقىلاۋ جاسايتىن كوميسسيالاردان دا كەندە ەمەس ەكەنبىز. ەندەشە, ساپا نەگە سىن كوتەرمەيدى؟ «باقسام باقا ەكەن», دەمەكشى, گاپ جەڭ ۇشىنان جالعاسقان جەمقورلىقتا جاتىر. قۇرىلىس سالاسىنداعى جەمقورلىقتىڭ تەرەڭدەگەنى سونشالىق, بۇكىل الەمدە ەكونوميكانىڭ ەڭ جاۋاپتى دا كۇردەلى سالاسى بولىپ سانالاتىن قۇرىلى