«بىزدە جۇمىسسىزداردى وقىتۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ ەڭبەك نارىعىنا بەيىمدەلگەن ايقىن باعدارلامالارى بولۋى كەرەك».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
(«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان).
بۇقار جىراۋ بابا ەسىمىن ارداق تۇتقان اۋداندا ۇمىتكەر اتتى اۋىل بار. باياناۋىل جاقپەن شەكتەسىپ جاتقان جەرى قۇتتى, تابيعاتى كورىكتى تۇستا ورىن تەپكەن, تازا قازاقى قالپىنداعى ەلدى مەكەن. ۇمىتكەردىڭ جۇرتقا ءسۇيىنىشتى ءبىر ەرەكشەلىگى, ءار ءۇيى بالاقايلار مەن جەتكىنشەكتەر ۇنىنە تولعان, دۋمانىنا بولەنگەن وردالى ورتا. بەس-التىلى وسكىننەن باستاپ, ون-ونەكىلى ورەن وربىگەن ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى شاڭىراقتار مۇندا تاڭسىق ەمەس. تۇرمىس كۇيىن تانىتاتىن دا سولار. شات جۇزدەرى, جارقىن كۇلكىلەرى بۇل اۋىلدىڭ شۇعىلالى شىرايى.
«بىزدە جۇمىسسىزداردى وقىتۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ ەڭبەك نارىعىنا بەيىمدەلگەن ايقىن
باعدارلامالارى بولۋى كەرەك».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
(«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان).
بۇقار جىراۋ بابا ەسىمىن ارداق تۇتقان اۋداندا ۇمىتكەر اتتى اۋىل بار. باياناۋىل جاقپەن شەكتەسىپ جاتقان جەرى قۇتتى, تابيعاتى كورىكتى تۇستا ورىن تەپكەن, تازا قازاقى قالپىنداعى ەلدى مەكەن. ۇمىتكەردىڭ جۇرتقا ءسۇيىنىشتى ءبىر ەرەكشەلىگى, ءار ءۇيى بالاقايلار مەن جەتكىنشەكتەر ۇنىنە تولعان, دۋمانىنا بولەنگەن وردالى ورتا. بەس-التىلى وسكىننەن باستاپ, ون-ونەكىلى ورەن وربىگەن ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى شاڭىراقتار مۇندا تاڭسىق ەمەس. تۇرمىس كۇيىن تانىتاتىن دا سولار. شات جۇزدەرى, جارقىن كۇلكىلەرى بۇل اۋىلدىڭ شۇعىلالى شىرايى.
ءومىرى بالالارىنىڭ باقىتىمەن شۋاقتانعان وسىنداي وتباسىلاردىڭ ءبىرىنىڭ وتىن جارقىراتۋشى تولەن مەن زاۋرەش جانىبەكوۆتەر دە ءوز ماڭداي تەرلەرى ارقىلى بەرەكە ءسانىن جاراستىرعان جاندار. كەيبىر قۇربىلارىنداي وشاق قاسى كۇيبەڭىنەن اسپاي, بار سالماقتى جولداسىنا ارتپاي, ەڭبەك جۇگىن بىرگە كوتەرۋشى زاۋرەشتەي ايەل بۇرىن وسى اۋىلدا سيرەك بولسا, قازىر ءبىرازى ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭا ىستەردىڭ بەل ورتاسىندا. زاۋرەش ۇلگىسى وسىعان باستاعان.
– جالعىزىلىكتى قوساعىمنىڭ 10-15 جاندى اسىراۋ ءۇشىن جانتالاستى جۇمىسىن كورىپ وتىرىپ قالاي شىدارسىڭ, ۇيەلمەن-سۇيەلمەن بالالارىم ءبىر-بىرىنە قامقور بولا باستاسىمەن ونىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان مەن دە ول قۇرعان «تولەن» شارۋا قوجالىعىنىڭ ءبىر تىزگىنىن ۇستاستىم. مال كۇتىمىمەن قوسا كۇنىنە سان سيىر ساۋ, ءسۇت تارتۋ, ماي ايىرۋ, قۇرت, ىرىمشىك جاساۋ سياقتى تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن بىتپەس جۇمىستارعا سىرتتان ەشكىمدى ارالاستىرمادىم. كەيىننەن قىزدارىم كومەككە قوسىلىپ, قولىم جەڭىلدەدى. شۇكىر, وتباسىمىز ءبارىمىز جۇمىلعان ەڭبەگىمىز جانىپ, تۇرمىسىمىز الدەندى, – دەپ تىلدەسكەن بەتتە سىر اقتاردى ول.
جۇمىسىنا عانا بولماسا وزگەدەي پىسىقتىعى جوق جۇبايىنا قاراعاندا, شيراقتاۋ مىنەزدى زاۋرەش تەك مال وسىرۋمەن شەكتەلىپ قالماي تابىستىڭ باسقا دا كوزدەرىن قۇراۋعا جەتەلەۋشى سانالادى ەكەن. «جەكە بەلسەندى ارەكەتتىڭ ىعىن زاۋرەش ءبىلىپ, يتەرمەلەپ وتىرادى. مەن وسى شارۋامىزدى كۇيتتەي بەرۋدەن اسقىم كەلمەسە, وعان ول قارسىلىق بىلدىرەدى. بىلتىر ءبىزدىڭ جاقتاعىلار قولعا الماعان ءىستىڭ دە رەتىن كەلتىردى. اۋەلدە تايساقتاعانداي ەدىم, ەندى بايقاسام, اۋىلداستارىم كوڭىلىنە دە جاعۋلى, وزىمىزگە دە پايدالى شارۋا كورىنەدى», دەيدى وتاعاسى.
بۇل «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا زاۋرەشتىڭ ءوزى بولەك كاسىپكەرلىكپەن شۇعىلدانۋعا تالاپتانىپ, شاعىن نەسيە الۋ ارقىلى ۇمىتكەر-قاراعاندى باعىتىندا جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى ەكەنىن بىلدىك. ونشاقتى جىل دوعارىلىپ تۇرعان اتالعان مارشرۋتتى قالپىنا كەلتىرۋ بۇگىندە ءجۇرىپ-تۇرۋ كوبەيگەن جەرگىلىكتى جۇرتقا ىڭعايلى-اق بولىپتى. اۋىلداعىلار تاڭەرتەڭ قالاعا بارىپ, كەشكىسىن قايتا الادى. نەسيەلىك قارجىعا ساتىپ الىنعان ءۇر جاڭا كولىك تە جايلى, ۇيىمداستىرۋشى ارقاسىندا جۇمىس تابىلعان جۇرگىزۋشى جەرلەستەرى دە سەنىمدى. ءۇي شارۋاسىن ەندى كەلىندەرىنە تاپسىرعان انا جۇمىس ساپارى كەزىندە ۇلكەن ۇلى مەدەت اكەسى ەكەۋى شارۋا قوجالىعى جاي-كۇيىنە ساق.
12 بالانىڭ الدى وتاۋ تىگىپ, اكە-شەشە جولىن وسىلايشا جالعاستىرۋشى بولۋى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيتىن 4 ءىنى-قارىنداستارىنىڭ الاڭسىز ماماندىق مەڭگەرۋىنە مۇمكىندىك بەرۋدە. 3-ءۋى مەملەكەتتىك گرانتپەن ءبىلىم السا, اقىلى وقيتىن باۋىرلارى قامقورلىقتارىندا. 12-ءشى ءسۇت كەنجە دە بىرەر جىلدان سوڭ قالاۋىنا قاراي نە ەڭبەكتە, نە ءبىلىم تەرەڭدەتۋدە قاتارلارىنا قوسىلعالى تۇر. ءجانى