ەكونوميكا • 16 ناۋرىز, 2020

تەڭگە ەركىن اينالىمعا كەتە مە؟

598 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

تاڭەرتەن مۇناي باعاسى باررەلىنە 32,8 دوللارعا دەيىن تومەندەدى. سونىمەن بىرگە الەمدىك قور نارىقتارىنداعى يندەكستەر, ينۆەستورلار اراسىنداعى تەرىس كۇتۋلەر ناتيجەسىندە سوڭعى 30 جىلداعى ەڭ ۇلكەن قۇلدىراۋدى كورسەتتى.

تەڭگە ەركىن اينالىمعا كەتە مە؟

ساراپشى ولجاس تولەۋوۆ بۇگىننەن باستاپ ۇلتتىق بانك ەركىن ايىرباس باعامىن قالىپتاستىرۋ جانە ينفلياتسيالىق تارگەتتەۋ ساياساتىنا سايكەس تەپە-تەڭدىك باعامىن قالىپتاستىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوسۋعا نيەت تانىتقانىن ايتتى. باسقاشا ايتقاندا, قازىر ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا نارىعىنداعى ءوزىنىڭ قاتىسۋىن ازايتىپ جاتىر.

بۇل  نارىقتىق جاعدايلارعا تەڭگەگە ءوزىنىڭ تەپە-تەڭدىك قۇنىن ءوز بەتىنشە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 

قازىرگى ۋاقىتتا, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ قازىناشىلىق اقپارات كوزدەرىنە سايكەس, اقش دوللارىن ساتۋدىڭ ماكسيمالدى باعاسى 425 دوللاردى قۇرايدى, بۇل باعا ايىرباس پۋنكتتەرىندە جەتكەندە 427-430 تەڭگەگە كوتەرىلىپ  كەتۋى مۇمكىن.

«قازىر ساراپشىلار ءۇشىن ەڭ قىزىقتى سىرت كوز «شاپشاڭدىق» دەپ باعا بەرىپ جاتقان بۇگىنگى شەشىمنىڭ نەمەن بىتەتىنى: تەڭگەنىڭ  ەڭ تومەنگى ءدالىزى قانشا بولاتىندىعى.

«ۇلتتىق بانكتىڭ بۇگىنگى شەشىمى, كەرەك جانە دەر مەزگىلىندە قابىلدانعان شەشىم» دەيدى ولجاس تولەۋوۆ.

كەلەسى قارجىگەر جاراس احمەتوۆ  ۆاليۋتاعا دەگەن سۇرانىس ونىڭ ۇسىنىسىنان اسىپ تۇسەتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى. بۇل تەڭگەنىڭ السىرەۋىنە اكەلەدى. سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك قالىپتاسقانشا ءبىزدىڭ ۆاليۋتا السىرەيدى.

«بۇل پروتسەسس قانشا ۋاقىتقا سوزىلۋى مۇمكىن» دەگەن سۇراققا قارجىگەر ءۇشىنشى نۇسقا, سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك انىقتالعانشا دەپ جاۋاپ بەردى. وسى رەتتە ساراپشىلار  «تەڭگە قاي دەڭگەيدە السىرەۋى مۇمكىن» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ جاتىر. 

«تەڭگەگە دەگەن سۇرانىسقا شوب-تىڭ دامۋى, ءىجو. مۇنىمەن قوسا  تەڭگەگە دەگەن سۇرانىسقا سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلار دا اسەر ەتەدى.  تەڭگە ء بىز ويلاعان دەڭگەيدەن دە تومەن قۇلدىراپ كەتپەۋ ءۇشىن ىشكى ءوندىرىستىڭ كۇرە تامىرىنا قان جۇگىرتۋدى بۇگىننەن باستاپ ويلاۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ىشكى نارىقتىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن كوتەرۋ دە ماڭىزدى فاكتور» دەيدى جاراس احمەتوۆ. 

ساراپشى–قارجىگەر ءانۋار ۇشباەۆ ءاربىر جاڭا داعدارىسقا ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قيىندىقتاردىڭ الدىن-الا ەسكەرىلمەگەنى  سەبەپ بولىپ جاتقانىن ايتادى. قازىر ىشكى نارىق اسا ساۋاتتى مامانداردىڭ پىكىرى اۋاداي قاجەت.

سونىمەن بىرگە ءانۋار ۇشباەۆ ۇلتتىق ۆاليۋتا رەسەيلىك ۆاليۋتا باعامىنا سايكەس كەلەدى دەپ كۇتەدى. جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن, ۇلتتىق بانك سەكتورىن ساۋىقتىرۋ  باعدارلاماسىن شەكتەۋى كەرەك.

«جۇيەلى ماڭىزى جوق جانە نەگىزگى اكتيۆتەرى مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارداعى بەس-التى قارجى ينستيتۋتىن قىسقارتۋ قيسىندى. ولار تەڭگەگە قاۋىپ توندىرەدى. سوندىقتان بانك وسى قارجى ينستيتۋتتارىنداعى اقشا نارىققا اسەر ەتپەۋى ءۇشىن مولشەرلەمەنى كوتەردى. مۇنداي بانكتەردى تاماقتاندىرۋدى توقتاتىپ, اقشا-نەسيە ساياساتىن وزگەرتۋ كەرەك », - دەدى ول.

ءا. ۇشباەۆتىڭ  پايىمداۋىنشا, ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا نارىعىن قالىپتاستىرۋدا وتە ءتيىمدى قۇرالدار جيناعىنا يە.

«ۇلتتىق بانكتىڭ الدىنا قانداي ماقساتتار قويىلاتىندىعى تۋرالى جان-جاقتى ايتتى. قازىر بىرقاتار ىشكى جانە سىرتقى فاكتورلار تەڭگەگە قىسىم جاساپ جاتىر. سوندىقتان قازاقستاندىق ۆاليۋتا كەز كەلگەن جاعدايدا ۋاقىت مەملەكەتتىڭ قولداۋى بولماسا – السىرەيدى. الداعى ۋاقىتتا ۇلتتىق بانك قارجىلىق-ەكونوميكالىق ساياساتىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ كەرەك»,- دەيدى ءا. ۇشباەۆ. 

سوڭعى جاڭالىقتار