2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور نىساندارىن ساتىپ الۋ ماسەلەلەرى جونىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەندى. ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردىڭ نەگىزگى بولىگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى كەلەسى ءۇش ماسەلەنى شەشۋگە شوعىرلاندىرىلدى:
شەكتەن تىس رەتتەلەتىن ساتىپ الۋ راسىمدەرىن وڭتايلاندىرۋعا;
ساتىپ الۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا;
ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ ۇلەسىنىڭ كوپتىگىن شەشۋگە باعىتتالعان تۇزەتۋلەر.
ايتا كەتەيىك, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار بويىنشا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ كوزدەلگەن جاعدايدا, ولاردىڭ جوباسى كوپشىلىكتىڭ تالقىلاۋىنا ۇسىنىلادى. سونداي-اق كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋ ماقساتىندا جوبا ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قوعامدىق جانە ساراپشىلىق كەڭەسىنە باعىتتالادى. وسىلايشا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار تۋرالى زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن بارلىق تۇزەتۋلەر مەن وزگەرىستەر «اتامەكەن» ۇكپ-مەن كەلىسىلەدى.
زاڭ اياسىندا جۇمىستار مەن قىزمەتتەر بويىنشا ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋدىڭ شەكتى سوماسى 100 اەك-تەن 500 اەك-كە دەيىن (265 100 تەڭگەدەن 1 325 500 تەڭگەگە دەيىن) كوتەرىلەدى. بۇل جۇمىستار مەن قىزمەتتەر بويىنشا ساتىپ الۋلاردى ەداۋىر جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. نەگىزىنەن بۇل نورما بيۋدجەتى شاعىن تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە (بالاباقشا, مەكتەپ, ەمحانا, اۋرۋحانا, مادەنيەت ءۇيى, ينتەرنات, قارتتار ءۇيى) قاتىستى. ال اۋىل اكىمدىكتەرى ءۇشىن مۇنداي شەكتى سوما 3 مىڭ اەك-كە دەيىن (7 953 000 تەڭگەگە دەيىن) ارتتىرىلدى, بۇل بيۋدجەتتىڭ ءتورتىنشى دەڭگەيىن ەنگىزۋ شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. بۇل رەتتە زاڭعا سايكەس, اتالعان نورما 2021 جىلعا دەيىن اۋىل اكىمدىكتەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى وتكىزۋ بويىنشا داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ كەزەڭىندە قولدانىلاتىن بولادى.
قارجى مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, باعا ۇسىنىستارىنىڭ سۇرانىسى تاسىلىمەن ساتىپ الۋلاردا (1 000 اەك نەمەسە 2 651 000 تەڭگەگە دەيىنگى ساتىپ الۋلاردا) تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە قۇجاتتامادا تاۋارلاردىڭ فيرمالىق اتاۋلارىن كورسەتۋ قۇقىعى بەرىلدى. بۇل ساتىپ الۋ كەزىندە ساپالى تاۋارلاردى الۋعا مۇمكىندىك تۋدىرادى.
سونىمەن قاتار بۇعان دەيىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جوسپارىنا تەك ءبىر رەت وزگەرىستەر ەنگىزۋگە بولاتىن بولسا, زاڭنىڭ قابىلدانۋىمەن وعان ەكى رەت تۇزەتۋ ەنگىزۋ مۇمكىندىگى ۇسىنىلىپ وتىر.
بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ وڭتايلى ءارى ءتيىمدى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا زاڭدا بىرتەكتى ەمەس تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ءبىر لوتقا بىرىكتىرۋ مۇمكىندىگى كوزدەلەدى.
ناقتى ايتقاندا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ جىلدىق جوسپارىن قۇراعاندا (مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ الدىن-الا جىلدىق جوسپارى) تاپسىرىس بەرۋشى تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ولاردىڭ بىرتەكتى ءتۇرى جانە جەتكىزىلەتىن ورنى بويىنشا لوتتارعا بولۋگە مىندەتتى. تەك, زاڭنىڭ 5-بابىندا بۇدان تىسقارى 2 جاعداي قاراستىرىلادى:
ءوزارا بايلانىستى جۇمىستار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر كەشەنىن كوزدەيتىن جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ;
ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن تىزبە بويىنشا تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ;
تاۋارلاردى جەتكىزۋدىڭ, قىزمەتتەر كورسەتۋدىڭ كەمىندە بەس ورنى بولعان جاعدايدا لوتتا تاۋارلاردى جەتكىزۋدىڭ, قىزمەتتەردى كورسەتۋدىڭ بىرنەشە ورنىن كورسەتۋگە جول بەرىلەدى.
سونىمەن قوسا, زاڭنىڭ ليتسەنزيانى تالاپ ەتەتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار كەزىندە باعا ۇسىنىسىنا تىيىم سالۋدى الىپ تاستاۋدى قاراستىرعان 37-بابىنىڭ 4-تارماعى الىنىپ تاستالدى.
وڭتايلاندىرۋ شەڭبەرىندە زاڭنىڭ 51-بابىنا مۇگەدەكتەردىڭ قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنەن ساتىپ الۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ەندى مۇگەدەكتەردىڭ قوعامدىق بىرلەستىكتەرى اراسىندا ساتىپ الۋ وتپەدى دەپ تانىلعان جاعدايدا, تاپسىرىس بەرۋشىلەر ساتىپ الۋدى جالپى نەگىزدە جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىلى.
جىل سايىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا بولىنەتىن قارجى كولەمى ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2017 جىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كولەمى 3,4 ترلن تەڭگەنى قۇراسا, 2018 جىلى 3,6 ترلن تەڭگەنى, ال وتكەن جىلى 4,4 ترلن تەڭگەنى قۇراعان.
