بىلتىر الماتى وبلىسىنداعى جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى بۇرناعىعا قاراعاندا 4,5 پايىزعا ءوسىپ, قارجىلاي ءتۇسىم 3 ترلن تەڭگەگە جەتتى. جالپى, 2019 جىلى ءوڭىر بويىنشا مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 509 ملرد تەڭگە جينالعان. ءبىر جىل ىشىندە 31 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. سونداي-اق وتكەن دەمالىس ماۋسىمى جەتىسۋ ولكەسى ءۇشىن تابىستى ءوتتى. وڭىرگە 2,3 ملن تۋريست كەلگەن.
بيىل وبلىس بيۋدجەتىنەن بولىنەتىن قارجىنىڭ 75 پايىزى تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ مەن تىرشىلىك ەتۋگە قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالادى. ماسەلەن, ءبىلىم سالاسىنا 59 ملرد تەڭگە جۇمسالماق. ايماقتاعى جولداردى جوندەۋگە 40 ملرد تەڭگە, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە 32,6 ملرد تەڭگە, اۋىز سۋمەن قامتۋعا 10,5 ملرد تەڭگە جانە تابيعي گازبەن قامتۋ ىسىنە 3,2 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان, دەيدى وبلىس اكىمى ا.باتالوۆ.
وڭىردە ءالى دە مەكتەپ عيماراتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بار. قازىر 38 مەكتەپتە وقۋشىلار ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم الۋعا ءماجبۇر.
– 2019-2020 وقۋ جىلىندا 48 مىڭ بالا ءبىرىنشى سىنىپقا بارعان. ياعني, ءبىلىم الۋعا قاجەتتى ورىن سانى بىردەن 20 مىڭعا كوتەرىلدى. ناتيجەسىندە, مەكتەپتەر ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋعا ەرىكسىز كوشتى, – دەيدى وبلىس اكىمى.
بيىل وڭىردە تاعى 13 مەكتەپ عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازىر وبلىس اۋماعىندا 15 700 بالا مەكتەپكە قاتىناپ وقيدى. ولار نەگىزىنەن شاعىن ەلدى مەكەندەر مەن ساياجايلار اۋماعىندا تۇراتىن وتباسىلاردىڭ بالالارى.
– بالالاردى تاسىمالداۋ بويىنشا تۋىنداعان ماسەلەگە جانىمىز اۋىرادى. بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشسەك دەيمىز. بيىل مۇقتاج مەكتەپتەرگە 70 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىپ بەرۋدى ۇيعاردىق. قازىر وسى ماقساتقا دەپ 1 ملرد تەڭگە بولدىك, بۇل قارجىعا بارلىق مەكتەپ قاجەتتى كولىكپەن 100 پايىزعا قامتىلادى, – دەيدى ا.باتالوۆ.
وتكەن جىلى الماتى وبلىسىنداعى الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج جانداردى قارجىلاي قولداۋعا 38 ملرد تەڭگە جۇمسالعان. ونىڭ ىشىندە كوپ بالالى وتباسىلار مەن از قامتىلعان اۋلەتتەرگە بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتى 3,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
– وتكەن جىلى الەۋمەتتىك جاعىنان قورعاۋدى قاجەت ەتەتىن تۇرعىندار مەن كوپ بالالى وتباسىلارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن وبلىستىڭ الەۋمەتتىك كارتاسىن جاسادىق. بۇل بويىنشا ارنايى ساناتقا جاتاتىن ادامدار ناقتى كومەك الدى, – دەدى كەزدەسۋدە ا.باتالوۆ.
اۋماقتا از قامتىلعان وتباسىلاردى كوگىلدىر وتىن جەلىسىنە تەگىن قوسۋ ءىسى دە جولعا قويىلدى, بىلتىر 2277 ۇيگە گاز كىرگىزىلدى. ال 22,6 مىڭ وتباسىنىڭ ۇيىنە ءيىس تيۋدەن ساقتاندىراتىن قوندىرعى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ورناتىلدى. وسى جەردە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى قولداۋعا باعىتتالعان شارالاردى ايتپاي كەتۋگە بولماس. قازىر وبلىستا 67 500 مۇگەدەك جان تۇرىپ جاتىر. بىلتىر كەمباعال جانداردى وڭالتۋ مەن باسقا دا ماسەلەلەردى شەشۋگە 3,7 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. ناتيجەسىندە, تالدىقورعان قالاسى مەن ىلە, قاراساي, تالعار اۋداندارىنان مۇگەدەكتەردى وڭالتۋ ورتالىقتارى اشىلىپ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار ءۇشىن يگىلىكتى ءىس اتقارىلدى.
الماتى وبلىسىنىڭ جەكەلەگەن اۋداندارىندا جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ ءبىر بريگاداسى 10 مىڭ تۇرعىنعا قىزمەت كورسەتۋگە ءماجبۇر. سونداي-اق العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە اسىققان دارىگەرلەرگە مىنەتىن كولىك تە جەتىسپەيدى. قازىر جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ وكىلدەرىنە ءوز مىندەتتەرىن مۇلتىكسىز اتقارۋ ءۇشىن 70 كولىك قاجەت.
– ءبىرىنشى كەزەكتە كولىك تاپشىلىعىن شەشەمىز. قازىر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 35 كولىك ساتىپ الۋعا قارجى ءبولىندى. قالعان 35 كولىكتى وبلىستىڭ قاراجاتىنا الىپ جاتىرمىز, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
جالپى, وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كادر تاپشىلىعى قاتتى سەزىلىپ وتىر. وبلىس اكىمىنىڭ ەسەبىندە ايتىلعانداي, جەتىسۋدا 214 مامانعا سۇرانىس بار ەكەن. وبلىس تاراپىنان كادر تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن دارىگەر دايىندايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تىعىز بايلانىس جاسالىپ جاتىر. قاجەتتى ماماندى وقىتۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 18 ميلليون تەڭگە قارجى قارالدى. بيىلدان باستاپ 47 جاس دارىگەر جوعارى مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىن ءتامامداپ, وبلىستىڭ اۋداندارىندا جۇمىسقا كىرىسەدى.
– مەديتسينا سالاسىنداعى مامان تاپشىلىعىنىڭ ءبىر ۇشى جاس دارىگەرلەردى باسپانامەن قامتۋعا تىرەلەدى. اسىرەسە اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدارعا بارعان جاس ماماننىڭ تۇراقتاپ قالۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. بيىل ءبىرىنشى كەزەكتە جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرىن تۇرعىن ۇيمەن قامتۋعا كىرىسەمىز. ولارعا ارناپ بارلىق اۋدان مەن قالادان 126 پاتەر ساتىپ الۋدى باستادى. بۇل ماقساتقا 756 ملن تەڭگە بولدىك, – دەدى ءوز سوزىندە ا.باتالوۆ.
الماتى وبلىسىندا بىلتىر 894 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن. بۇل كورسەتكىش 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا 25 پايىزعا ارتىق بولعانىمەن, باسپاناعا مۇقتاج جانداردىڭ ۇلەسىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. قازىر تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 50 700 ادام تۇر ەكەن.
– بىلتىر وبلىستا «نۇرلى جەر», «7-20-25», «باقىتتى وتباسى» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 2443 وتباسى باسپانالى بولدى. ونىڭ ىشىندەگى 1779 وتباسى الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان توپقا جاتادى, – دەيدى ايماق باسشىسى ا.باتالوۆ.
ياعني, وبلىستا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بيىل دا قارقىن الماق. ناتيجەسىندە, بارلىق باعىت بويىنشا 3600 وتباسىن باسپانامەن قامتۋ مۇمكىندىگى تۋادى. وسى لەكپەن 2400 كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىنا دا تۇرعىن ءۇي الۋ باقىتى بۇيىراتىن بولادى. ايتپاقشى, باسپانا مۇقتاجدىعىن شەشۋگە مەتسەناتتار دا مىقتاپ كىرىسە باستاپتى. وتكەن جىلى قايىرىمدى جاندار جەكە قارجىسىنا 170 باسپانا ساتىپ الىپ, مۇقتاج وتباسىلارىنا تارتۋ ەتتى.
الماتى وبلىسى
