بۇرىن 40-50 جىل جۇمىس ىستەپ, ەڭ بولماسا وقۋ مينيسترلىگىنىڭ «كسرو وقۋ-اعارتۋ ءىسى ۇزدىگى» دەگەن بەلگىسىن كەۋدەسىنە تاعا الماي زەينەتكەرلىككە كەتكەن مۇعالىمدەر كوپ بولاتىن. ال قازىر پەداگوگتەر ءۇشىن بيلىك بەتبۇرىس جاسادى. 2019 جىلدىڭ تامىز كەڭەسىندە بىرنەشە مۇعالىمدى «قۇرمەت» وردەنى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن», «شاپاعات» مەدالدارىمەن ماراپاتتادى. زاڭدا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» اتتى مەملەكەتتىك ناگرادانىڭ جاڭا ءتۇرى بەلگىلەندى. كەلەشەكتە تالاي پەداگوگ وسى اتاققا يە بولادى دەگەن ءۇمىت بار. ويتكەنى رەسپۋبليكادا اتىنا لايىق پەداگوگتەر بارشىلىق. العان اتاقتارىنا ساي اقى تولەنەدى. «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ پەداگوگ-تاربيەشى مۇعالىمدەردى جىگەرلەندىرەدى.
ەندىگى مىندەت پەداگوگ قىزمەتىنە قويىلاتىن تالاپتى كۇشەيتۋ. ولاي بولسا, ءار مۇعالىم وزىنە قويىلعان تالاپقا ساي ءوزىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋى, ياعني ءوزىنىڭ ارىنىڭ الدىندا, قوعامنىڭ الدىندا, وتاننىڭ الدىندا ءوز ماماندىعىنا جان تازالىعى – ۇجدان كەرەك ەكەنىن ۇمىتپاۋى ءتيىس. وقۋشىلاردىڭ بويىندا جان تازالىعى – ۇجداندى ءسىڭىرۋ پەداگوگتەرگە بايلانىستى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆ قاڭتار ايىندا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن كەڭەسىندە, ساپاسىز, ءبىلىمسىز پەداگوگتەر بار ەكەنىن ايتتى. ساپاسىز مۇعالىمنەن ءبىلىم العاندار ساپاسىز وقۋشى, ەنجار پەداگوگتەن ءبىلىم العاندار ەنجار وقۋشى سانىن كوبەيتەدى. نەسىن جاسىرامىز, جالاقى ءۇشىن كەلىپ-كەتىپ جۇرگەندەر, وقۋشىعا دۇرىس ءبىلىم دە, تاربيە دە بەرە المايدى, الدىندا وتىرعان وقۋشىلارىنا كوڭىل بولمەيدى. وقۋشىنىڭ كوڭىل كۇيىن ۇقپايدى, جان دۇنيەسىنە بويلامايدى. وقۋشىلاردىڭ ىشىندە بىربەتكەي, سوزگە توقتامايتىندار, ەكى ءسوزىنىڭ ءبىرى وتىرىك, ۇنەمى ساباقتان قاشاتىن, ساباققا ىنتاسى جوقتارمەن بىرگە وتباسىنىڭ پروبلەماسىمەن جۇيكەسى سىر بەرىپ, اتا-اناسىمەن, كەيدە مۇعالىممەن, ءتىپتى جولداستارىمەن ءتىل تابىسا الماي جالعىز قالىپ, وقشاۋلانىپ جۇرگەن وقۋشىلار دا بار. مۇعالىمنىڭ مىندەتى – ساباق ءتۇسىندىرۋ عانا ەمەس, وقۋشىعا تاربيە بەرۋ. ولاي بولسا, ءتۇرلى تاعدىرلى وقۋشىلاردى مۇعالىم تۇسىنبەگەندە كىم تۇسىنەدى؟
قازىر بالا سانى كوپ مەكتەپتەردە ەكى پسيحولوگتان, ال بالا سانى از مەكتەپتەردە ءبىر پسيحولوگتان بار. قيىن وقۋشىلارمەن پسيحولوگ اينالىسادى دەپ ولارعا ىسىرىپ تاستاۋعا استە بولمايدى. ءاربىر پەداگوگ پسيحولوگ بولۋعا تالپىنۋى كەرەك. وقۋشىنىڭ جانىنا ۇڭىلمەگەندىكتەن, جۇرەك سىرىن بىلمەگەندىكتەن, دوستاسا الماعاندىقتان, مەكتەپتەگى 12-13 جاستاعى قىزداردىڭ اياعىنىڭ اۋىر بولعانىن, توبەلەستىڭ نەگىزگى كەيىپكەرلەرى وقۋشى جاسىنداعى بالالار ەكەنىن باق جازىپ, كورسەتىپ جاتىر. سۋيتسيد دەگەن پالە شىقتى. بۇل جاعدايلاردىڭ بارىنە مەكتەپ كىنالى دەۋگە بولماس. اتا-انالار دا كىنالى.
پرەزيدەنت «ساپاسىز مۇعالىمدەر بار» دەدى. ساپاسىز مۇعالىم اتا-انانىڭ, مەكتەپتىڭ بالالارى. قازىر كەيبىر اتا-انا بالاسىنىڭ بەتىنەن قاقپايتىن بولدى. «تاماعى توق, كيىمى ءبۇتىن بولسا بولدى» دەپ سۇراعانىن الىپ بەرەدى. بىلتىر سىنىپتىڭ ەدەنىن جۋماسىن دەپ شۋ شىعاردى. «بالانىڭ قۇقىعى بۇزىلادى», دەيدى. بالانىڭ قۇقىعىمەن بىرگە مىندەتى دە بار ەكەنىن ۇمىتىپ كەتەمىز. بالانى كىشكەنتايىنان كۇن تارتىبىنە ۇيرەتە المايمىز. بالانىڭ مىندەتى – ساباق وقۋ, ال وعان داعدىلانباي, ءۇي تىرشىلىگىنە دە بەيىمدەلمەي ءوسىپ كەلە جاتقاندار بار. ءوز بالامىزدىڭ مىنەز-قۇلقىن بىلمەيمىز, ويتكەنى دۇرىس سويلەسە المايمىز. بالانى جاقسى مەن جاماندى اجىراتا الۋعا باۋلۋ, دۇرىس پەن بۇرىستى كورسەتۋ – وتباسىنىڭ مىندەتى ەكەنىن ۇمىتىپ, قيقارلىعىن, ۇلگەرىمىنىڭ تومەندىگىن مۇعالىمنەن كورىپ, مەكتەپكە «شابۋىل» جاساپ, ءوزىنىڭ قالتالى بولعانىمەن ماقتانىپ, اقىلى وقۋعا تۇسىرەم دەپ كىجىنىپ تۇراتىن, بالاسىنىڭ وتىرىك ايتاتىنىن بىلسە دە, ءسوزىن سويلەۋگە ءماجبۇر اتا-انا بار. بالاعا سەنىم بىلدىرەتىن اتا-انالار دا بار, دەگەنمەن, بالانىڭ مىنەزى قۇبىلمالى كەلەدى. سوندىقتان بالا كىممەن جولداس, قايدا كەتتى, ۇيىرمەلەرگە بارىپ ءجۇر مە, بىلدىرتپەي تەكسەرۋدىڭ زيانى جوق. بالا ساباق وقىپ وتىرعان بولادى, بىراق ويى باسقا جاقتا, قالتالى تەلەفون دەگەن دوس بولماي تۇر. بالانىڭ جاقسى قاسيەتتەرىن ايتىپ, جىگەرلەندىرىپ وتىرسا دا ارتىق ەمەس. سوندا بالا دالاعا قاشپايدى, سىرلاسىڭىز بولادى. قىسقاسى, ءبىلىمدى, تاربيەلى ەلى اتا-انا ءوزىنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىمەن, اسەرلى اڭگىمەسىمەن تاربيەلەيدى. اتا-انالار مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ تىرەگى بولساڭىزدار, مۇعالىمدەردى قولداساڭىزدار, مۇعالىم بەدەلى جوعارى بولادى. وزدەرىڭىز دە ۋايىمدامايسىزدار. ال ءبىلىمى تومەندەر مەكتەپتەن شىعىپ جاتىر. مەكتەپتىڭ بەدەلىن تۇسىرمەۋ ءۇشىن ناشار وقۋشىلاردى سىنىپتان سىنىپقا كوشىرەمىز, باعانى ءوسىرىپ قويامىز. ونىڭ ۇستىنە, ەۋروپادان, اقش-تان ۇيرەنىپ جاتىرمىز, سولاردىڭ ادىستەمەسى دۇرىس دەپ وقۋشىلاردان كۇندەلىكتى ساباق سۇراۋدى قويدىق. ەسىڭىزدە بولسىن, بالادان ساباق سايىن سۇراپ باعا قويىپ وتىرماسا, جالقاۋ ەمەس بالالاردىڭ ءوزى دە جالقاۋ, ەنجار بالاعا اينالادى. بالا قازىر سويلەۋدەن قالدى, ءسوزدىڭ كەرەگى جوق, جازباشا جاۋاپ, سۇراققا جاۋاپ جازا الماعاندارعا تالپىن دەيمىز. قاتتى ايتۋعا بولمايدى, اۋىر سوزدەن بالا وزىنە قول سالادى دەپ مۇعالىمدەر قورقادى. قىسقاسى, مەكتەپتىڭ تالابىن, ءتارتىبىن ورىنداتۋ – مۇعالىمنىڭ, مەكتەپ باسشىسىنىڭ مىندەتى.
كەيىنگى كەزدە «التىن بەلگى» العان وقۋشىلاردىڭ سانى, وليمپيادا جەڭىمپازدارى كوبەيدى. كوبەيگەنى جاقسى عوي, بىراق ءبىلىمى سوعان سايكەس بولسا قانە؟ گرانتپەن وقۋعا ءتۇسىپ الىپ, وقي الماي جۇرگەنى قانشا؟ سونىڭ ءبارىن كورىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. سولار ينستيتۋتتى ءبىتىرىپ, ساپاسىز مامان بولىپ شىعادى.
سونىمەن پرەزيدەنت تاراپىنان ايتىلعان سىن, اتا-اناعا دا, مەكتەپ پەداگوگتەرىنە, پەداگوگتى وقىتاتىن جوعارى وقۋ ورنىنا ايتىلعان سىن دەپ قابىلداۋ كەرەك. اتا-انا مەكتەپپەن ىنتىماقتاستىقتا ءومىر ءسۇرۋ كەرەك. بالا تاربيەسىندە كەتكەن كەمشىلىگىن اتا-انا مويىنداپ, بىلمەگەنىن وقىپ, مۇعالىمدەردەن اقىل-كەڭەس سۇراپ, كەرەك بولسا بالاسىنان دا ۇيرەنەتىن كەزدەرى بولادى. سوندا كەلەڭسىز جاعدايلار جويىلار ەدى. ەندى پەداگوگتەردى دايارلايتىن وقۋ ورىندارىنىڭ ەسكەرىلمەي جۇرگەن ولقىلىقتارىن ەسكە الساق. «پەداگوگتەردى دايارلايتىن وقۋ ورىندارىنا سىن ايتاتىنداي ءسىز كىم ەدىڭىز؟» دەگەن سۇراق تۋىنداۋى مۇمكىن, جاۋاپ بەرە كەتەيىن: مەن عۇمىرىمنىڭ 57 جىلىن مەكتەپكە ارناعان ۇستازبىن. مەكتەبىم – ماقتانىشىم, ءومىرىم بولدى. مەكتەپتە كۇنى-ءتۇنى جۇرۋدەن جالىقپايتىنمىن ءارى شارشامايتىنمىن. ويتكەنى وقۋشىلارىم جىگەرىمدى تاسىتاتىن. مەكتەپ ءومىرى تۋرالى كوپتەگەن ماقالا جازدىم. «كلاستى ۇستاي ءبىلۋ», «مەيىرىم», «سەلقوستىق», «وقۋشى جانىن ءتۇسىنۋ», «مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى», «وقۋشى پىكىرىمەن ساناسا بىلەيىك» سىندى ماقالالار جيىنتىعى «ۇستاز باقىتى» دەگەن اتپەن كىتاپ بولىپ 2004 جىلى شىقتى. الماتىداعى پەداگوگتەر دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى پراكتيكادان ءوتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن مەكتەپ-ينتەرناتىنا كەلەتىن, ءالى دە سول ءۇردىس جالعاسىپ جاتىر. وسى مەكتەپتە 40 جىل بويى تاريح, قوعامتانۋ پانىنەن ساباق بەردىم. سوندىقتان پراكتيكاعا كەلگەن ستۋدەنتتەردىڭ جاعدايلارىن وتە جاقسى ءبىلدىم. «پەدپراكتيكا توڭىرەگىندەگى ويلار» دەگەن ماقالا جازعانمىن. سول ماقالاداعى ايتىلعان ويلار ءالى كۇنگە دەيىن ءمانىن جويعان جوق. 1979 جىلى جازىلعان سول كىتاپتاعى ويلاردىڭ وزەگى تومەندەگىدەي بولاتىن:
«پەداگوگيكالىق وقۋ ورنىنا ستۋدەنتتەردى تاڭداپ الۋ توڭىرەگىندە. بۇل ماسەلەدە تالعاۋسىزدىق بار ەكەنىن اشىق مويىنداۋ كەرەك. نەگە وزگە وقۋ ورنىنا كۇشى كەلمەيتىندەر پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتارعا قاراي اعىلادى. وسى ماماندىقتى تاڭداۋىنا نە سەبەپ بولعانىن انىقتايتىن الدىن الا ىرىكتەۋ ۇيىمداستىرسا قايتەدى؟ پەداگوگ بولارلىق ساپاسى بار ما, رۋحاني تۇعىرى قانداي, سۇيە مە بۇل ماماندىقتى؟ مىسالى, اكتەرلىك, رەجيسسەرلىك وقۋ ورىندارىنا تۇسەتىندەردى تاڭدايدى. ۇستازدىققا جۇرتتىڭ ءبارى بەيىم, ول كىمنىڭ دە بولسا قولىنان كەلەدى دەپ قاراۋعا بولمايدى. ۇستاز بولۋ ءۇشىن دارىن, قابىلەت, بىلىمدىلىك پەن پەداگوگيكالىق ادەپ ساناعا ءسىڭىرىلۋى كەرەك. بۇل قاسيەتتەر ۇلكەن تاجىريبەمەن كەلەدى, دەگەنمەن وسىلاردىڭ ۇشقىنى بويدا بولۋى كەرەك.
مەكتەپ – پەداگوگ بولامىن دەگەن ستۋدەنتتىڭ ءوز قابىلەتىن بايقايتىن, بەلگىلى ءبىر دارەجەدە سىنايتىن ستانوگى. سوندىقتان پەدپراكتيكاعا ستۋدەنتتەر جۇرەگى لۇپىلدەپ قورقىپ كەلەدى. ارينە وزدەرىنە سەنىمدىلەرى دە بار. ال مەكتەپ مۇعالىمدەرى ولارعا دەمەۋشى, جەتەكشى, ۇيرەتۋشى بولعانمەن تەوريالىق ءبىلىمى جوقتار ساباق بەرە المايدى. سىنىپتاعى وقۋشىلاردى ۇيىمداستىرا المايدى. ادىسكەرىن دە, ءوزىن دە, بالالاردى دا قينايدى. پەدپراكتيكادان ۇشتىك دەگەن باعا الىپ كەتەتىندەردەن وقىعان بالالاردىڭ تاعدىرى نە بولادى؟ ساپاسىز مۇعالىمدەردىڭ سانى وسىلايشا كوبەيىپ جاتقان جوق پا؟
ەندىگى ءبىر تۇيگەن وي – ينستيتۋتتاردا ادىستەمەلىك جۇمىستىڭ جولعا قويىلۋى. شىندىق جاعداي ادىستەمە جونىنەن ينستيتۋتتاردان گورى مەكتەپ كۇشتى. ستۋدەنت-پراكتيكانتتاردى باستاپ كەلەتىن ادىسكەرلەردىڭ ىشىندە مەكتەپتە ءبىر كۇن دە ىستەمەگەندەر بار. مەكتەپ قازانىندا قايناماعاننىڭ جاقسى ادىسكەر بولا الاتىنىنا كۇماندانامىن.
ستۋدەنتتەر ساباعىنا تالداۋ جاساعاندا ايتار ويلارى, ەسكەرتپەلەرى تىم تاپشى. باسىندا «ادىسكەرمىن» دەپ كەلگەنمەن, بىرتە-بىرتە ستۋدەنتتەردىڭ الدىندا ۇستاز رەتىندە الاسارا باستايدى. ستۋدەنتتەر ينستيتۋتتا وقىعاندارى مەن مەكتەپتە كورگەندەرىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتى بايقاعان سوڭ, ولاردان قاشقاقتاي بەرەدى. ونىڭ پىكىرىمەن ساناسۋدان قالادى.
ەكىنشىدەن, مەكتەپتەرگە پراكتيكانتتارمەن بىرگە اندا-ساندا بولسا دا ءدارىس وقىپ جۇرگەن وقىتۋشىلار نەگە كەلمەيدى؟ سوندا ولاردىڭ وقىپ جۇرگەندەرىن ومىرمەن سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بولار ەدى عوي. ءدارىستى بىرەۋ وقيدى, ەمتيحاندى باسقا بىرەۋ الادى, پەداگوگيكالىق پراكتيكانى دا باسقا بىرەۋ جۇرگىزەدى. پراكتيكانى جۇرگىزۋشىنىڭ ءدارىستى قالاي وقىعانىنان, ءدارىس وقۋشىنىڭ پراكتيكانىڭ قالاي وتكەنىنەن ەش حابارى بولمايدى. كەلەشەكتە ءوزارا ءبىرتۇتاس وسى پروتسەستەردى ءتۇيىستىرۋدىڭ جولدارىن قاراستىرسا قانداي جاقسى بولار ەدى.
بولاشاق ۇستازعا كەرەگى – سويلەي ءبىلۋ, ويدى انىق جەتكىزۋ, وقۋشى الدىندا ءوزىن ۇستاي الۋ. ايتىپ تۇرعانىن ءوزى دە تۇسىنبەيتىن ويى بۇلدىر, قىستىرما ءسوزسىز قادام باسا المايتىن, ساسقالاق, تەرلەپ-تەپشىپ وقۋشىلار الدىندا ءتىپتى كوز جاسىنا ەرىك بەرەتىن ستۋدەنت-پراكتيكانتتاردى دا كەزدەستىردىم. كەيبىر پراكتيكانتتار ساباق بەرگەندە داپتەرگە جازعاندارىن وقيدى. ءوز ويىن ءوز سوزىمەن ايتا الماعان ۇستاز بولا المايدى. «توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى بار» دەيدى ەمەس پە؟! ۇستازداردى دايارلاۋدى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ ءۇشىن پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتارعا دارىندى جاستاردى قابىلداۋ كەرەك. ينستيتۋت ءتورت جىلدىڭ ىشىندە مەيلىنشە مول ءبىلىم بەرۋگە ءتيىس, ول ءۇشىن وندا ناعىز دارىندى پەداگوگتەردىڭ بولعانى ءجون. ادىسكەر پەداگوگ مەكتەپتە ساباق جۇرگىزىپ تۇرسا تىپتەن جاقسى. قىسقاسى, مەكتەپ پەن ينستيتۋت تىعىز بايلانىستا بولۋى شارت. ستۋدەنت سوڭعى كۋرستا ءبىر ايلىق پراكتيكادان وتەدى, بۇل ازدىق ەتەدى.
«پەداگوگ مارتەبەسىنە» لايىق بولۋى ءۇشىن جاس پەداگوگتەرگە كەڭەسىم:
بىرىنشىدەن, ءجۇرىسىڭىزدى تۇزەڭىز, كيگەن كيىمىڭىز جاراسىپ تۇرسىن, شاشىڭىز جان-جاققا شاشىراپ كەتپەسىن. مىنەز-قۇلقىڭىزدى باقىلاڭىز. ءسىزدىڭ بويىڭىزداعى جاقسى قاسيەتتەرمەن بىرگە, ناشار قىلىقتارىڭىز وقۋشىلارعا بەرىلەدى. وقۋشىلاردى قاس-قاباعىڭىزبەن, كوزقاراسىڭىزبەن, قول قيمىلىڭىزبەن باسقارىڭىز. اشۋ شاقىرما, اشۋ, ايقاي السىزدىگىڭىزدى بىلدىرەدى. قاتتى كۇلمەڭىز, ەرسى ءسوز اۋزىڭىزدان شىقپاۋى ءتيىس. اقىلگوي بولماڭىز, وقۋشىلارمەن سىپايى قارىم-قاتىناس جاساڭىز. وتىرىك, عايبات, ەكىجۇزدىلىككە ساق بولىڭىز. ماقتانشاقتىق تا پەداگوگكە جاراسپايدى. پەداگوگيكالىق ادەپتىلىكتى بويعا سىڭىرسەڭىز كەز كەلگەن ورتادا ەركىن جۇرەسىز, پەداگوگتىڭ مارتەبەسىن كوتەرەسىز.
ەكىنشىدەن, بويىڭىزعا ۇنەمى ءبىلىم جيناڭىز, وقىعانىڭىزدى تىڭداۋشىعا جەتكىزۋ شەبەرلىگىن يگەرىڭىز. انىق سويلەڭىز, ءتىلىڭىز كۇرمەلمەسىن, قىستىرما ءسوز قوسپاڭىز, داۋىس ىرعاعىنا اباي بولىڭىز. ءسوز ونەرىن ۇيرەنىڭىز, ول ءۇشىن ءوز ءپانىڭىزدى جەتىك بىلۋمەن قاتار جان-جاقتى بولىڭىز, ەلىمىزدە بولىپ جاتقان جاڭالىقتى جەتكىزۋشى, وقۋشىنى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەيتىن ءسىزسىز. وقۋشىعا پاتريوت بول, تۇلعاعا لايىق قاسيەتتەر بولسىن دەۋ ءۇشىن, سول قاسيەتتەر ءسىزدىڭ بويىڭىزدا بولۋى كەرەك. ولاي بولماعاندا, ءسوزىڭىز بەن ءىسىڭىزدىڭ الشاقتىعىن بايقاعان وقۋشىلارعا بەدەلىڭىز بولمايدى.
ۇشىنشىدەن, وقۋشىلاردى سىيلا, كەشىرىمدى بول, مەيىرىم كورسەتەتىن جەردە مەيىرىمدى بول! تالاپ قوي, ورىندات, سىرلاس, اقىلداس, اقىلداسۋ – كىشىلىك ەمەس. مىنەزىن دۇرىستا, ءسوزىن دۇرىستا, ىنتالاندىر. قابىلەتىن تانى, جانايىن دەپ تۇرعانداردىڭ شامىن جاعىڭىز. ءسىزدىڭ ناعىز قامقورشى ەكەنىڭىزدى بىلسە, ءسىز قۇرمەتتىسىز.
تورتىنشىدەن, بارشا ىستە ادال بولىڭىز. وقۋشىڭىز دا, اتا-انا دا تۋعان كۇنىڭىزدى بىلمەسىن. سىنىپ بولمەسىن جوندەۋدەن وتكىزەمىز دەپ اقشا جيناماڭىز. نەسىن جاسىرامىز, مەكتەپ وقۋشىلاردان جوندەۋ جۇمىستارى مەن باسقا دا سىلتاۋمەن اقشا جينايدى, ونى ديرەكتور بىلمەيتىن بولادى دەيدى. بىراق ول بىلەدى, سوندىقتان اقشا جيناۋ پەداگوگتىڭ اتىنا كىر كەلتىرەدى. سودان اۋلاق بولىڭىز. اقپارات بويىنشا جەمقورلىققا بەلشەسىنەن باتقان ءبىرىنشى ورىندا ءبىلىم, عىلىم سالاسى تۇر. 2019 جىلى اتالعان سالا بويىنشا 161 قىلمىستىق ءىس تىركەلدى دەيدى.
بەسىنشىدەن, وقۋشىڭىزدى قورعاڭىز, بىرەۋ جالا جاۋىپ تۇرۋى مۇمكىن. كەيدە پەداگوگتىڭ وزىنەن دە قىساستىق كورەدى. ساباعىن وتە جاقسى بەرەتىن پەداگوگتەر ىشىندە ءتىلىن الماعان بالانىڭ سوڭىنان قالماي جۇرەتىندەر بار. ارىپتەسىم ەكەن دەپ ونىڭ ءسوزىن سويلەمەڭىز. كەيدە مەكتەپ باسشىلىعى تاراپىنان ادىلەتسىزدىك كورەتىندەر ۇشىراسادى, باستىق ەكەن دەپ جاسقانباڭىز, ءوزىڭىز ارقاشان ادىلەتتى بوساڭىز, سوندا ناعىز پەداگوگ بولاسىز. وسى كەزگە دەيىن پەداگوگتەر تۋرالى كوركەم فيلم جوق. ادەبي شىعارمالاردىڭ كەيىپكەرى دە بولا الماي تۇر. كەشىكپەي, كوركەم فيلم دە, تەاترلاردا قويىلىمدار دا قويىلىپ, پەداگوگتەر مارتەبەسى ءوز دارەجەسىندە بولادى دەگەن سەنىم بار.
ورىنشا قارابالينا-قازىباەۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ارداگەر ۇستاز
الماتى
