مەديتسينا • 17 اقپان، 2020

ءمامس جانە تمككك بويىنشا قالاي ەمدەلۋگە بولادى؟

904 رەتكورسەتىلدى

ەلىمىزدە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەلى  كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەككە بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قارجى 6 ەسەگە ارتتى. ناتيجەسىندە حالىققا بەيىندى  مامانداردىڭ (ۋزكي سپەتسياليست) كەڭەسى، قىمبات دياگنوستيكالىق جانە زەرتحانالىق قىزمەتتەر قولجەتىمدى بولىپ وتىر. ال بۇل قىزمەتتەردى قالاي تەگىن الۋعا بولادى جانە ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟

 

كدك دەگەنىمىز نە؟

كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەك  بۇل – مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك. وعان مىناداي قىزمەتتەر  كىرەدى: بەيىندى مامانداردىڭ قابىلداۋى، زەرتحانالىق جانە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەر.

تەگىن مەديتسينالىق قىزمەت پەن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ايىرماشىلىعى بار ما؟

ەگەر ەمحانادا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە (تمككك) كىرەتىن بولسا، وندا كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەكتى تمككك پاكەتىنەن دە، ءمامس پاكەتىنەن دە الۋعا بولادى.  كدك  ناقتى پاكەتتەرگە  بولىنبەيدى. ال كدك قارجىلاندىرۋ  كوزى پاتسيەنتتىڭ جۇگىنۋىنە  جانە اۋرۋىنا بايلانىستى اۆتوماتتى تۇردە انىقتالادى.

كدك

مەملەكەت ەسەبىنەن  تەگىن كورسەتىلەتىن كدك ءتىزىمى:

كدك قالاي الۋعا بولادى نەمەسە دياگنوستيكالىق قىزمەت نەگە پاتسيەنتتىڭ قالاۋىمەن كورسەتىلمەيدى؟

كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەك الۋ ءۇشىن الدىمەن ءوزىڭىز تىركەلگەن ەمحاناداعى ۋچاسكەلىك دارىگەرگە نەمەسە جالپى تاجىريبەلىك دارىگەرگە بارۋ قاجەت. مۇندا ءمامس جۇيەسىندەگى ءوز مارتەبەڭىزدى انىقتاڭىز جانە مەديتسينالىق ۇيىمعا تىركەلۋ ماڭىزدى. ويتكەنى تمككك پاكەتىمەن  قاتار مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتىنەن دە  كدك الۋعا بولادى.

ۋچاسكەلىك دارىگەر مەن جالپى تاجىريبەلىك دارىگەر – بۇل بۇگىندە امبەباپ ماماندار. ولار  دياگنوستيكا جۇرگىزەدى، كوپ تارالعان اۋرۋلار بويىنشا ۇسىنىمدار مەن ەم تاعايىندايدى.

ماسەلەن، ەگەر ءسىز كورۋ قابىلەتىڭىزدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى ءوز دارىگەرىڭىزگە جۇگىنسەڭىز، وندا كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى دياگنوز قويۋعا، العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك دەڭگەيىندە تەكسەرۋدەن وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى تاجىريبەلىك دارىگەردىڭ كەڭەسى مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن تەگىن قىزمەتكە كىرەدى.

ەگەر بەيىندى ماماننىڭ  قوسىمشا تەكسەرۋى قاجەت بولسا ءسىزدىڭ دياگنوزىڭىز اينالاعا  قاۋىپتى الەۋمەتتىك-ماڭىزدى اۋرۋلاردىڭ تىزبەسىنە كىرمەسە جانە سوزىلمالى اۋرۋلار  بويىنشا ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرماساڭىز، وندا كدك ساقتاندىرۋ پاكەتى ەسەبىنەن قولجەتىمدى.

«ەگەر پاتسيەنتتىڭ باسى اۋىرىپ تەراپەۆتكە بارىپ، ناۋقاستىڭ ارتەريالىق قىسىمى بارى انىقتالسا، وندا تەراپەۆت تەكسەرىپ، ءوز بەتىنشە ەم تاعايىنداي الادى. ەگەر تەكسەرۋ بارىسىندا باسقا پاتولوگيالار، مىسالى، قان تامىرلارىنىڭ تارىلۋى، جۇرەك جۇمىسىنىڭ بۇزىلۋى انىقتالسا، وندا بەيىندى مامان – كارديولوگقا جىبەرەدى»، دەيدى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان ءجۇسىپوۆ.

ۋچاسكەلىك دارىگەر بەيىندى ماماننىڭ كەڭەسىنە، قىمبات زەرتتەۋلەرگە  تەك كورسەتكىشتەر بويىنشا عانا جولداما جازىپ بەرە الادى.

«پاتسيەنتكە  قىمبات كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەت كورسەتۋدەن ەشكىم باس تارتپايدى. بىراق دارىگەر جولدامانى نەگىزسىز نەمەسە پاتسيەنتتىڭ قالاۋى بويىنشا بەرە المايتىنىن دا ء تۇسىنۋ كەرەك. دارىگەر ناۋقاستىڭ شاعىمدارىن جان-جاقتى قاراپ بارىپ،  تەكسەرۋگە جىبەرۋى ءتيىس»، دەيدى ماسق ساراپتاما  جانە بولجاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى مارينا فالەەۆا.

 ۋچاسكەلىك دارىگەردىڭ جولداماسىنسىز كدك قالاي الۋعا بولادى؟

كەيبىر جاعدايلاردا ۋچاسكەلىك دارىگەردىڭ جولداماسىنسىز دا كدك الۋعا بولادى. مىسالى، بەيىندى دارىگەر ناۋقاستى باسقا بەيىندى مامانعا كونسۋلتاتسياعا، دياگنوز قويۋ ءۇشىن قوسىمشا تالداۋ مەن زەرتتەۋلەرگە جىبەرەدى. جاراقات نەمەسە شۇعىل جانە جوسپارلى ستوماتولوگيالىق كومەك كورسەتۋ، سونداي-اق تەرى جانە ۆەنەرولوگيالىق اۋرۋلار بويىنشا قاراۋ كەزىندە بەيىندى مامانعا قايتا قابىلداۋعا جولداما قاجەت ەمەس. ۇوس قاتىسۋشىلارىنان، مۇگەدەكتەردەن جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامداردان، سونداي-اق جىلجىمالى مەديتسينالىق پويىزدارى مەن كەشەندەر كورسەتەتىن قىزمەتتەردى الار كەزدە ۋچاسكەلىك دارىگەردەن جولداماسى  تالاپ ەتىلمەيدى.

 بۇل قالاي جۇمىس ىستەيدى؟

«قازاقستاندا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە  دايىندىق شارالارى  سوڭعى بىرنەشە جىل بويى بەلسەندى تۇردە جۇرگىزىلدى، الايدا ازاماتتار  جاڭا جۇيەنىڭ ارتىقشىلىقتارىن كورە باستاعانىنا ءبىر ايدان استى. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەمحانالاردىڭ جۇمىسىنا اسا قاتتى  اسەر ەتكەن جوق، ۇزىن-سونار كەزەك بايقالمايدى»، دەيدى  نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى  №8 ەمحاناداعىلار.

مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ وكىلى مارينا فالەەۆانىڭ ايتۋىنشا، كەيبىر قىزمەت تۇرلەرى، مىسالى كت جانە مرت بويىنشا كەزەك بولۋى مۇمكىن، بىراق كۇتۋ ۋاقىتى 10 كۇننەن اسپاۋى ءتيىس.

جالپى العاندا، بارلىق كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر حالىققا قولجەتىمدى، ءتىپتى، ەمحانانىڭ وزىندە بولماسا دا، ەمحانامەن ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيتىن  مەردىگەر مەديتسينالىق مەكەمەلەردەن وتۋگە بولادى. ەڭ باستىسى، مەديتسينالىق ۇيىم مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن كەلىسىم-شارت جاساعان مەكەمەلەردىڭ تىزىمىندە بولۋى  ءتيىس.

«قاراعاندى وبلىسىنداعى پيلوتتىق جوبانىڭ تاجىريبەسى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋشىلەردىڭ اۋرۋحاناىشىلىك مەنەدجمەنتىنىڭ يكەمدىلىگىن كورسەتتى. مەديتسينالىق ۇيىمدار ءمامس ىسكە قوسقاندا  زاماناۋي تەحنولوگيالىق قىزمەتتەرگە دەگەن سۇرانىس جوعارى بولاتىنىن بىلە وتىرىپ، وزدەرىنىڭ جۇمىس كەستەسىن قايتا قۇردى، ينفراقۇرىلىم مەن كادرلىق الەۋەتتى دامىتا باستادى. ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندەگى جاعداي دا ءدال وسىلاي»، دەپ تۇسىندىرەدى مارينا فالەەۆا.

№8 ەمحاناداعى  №2 وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلميرا دۇيسەنباەۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە وتباسىلىق دارىگەر مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى پاتسيەنتكە جولداما جازىپ بەرۋ  ءۇشىن  جانە وعان ىڭعايلى ۋاقىتتى تاڭداۋ ءۇشىن بارلىق جەتكىزۋشى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ  كەستەسىن كورە الادى.

«ەشقانداي قيىندىق جوق. ماسەلەن، ءبىزدىڭ ەمحانانىڭ زەرتحاناسىندا نەگىزگى زەرتحانالىق تەكسەرۋدەن وتۋگە بولادى، ال وزگە قىزمەتتەر جەكە مەديتسينالىق ۇيىمداردا كورسەتىلەدى، ولارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتقانبىز. پاتسيەنتكە كەز كەلگەن جاعدايدا قاجەتتى بارلىق قىزمەت كورسەتىلەدى  – ازاماتتار ءوز ەمحاناسىنا كەلىپ، كورسەتكىشتەر بويىنشا ء بىر جەردە تەگىن اناليز تاپسىرا الادى، ءبىز ماتەريالدى جيناپ،  جەتكىزۋشى مەكەمەگە  جىبەرەمىز، ناتيجەسى اقپاراتتىق جۇيەگە تۇسەدى. پاتسيەنتكە ەش جەرگە  بارۋدىڭ قاجەتى جوق»، دەپ ءتۇسىندىردى №8 قالالىق ەمحاناداعىلار.

پاتسيەنتتەردىڭ وڭ پىكىرلەرى وسى جەردە ەسكەرىلەدى.

«مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بويىنشا ەمدەلگەن ادامدار جاڭا جۇيەنىڭ ارتىقشىلىعىن تۇسىنە باستادى. ويتكەنى ادامداردىڭ تابىسى ءارتۇرلى، بىرەۋدىڭ تابىسى كوپ، ەندى بىرەۋدىكى از، بىراق ءمامس جۇيەسىنە  قاتىسۋشىلار ءۇشىن بۇل ماڭىزدى ەمەس، ساپالى جانە تولىق كولەمدە مەديتسينالىق قىزمەت، ونىڭ ىشىندە قارپايىم ۋدز-دان باستاپ قىمبات تۇراتىن يادرولىق مەديتسينالىق  زەرتتەۋ ادىستەرىنە دەيىن الادى. بۇرىن مۇنداي قىزمەتتەر حالىقتىڭ كەيبىر الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا عانا قولجەتىمدى ەدى»، دەيدى №8 قالالىق ەمحاناعا قاراستى №2 وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلميرا دۇيسەنباەۆا.

ازاماتتاردىڭ قالتا شىعىنى ازايادى

2020 جىلدان باستاپ قازاقستاندا مەديتسينالىق قىزمەتتەر ەكى توپتاما بويىنشا كورسەتىلەدى: تەگىن (بازالىق) جانە كەڭەيتىلگەن (ساقتاندىرۋ). ءمامس جۇيەسىندە ساقتاندىرىلعان ادامدار مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن مەديتسينالىق كومەكتىڭ تولىق كولەمىن الا الادى. 1 ساۋىرگە دەيىن بارلىق قازاقستاندىقتار شارتتى تۇردە ساقتاندىرىلعان دەپ سانالادى، بىراق جارنا تولەمەگەن ادامدارعا مارتەبەسىن ناقتىلاۋعا تۋرا كەلەدى.

وتكەن جىلى كدك   26 ملرد تەڭگە بولىنسە، 2020 جىلعا  156 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇرىن قۇنى قىمبات قىزمەتتەر بەلگىلى ءبىر ساناتتاعى ادامدارعا عانا قولجەتىمدى ەدى. ەندى ولاردى  كورسەتكىش بويىنشا كەز كەلگەن  ساقتاندىرىلعان ادام الا الادى. مۇنداي  مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە جۇرت قىرۋار قارجى جۇمساپ كەلگەنى انىق. سوندىقتان حالىق ءمامس جۇيەسى  جوعارى تەحنولوگيالىق دياگنوستيكا مەن زەرتتەۋلەرگە  وتباسىلىق بيۋدجەتتەن جۇمسالاتىن  شىعىنداردى  ايتارلىقتاي ازايتادى دەپ ۇمىتتەنەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار