تۋعان ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العالى جيىرما ەكى جىل جىلجىپ وتە شىقتى. بۇل تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات. دەسەك تە, وسى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ عاسىرعا پارا-پار جولدان وتكەنى انىق. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «قازاقستان وسى جىلداردى وتان تاريحىنداعى ابىرويلى دا اسقاق تابىستارىمەن ورنەكتەي الدى. تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنان تۇراقتى دوس, اينىماس ارىپتەس, ساپارلاس سەرىكتەر, قاقىسى بۇزىلماس كورشى تاپقان قازاقستان جاڭا مىڭجىلدىقتىڭ ۇلى كوشىندە كەرۋەن تارتىپ كەلەدى», – دەگەن سوزدەرىنەن دە وسىنى اڭعارامىز. ازاتتىق بىزگە اسپاننان تۇسە قالعان جوق. ول دەربەس ەل بولۋ جولىنداعى كۇرەستە «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» بابالارىمىزدىڭ قانىمەن, تەرىمەن كەلدى. بۇل ورايدا, الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ەلىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءتىپتى ولشەۋسىز.
تۋعان ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العالى جيىرما ەكى جىل جىلجىپ وتە شىقتى. بۇل تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات. دەسەك تە, وسى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ عاسىرعا پارا-پار جولدان وتكەنى انىق. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «قازاقستان وسى جىلداردى وتان تاريحىنداعى ابىرويلى دا اسقاق تابىستارىمەن ورنەكتەي الدى. تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنان تۇراقتى دوس, اينىماس ارىپتەس, ساپارلاس سەرىكتەر, قاقىسى بۇزىلماس كورشى تاپقان قازاقستان جاڭا مىڭجىلدىقتىڭ ۇلى كوشىندە كەرۋەن تارتىپ كەلەدى», – دەگەن سوزدەرىنەن دە وسىنى اڭعارامىز. ازاتتىق بىزگە اسپاننان تۇسە قالعان جوق. ول دەربەس ەل بولۋ جولىنداعى كۇرەستە «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» بابالارىمىزدىڭ قانىمەن, تەرىمەن كەلدى. بۇل ورايدا, الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ەلىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءتىپتى ولشەۋسىز. بۇگىندە ولار جايلى جازىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز باسقا. ۇلتتىق تاۋەلسىزدىك, ءوزىن-ءوزى باسقارۋ, قۇقىقتىق مەملەكەت پرينتسيپتەرىن قازاق قوعامىنا ەنگىزۋ, اعارتۋ ءىسىن جاقسارتۋ, ءتىلدى دامىتۋ سياقتى بيىك مۇرات مەن ماقساتتار توڭىرەگىنە توپتاسقان, جاڭارۋ مەن بوستاندىق يدەيالارىنىڭ ناعىز جارشىلارى بولعان سول اياۋلىلارىمىزدىڭ ەسىمدەرى ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن «جابۋلى قازان جابۋلى» كۇيىندە جاتتى. ويتكەنى, كەڭەس وكىمەتى قازاق ەلىنىڭ ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنا, ونىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرىنە بايلانىستى ءىس جۇزىندە ۇلى دەرجاۆالىق شوۆينيستىك ساياسات ۇستانىپ, ءوزىنىڭ بار يدەولوگيالىق كۇش-قۋاتىن ۇلتتىق سانانى تۇنشىقتىرۋعا باعىتتادى. سول كەزەڭدە, اسىرەسە, قازاق ەلىنىڭ ساياسي قايراتكەرلەرىنىڭ مۇراسىنا كوپ قيانات جاسالدى.
الاشتىڭ ۇلى قايراتكەرلەرىنىڭ ءبىرى ءالىمحان ەرمەكوۆتىڭ دە وسىنداي ساياساتتىڭ قۇربانى بولعانىنا بۇگىن كوز جەتكىزىپ وتىرمىز. وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىنا دەيىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ونى بىلەتىندەر وتە از بولدى. ونىڭ ەسىمى قازاق كەڭەس ەنتسيكلوپەدياسىنا ەنگىزىلمەدى, تاريحشىلار دا ول تۋرالى شىندىقتى ايتا المادى. تەك ماتەماتيكتەر عانا قازاقستانداعى ماتەماتيكا ءبىلىمى مەن عىلىمى تاريحىن قاراستىرعاندا ءا.ەرمەكوۆتى وقتا-تەكتە اۋىزعا الاتىن. ءسوز جوق, بۇكىل عۇمىرىن ۇستازدىققا ارناعان, قازاقتان شىققان تۇڭعىش ماتەماتيك, پروفەسسور ءا.ەرمەكوۆتىڭ عىلىم سالاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى وتە زور. ونىڭ ۇستازدىق جولىن قىسقاشا شولار بولساق, ەل يگىلىگى جولىندا قىرۋار ىستەر اتقارعانىنا كوز جەتكىزەمىز. ول 1935 جىلى قازاق تىلىندە « ۇلى ماتەماتيكا كۋرسى» اتتى كىتاپتىڭ ءبىرىنشى ءبولىمىن, 1936 جىلى ۇستازدىق تاجىربيەسى نەگىزىندە «قازاق ءتىلىنىڭ ماتەماتيكا تەرميندەرى» اتتى تۇسىندىرمە سوزدىگىن, ال 1937 جىلى «دەتەرمينانت تەورياسىنىڭ ەلەمەنتتەرى» دەپ اتالاتىن ەڭبەگىن جازدى. وكىنىشكە قاراي, 1938 جىلى «حالىق جاۋى» اتانىپ, تۇتقىندالۋىنا بايلانىستى ونىڭ وڭدەلىپ, باسپاعا تاپسىرىلعان « ۇلى ماتەماتيكا كۋرسى» كىتابىنىڭ 2-ءبولىمى جوعالىپ كەتتى, دايىنداعان دوكتورلىق جۇمىسى اياقتالماي قالدى.
ءا.ەرمەكوۆ 1921-1922 جىلدارى قارقارالىدا ەكى ساتىلى مەكتەپ پەن پەداگوگيكالىق تەحنيكۋمدى (قازىر ساران پەدكوللەدجى) اشۋعا تىكەلەي باسشىلىق جاساعان. 1926 جىلى ءبىرجولا وقىتۋشىلىق قىزمەتكە اۋىسقاننان كەيىن, 1926-1928 جىلدارى تاشكەنتتەگى تۇڭعىش قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ جوعارى ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى, كەيىن جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, 1928-1930 جىلدارى الماتىداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, 1930-1936 جىلدارى قازاق مەملەكەتتىك زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك ينستيتۋتىنىڭ دوتسەنتى ءارى پروفەسسورى جانە ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتتەرىن اتقاردى. 1936-1938 جىلدارى قازاق كەن-مەتاللۋرگيالىق ينستيتۋتىندا ماتەماتيكا جانە تەوريالىق مەحانيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتىن جالپىتەحنيكالىق فاكۋلتەتتىڭ دەكانى قىزمەتىنە قوسا اتقاردى. 1938 جىلدىڭ باسىندا كۋيبىشەۆتىڭ (قازىرگى سامارا) جوسپارلاۋ ينستيتۋتىندا ماتەماتيكا جانە ماتەماتيكالىق ستاتيستيكا كافەدراسى
