ايماقتار • 28 قاڭتار، 2020

اقتوبە وبلىسىندا ااك تاعايىنداۋ تەتىكتەرى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىپ جاتىر

58 رەتكورسەتىلدى

2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەلىمىزدە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) تاعايىنداۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى مەن فورماتتارى ەنگىزىلگەنى ءمالىم. وسىعان وراي بىرقاتار جاڭا زاڭنامالىق اكتىدە قولدانىسقا كىرگەنى بەلگىلى. ەندىگى كەزدە جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار ااك تولەۋگە قاتىستى وزگەرىستەردى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋى قاجەت بولىپ وتىر. بۇل تۇرعىدا اقتوبە ايماعىندا جاندى ءىس-قيمىل ايقىن بايقالا باستاعانىن ايتقان ءجون.

ونىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن اقتوبە وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسى الەۋمەتتىك ءمانى مەن ماڭىزى جوعارى جاڭا ءىستى وتكەن 2019 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىنگى ااك بەرۋدىڭ جاي-كۇيىنە تالداۋلار مەن ساراپتاۋلار جانە سالىستىرۋلار جاساۋدان باستاپ وتىر.

اتاپ ايتقاندا، بۇل كەزدە وڭىردە ااك الۋشىلار اراسىنداعى ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتىلىپتى. ولاردىڭ قاتارىن تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقاندار مەن اقىلى قوعامدىق قىزمەتكە جولدانعاندار جانە الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى مەن جاستار پراكتيكاسىنا جىبەرىلگەندەر قۇرايدى. سونىمەن بىرگە وسى ارالىقتا وبلىستا جاڭا كاسىبي ماماندىقتارعا ازىرلەۋ ءۇشىن قىسقا مەرزىمدى كۋرستار ۇيىمداستىرىلعان.

اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك بەرۋگە قاتىستى بيىل قولدانىسقا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر نولدىك تسيكلدان باستالماعانى بەلگىلى. سوندىقتان اتالعان باسقارمانىڭ ساراپشى ماماندارى الدىنعى جىلداردا جيناقتالعان تاجىريبەنىڭ ءتيىمدى ءارى پايدالى تۇستارىن ااك-ءتىڭ جاڭا فورماتى جاعدايىندا دا ودان ءارى پايدالانا بەرگەندى ءجون سانايدى.

سونىمەن بىرگە بىلتىر وڭىردە وسى وڭ قورىتىندى ىستەرگە كەرەعار جايتتار دا بولعانىن جاسىرىپ قالۋدىڭ ەشقانداي ءجونى جوق. بۇل بىرقاتار ااك الۋشىنىڭ ءوز تابىستارىن جاسىرۋ فورمالدى تۇردە جۇمىستان شىعۋ جانە جالعان نەكە بۇزۋ سەكىلدى تەرىس ءىس-ارەكەتتەرگە جول بەرۋ دەرەكتەرى بولىپ وتىر. انىقتالعان ءتىزىم ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جانىنداعى «ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعىنا» جيناقتالعان. وسى تىزىمگە سايكەس وبلىستا كىرىستەرى مەن شىعىستارىنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىعى بار ااك الۋشىلارمەن جەكە تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. ءارى وسى تۇرعىدا وڭاشا كەزدەسۋلەر وتكىزىلگەن.

سونىڭ ناتيجەسىندە كىرىستەرىن جاسىرعان 1505 وتباسىعا تولەم تولەۋ توقتاتىلىپ، 1754 وتباسىعا قايتا ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىلدى. ال 229 وتباسىعا تاعايىندالعان تولەم ناقتىلاۋ بارىسىندا دالەلدەنبەگەندىكتەن وزگەرىسسىز قالدىرىلدى. ءسويتىپ، جوعارىدا اتالعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جالپى سانى 61 وتباسىعا 51،1 ميلليون تەڭگە ارتىق ءارى نەگىزسىز تولەنگەنى انىقتالىپ، بيۋدجەتكە كەرى قايتارىلدى. سونىمەن قاتار وبلىس بويىنشا 2018 جىلى ءبىر ميلليوننان ون ميلليون تەڭگەگە دەيىن كىرىسى بار 143 جەكە كاسىپكەر ااك الۋشىلار قاتارىنىڭ بەل ورتاسىنان ورىن الىپتى.

ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا ولاردىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىس جاعدايلارىنا قايتادان تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، كىرىستەرى مەن تابىستارىنىڭ مولشەرىن انىقتادى. سونىڭ ارقاسىندا ون سەگىز وتباسىدان ەكى ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات بيۋدجەتكە كەرى قايتارىلدى. ااك تاعايىنداۋدىڭ بيىل قولدانىسقا ەنگىزىلگەن جاڭا فورماتى جاعدايىندا مۇنداي «اتتەگەن-ايلاردان» ءتيىستى ساباق الا ءبىلۋ قاجەتتىلىگى ەرىكسىز تۋىندايدى.

بۇل ماقساتتا بيىلعى جىلدىڭ باسىندا وبلىستا ااك بەرۋ ماسەلەلەرىنە اشىقتىق پەن جاريالىلىق قاعيداتتارىن ورنىقتىرۋ ءۇشىن جاڭا ايماقتىق جۇمىسشى توبى قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا كىرىستەر جانە ىشكى ىستەر مەن ادىلەت دەپارتامەنتتەرى، پروكۋراتۋرا ورگاندارى، دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن اۋىل شارۋاشىلىق باسقارمالارى جانە اقساقالدار القاسى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى ەنگىزىلگەن.

سونىمەن بىرگە وبلىستىڭ بارلىق اۋدانىندا ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قۇرامى قايتا قارالىپ، جاساقتالدى. قازىرگى كۇنى 161 ۋچاسكەلىك كوميسسيا ءوز جۇمىستارىن ويداعىداي جۇرگىزىپ كەلەدى. ءسويتىپ، جاڭا تەتىك جاعدايىندا وتكەن جىلدارى بولعان تەرىس ءىس-ارەكەتتەرگە جول بەرمەۋدىڭ مۇلدەم جاڭاشا تىڭ جولدارى بەلگىلەندى. بيىل جاڭادان قولعا الىنعان ىستەردىڭ ەكىنشى ءبىر تارماعى جۇمىسى جوقتىق - ماسىلدىققا سەبەبىن تيگىزبەۋى تۇرعىسىنان تامىر تارتادى.

- سوعان سايكەس بارلىق شارتتى اقشالاي الۋشىلارعا الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتتار تولتىرىلدى. ءارى ولاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇعان قوسا ااك الۋشىلاردىڭ كىرىستەرىنە اسسيستەنتتەر تاراپىنان اي سايىن مونيتورينگتىك زەرتتەۋلەر جاساۋ ءتارتىبى قولعا الىندى. بۇعان قوسا وبلىستا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە قايتا ەسەپتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى، - دەيدى اقتوبە وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى بۇلبۇل ەلەۋسىنوۆا.

تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن ماسەلە، بيىلدان باستاپ ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان تاعايىندالاتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاجدىعىن انىقتاۋ كريتەريى بەلگىلەندى دەدى ول بۇدان ءارى. سونداي-اق، ونىڭ ايتۋىنشا، ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قۇرامى تۇگەلدەي قايتا جاڭعىرتىلىپ، ولارعا زاڭنامالىق قۇقىقتار بەكىتىلگەن.

ءبىز بۇگىنگى كۇن تاقىرىبىنا جازىلعان وسى ماتەريالىمىزدى وندىرىسكە ازىرلەۋ كەزىندە اقتوبە وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات توعجانوۆقا دا جولىققان ەدىك. ول دا بيىلدان باستاپ ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قىزمەتىنە زور سەنىم ارتىلىپ، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەنىن اتاپ كورسەتتى. ولار ءار اپتا سايىن ااك-كە مۇقتاج وتباسىلاردىڭ جاي-كۇيىمەن تولىقتاي تانىسىپ، كىرىستەرى مەن شىعىستارىن ساراپقا سالۋدا.

جوعارىدا ايتىلىپ وتكەندەي، بۇعان دەيىنگى جىلداردا ااك بەرۋ ىسىندە ادامدىق فاكتور دا، سىبايلاستىق سيپاتىنداعى كورىنىستەر دە ءارى بىرقاتار تۇسىنىسپەۋشىلىك دەرەگى دە كەزدەسكەنى ءمالىم. ااك تاعايىنداۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى مەن تەتىكتەرى مۇنداي زاڭسىزدىقتاردىڭ جولىن كەسە الادى دەۋگە تولىق نەگىز بار.

مىنە، اقتوبە ايماعىندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋگە قاتىستى قولعا الىنعان ىستەردىڭ كەيبىر مىسالدارى مەن يىرىمدەرى وسىنداي.

 

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە

باستى اقپارات (21.02.2020)

ۆيدەو • 21 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار