ساياسات • 21 قاڭتار، 2020

«ۇلتقا قىزمەت ەتۋ – مىنەزدەن»

115 رەتكورسەتىلدى

قازاقستان پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ 2019 جىلعى 2 قىركۇيەك­تەگى حالىققا جولداۋىندا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنا كوشۋدىڭ قاجەتتىلىگىن اتاپ كورسەتتى.

كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ جوعارى بىلىك­تى­لى­گىنە نەگىزدەلسە، حالىق ءۇنىن تىڭداي ءبىلۋ لاۋازىمدى ادامداردىڭ ءوزى ىسىنە دەگەن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋىنە بايلانىستى.

پرەزيدەنتتىك جاستار كادر­لىق رەزەرۆ قۇرامىمەن كەزدەسكەن ەل پرەزي­دەن­تى ق.توقاەۆ الاش ارداق­­تىسى ءاليحان بوكەي­حانوۆتىڭ «ۇلتقا قىز­مەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس، مىنە­ز­دەن» دەگەن مازمۇنى تەرەڭ سوزىنە توق­تا­لىپ، بۇل ءسوزدىڭ قانشا زامان وتسە دە وزەكتىلىگى جو­يىلماي ءمانى ارتا تۇسەتىنىن باسا ايتتى.

مىنەز ادامنىڭ ىشكى الەمىنىڭ اي­نا­­سى. ءجۇسىپ بالاساعۇن «كىسى­گە ەكى دۇنيە­دە پايدالى – ىزگى ءىس نەمەسە مىنەزى تۇزۋ­لىك. ەكىنشىسى – ۇيات، ءۇشىنشىسى – ادىل­دىك. بۇل ۇشەۋى ارقىلى ادام شىن باقىت تابا­دى» دەگەن. بۇل تۇستا ۇيات پەن ادىلدىك مىنەزدىڭ سىڭارى ەكە­نىن ويدا ۇستاۋ قاجەت. ءبىلىم ىزگى­لىككە جۇم­سالماسا، ونىڭ پاي­داسىنان زيانى ارتۋى ابدەن مۇم­كىن. سوندىقتان شىعىس دانا­لىعى ادام مىنەزىنىڭ كور­كەم­دىگىن الدىڭعى ورىنعا شىعارسا كەرەك.

مەم­ل­ەكەتتىك قىزمەتشىلەر – ادىل­­­دىك، جوعارى مورالدىق جاۋاپ­كەر­شى­لىك، كاسىبي ءبىلىم، ولاردى تاجىري­بەدە قولدانا ءبىلۋ، ادالدىق جانە پاراساتتىلىق، بەلسەندى ومىر­لىك ۇستا­نىم سىندى قاسيەتتەرگە يە بولۋى باستى مىندەت. سونىمەن قاتار ولاردىڭ نەگىزگى ميسسياسى ەلگە قىز­مەت ەتۋ ەكەنىن ءتۇسىنۋى ءتيىس. مەم­لەكەت­تىك قىز­مەت ىستەرى اگەنتتىگى مەم­لە­كەت­­تىك قىزمەتشىلەر اراسىندا ۇيىم­داس­تىر­عان «ەلگە قىزمەت ەتۋ – مىنەز­دەن» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنا قاتى­سۋشىلار ءدال وسى پىكىردى ورتاعا سال­عان ەدى.

ۇزدىك شىعارماشىلىق جۇ­مىس­­­تار­دى انىقتاۋ ءۇشىن ار­نايى ىرىك­تەۋ كوميس­سياسى قۇرىلدى. كو­ميسسيا قۇرا­­مىندا جۇمىس ات­قار­عان اگەنت­تىك تورا­عاسىنىڭ ورىن­باسارى دارحان جازىقباەۆ، پار­لامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتورە ءجۇسىپ، «Egemen Qazaq­stan» رەسپۋبليكالىق گا­زەتى» اق باسقارما تور­اعا­سى دار­حان قىدىرالى، «مەم­لە­كەت­­تىك، بانك مەكە­مەلەرى جانە قو­عام­­­دىق قىزمەت كور­سەتۋ قىز­مەت­­كەر­­­لەرىنىڭ سالالىق كا­سىپ­ودا­عى» قوعام­دىق بىرلەستىگىنىڭ تور­ا­عاسى مەيىربولات جا­قىپوۆ جانە ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىن­داعى ەۇۋ كا­فەد­­­را مەڭگەرۋشىسى سەرىك­­­­زات دۇي­­سەن­عازى ۇزدىك دەپ تا­­بىل­عان شى­عار­ماشىلىق جۇ­مىستى ىرىكتەپ الدى.

بايقاۋ ماقساتىنا ساي مەملە­كەت­تىك قىزمەتتىڭ ءيميدجىن كوتەرۋ، مەم­لەكەت­تىك قىز­مەت­شىلەر­دىڭ بىلىكتىلىگىن عانا ەمەس، ولاردىڭ ادەپكە نەگىزدەلگەن بەينەسىن قالىپتاستىرۋ تۋراسىندا وي قوزعاعان 200-گە جۋىق شىعار­ماشىلىق جۇمىس اگەنتتىككە جولداندى. قاتى­سۋ­شىلاردىڭ جۇمىستارى: ۇزدىك ەسسە (ماقالا)، ۇزدىك بەينەروليك، ۇزدىك ۇسى­نىس نوميناتسيالارى بويىنشا باعالاندى.

بايقاۋعا قاتىسۋشىلار ءوز ەڭبەك­تە­رىندە ۇلى تۇلعالاردىڭ سوز­دەرىن، ونىڭ ىشىندە الەمگە اي­گىلى فيلوسوف ءابۋ ناسىر ءال-فارا­بي، ويشىل حاكىم ابايدىڭ ەڭبەك­تەرىنە جۇگىنە وتىرىپ، مازمۇندى شىعارمالار جازىپ شىق­قان.

اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ «تەگىن­دە ادام بالاسى، ادام بالاسىنان اقىل، عىلىم، ار، مىنەز دەگەن نارسەلەرمەن وزباق» دەگەن ءسوزىن تىلگە تيەك ەتىپ، ءبىلىم مەن مىنەزدىڭ، اردىڭ ادام ومى­رىن­دەگى ورنىنا ەرەكشە توقتالعان.

بۇگىنگى مەملەكەتتىك قىزمەت­شىلەر دە حالقىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن قىزمەت ەتۋ­دى وزدەرىنىڭ باستى ومىرلىك قا­عي­دا­سى رەتىندە كورە وتىرىپ، ازا­ماتتىق، ادام­گەر­شىلىك پارىزدارىن سانالى تۇردە ورىنداۋ ارقىلى ەرەك­شەلەنۋى كەرەك.

اتالعان بايقاۋدىڭ قورى­تىن­دى­سى­نا سايكەس، كەلەسى مەم­لەكەتتىك قىز­مەت­شىلەر جەڭىمپاز اتاندى.

«ۇزدىك ەسسە» نوميناتسياسى بويىنشا ءى ورىندى – اتىراۋ وبلىسى قۇرمانعازى اۋدانى دىڭ­­عىزىل اۋىلدىق وكرۋگى اكىمى اپ­پاراتىنىڭ باس مامانى جا­ڭىل­سىن ۋتەشوۆا، ءىى ورىن­دى – الماتى وبلىسى پان­­فيلوۆ اۋدانى ۇلكەناعاش اۋىل­دىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ەرمەك نۇراح­مەتوۆ، ءىىى ورىندى – نۇر-سۇل­تان قالاسى سارىارقا اۋدانى اكىمى اپپاراتىنىڭ ىشكى سايا­سات جانە الەۋمەتتىك سالا ءبولىمى­نىڭ باسشىسى ءابدىراحمان داۋ­لەن­باەۆ يەلەندى. ال «ۇزدىك بەينە­رو­ليك» تۇسىرۋدە ءى ورىندى – اق­توبە وبلى­سى ويىل اۋدان­دىق ءبىلىم، دەنە شىنىق­تىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ باس ما­ما­نى گۇلزات جەتكەرگەنقىزى، ءىى ورىن­­دى – اتىراۋ قالاسى اكىمى اپپا­­را­­­تى­نىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى الى­­بەك ناۋاروۆ، ءىىى ورىندى – تۇركى­ستان وبلى­سى قازىعۇرت اۋدا­نى قىزىلقيا اۋىلدىق وكرۋ­گى اكى­مىنىڭ باس مامانى باع­لان ماۋلەنوۆ قانجى­عالادى. سونى­­مەن بىرگە «تاڭداۋلى ۇسى­­نىس» نو­مي­ناتسياسىندا ءى ورىن­­دى – شىعىس قازاقستان وب­لى­­سى بورو­دۋليحا اۋدانى باقى اۋىل­­دىق وكرۋ­گى­ءنىڭ باس مام­انى نۇر­لان الىپ­باەۆ، ءىى ورىن­­دى – شىم­كەنت قالاسى بويىن­­شا قا­­زى­­نا­شىلىق دەپار­تا­مەن­تى باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى قال­مۇحانبەت بايساريەۆ، ءىىى ورىندى – ماڭعىستاۋ وبلىسى مۇ­نايلى اۋدان­دىق ىشكى ساياسات جا­نە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باس­شىسى سارا نوعاەۆا كوميسسيا شە­شىمىنە سايكەس جەڭىپ الدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەسىك نەگە «تەسىك»؟

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار