تەكەلىدە ساپاسى جوعارى شويىن وندىرىلەتىنىنەن جۇرت حاباردار. 2016 جىلدان بەرى قايتا جاندانعان بۇل وندىرىستە جىل سايىن قوسىمشا قورىتۋ تسەحتارى اشىلىپ, ىرگەسى كەڭەيۋدە. بيىل شويىن بالقىتۋ وندىرىسىندە جۇمىس ىستەيتىن كەنشىلەر سانى 1000 ادامعا جەتتى. كورىگى قىزعان دومنا پەشتەرىندە بالقىپ, قالىپقا قۇيىلعان ءونىم ىشكى جانە سىرتقى نارىققا شىعارىلۋدا. تەكەلى كەنشىلەرى بيىل 7200 توننا شويىن ءوندىرىپتى. الداعى جىلى وندىرىستە ەكىنشى دومنا پەشى ىسكە قوسىلىپ, جۇمىس ىرعاعى ارتا تۇسەدى دەپ كۇتىلۋدە. جۇمىسشىلار سانى دا كوبەيىپ, مەتاللۋرگتەر قاتارى 1500 ادامعا دەيىن تولىقپاق.
وندىرىسكە جان بىتكەن جەردە تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسى دا داميتىنى بەلگىلى. ادامدارعا جايلى ءۇي, جاعىمدى ورتا قاجەت. ينفراقۇرىلىم دا زامانعا ساي بولۋعا ءتيىس. بۇل باعىتتا شاعىن قالادا ءبىراز شارۋا ىستەلىپتى.
– «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قالاداعى «مەتاللۋرگ» شاعىن اۋدانىنىڭ كارىز جەلىلەرى مەن ماگيسترالدى جىلۋ جەلىلەرى قايتا جاڭعىرتىلدى. ناتيجەسىندە بارلىعى 23,3 شاقىرىم كارىز جەلىسى مەن 5,02 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرى تولىق جاڭاردى. قالادا باسپانا ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تابۋدا. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 40 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي سالىنۋدا, ونى جاقىندا پايدالانۋعا بەرەمىز. تاعى ەكى 40 پاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن قولعا الدىق, – دەيدى تەكەلى قالاسىنىڭ اكىمى باقتيار ونەرباەۆ.
شاعىن قالادا شارۋاشىلىق تا وركەن جايىپ كەلەدى. تەكەلىنىڭ شارۋالارى ەت, ءسۇت, كوكونىس وندىرۋدەن الدىڭعى ورىندا. وتكەن 10 ايدا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر وندىرگەن ءونىم 6,5 ملرد تەڭگەنى قۇراپتى. وسى تەكەلىدە ايماقتى تابيعي كو- كونىسپەن قامتىپ وتىرعان «Green House» جىلىجاي كەشەنى بار. وسى كەشەننىڭ ونىمىنە سۇرانىس كوبەيىپ, ءبىر عانا قياردىڭ 452 مىڭ تونناسى نارىققا شىعارىلدى. سۇرانىستىڭ ارتۋى كاسىپكەرلىكتىڭ دە دامۋىنا ىقپال ەتەدى. ياعني, قالاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى نىساندار سانى 311 بىرلىككە ارتىپ, 2800 ادام ەڭبەكپەن قامتىلعان. ونىڭ ىشىندە بەس بىردەي ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ نىسانى جاڭادان اشىلىپ, 14 ادام تۇراقتى جۇمىس تاۋىپتى.
ەكونوميكانىڭ وزەگى ءوندىرىس قوي. تەكەلىنىڭ جاندانعان ونەركاسىبى وتكەن 10 ايدا 17,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ءونىم وندىرگەن ەكەن. ءوسۋ كورسەتكىشى 104,4 پايىزدى قۇراپ وتىر. الداعى جىلى دامۋ قادامى قارىشتاي بەرمەك. ول ءۇشىن بىرنەشە ينۆەستيتسيالىق جوبا جاسالعان. بۇيىرسا, ىشكى نارىقتىڭ قاجەتىن وتەيتىن بولات ءپىشىندى قۇيمالار شىعاراتىن «ەلەكترومارگانەتس» زاۋىتى ىسكە قوسىلماق. جوبانىڭ قۇنى 433 ملن تەڭگە شاماسىندا, 20 ادامعا تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. اك دايىندايتىن «اkAltunProducts» سەرىكتەستىگى دە تەكەلىدەن ءوندىرىس ورنىن اشپاق, بۇعان ينۆەستورلار 135 ملن تەڭگە قارجى سالۋعا دايىن. 30 ادامدى جۇمىسپەن قامتىماق. تاعى ءبىر 5 ملن تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسياسىن «Tasun» جشس ميكروكالتسيت ءوندىرىسىن كەڭەيتۋگە سالىپ وتىر ەكەن, مۇندا دا 20 جۇمىسشىعا سۇرانىس بار.
جالپى, بۇگىنگە دەيىن تەكەلى ەكونوميكاسىن دامىتۋعا 4,7 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپتى. ناقتى كولەم يندەكسى 96,1 پايىزدى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە بيۋدجەت قارجىسىنان بولەك, جەكە كوزدەردەن قۇيىلعان قارجىنىڭ ۇلەسى 77,9 پايىز ەكەن, اقشاعا شاققاندا 3,7 ملرد تەڭگە شاماسىندا. ال كەلەر جىلى يگەرىلەتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 6,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە بولجانعان.
ارينە, الەۋمەتتىك سالادا قوردالانعان ماسەلە بار. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋدىڭ ءتۇرلى جولدارى قاراستىرىلعان. ول ءۇشىن الداعى جىلى 470 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلماق. بۇل قالاداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 4,7 پايىزعا دەيىن ازايتادى.
– تەكەلىدە 415 كوپ بالالى وتباسى تۇرادى. ولاردىڭ دەنى باسپانا ماسەلەسىن شەشۋدى وتىنەدى. بيىل الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالماعان وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 25 پاتەر ساتىپ الىندى. دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن 5 كوپ بالالى وتباسى باسپانالى بولدى. 7 وتباسى «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى اياسىندا قونىس تويىن تويلادى, – دەيدى قالا اكىمى ب.ونەرباەۆ.
الماتى وبلىسى
