ونىڭ ىشىندە پروكۋراتۋرانىڭ ارالاسۋىمەن عانا مىڭنان استام جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك داۋى شەشىمىن تاۋىپتى. ال ەڭبەكاقى قارىزىنا قاتىستى وتەلگەن قارجى كولەمى 150 ملن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل دەرەكتەر پروكۋراتۋرانىڭ 2019 جىلدى قورىتىندىلاعان القا ماجىلىسىندە جاريا بولدى. وبلىس پروكۋرورى ازامات جىلىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ايماقتاعى قىلمىس جاعدايى تۇراقتى دەڭگەيدە بولعان. جالپى, قۇقىق بۇزۋشىلىق سيپاتى 22,2 پايىزعا ازايىپ, جىل باسىنان بەرى 21 528 وقيعا تىركەلگەن.
– ادام قۇقىعى مەن زاڭنىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلگەن ىستەر ادىلەتتىڭ ورناۋى مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋدا ءوز جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى پروكۋرورلاردىڭ ارالاسۋىمەن 72 ادامعا قاتىستى شىعارىلعان سوت شەشىمى قايتا قارالىپ, زاڭ مارتەبەسى ۇستەمدىك قۇردى. ناتيجەسىندە 34 ادامنىڭ قۇقىعى قورعالدى. قاداعالاۋدىڭ ارقاسىندا وبلىس كولەمىندە ۋاقىتشا ۇس- تالعان 30 ادامعا قاتىستى ءىس توقتاتىلىپ, زاڭسىز قامالعان 40 ادام اقتالدى, – دەيدى وبلىس پروكۋرورى ازامات جىلقىباەۆ.
جالپى, پروكۋراتۋرانىڭ ەسەپكە الۋ-تىركەۋ ءتارتىبى بويىنشا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋىنىڭ ناتيجەسىندە 64 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق ەسەپكە الىنعان ەكەن. اسىرەسە, قاداعالاۋ اكتىسى نەگىزىندە تۇرعىنداردى اۋىز سۋمەن, تابيعي گازبەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جانە جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۋاقىتشا وتەمدىك تاريفتەر ەنگىزىلىپ, 306 مىڭ ادامنىڭ قۇقىعى قورعالعان. سونداي-اق قاداعالاۋشى ورگاننىڭ تەكسەرۋىنەن كەيىن جالپى اۋماعى 48,1 مىڭ گەكتار بولاتىن پايدالانىلماعان جەر تەلىمى انىقتالىپ, مەملەكەتكە قايتارىلدى. اتقارۋ ءوندىرىسى بويىنشا دا بەرەشەك تۇلعالاردان 920,3 ملن تەڭگە قارىز وندىرىلگەن. وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ىقپال ەتۋىنەن كەيىن زاڭ بۇزعان 2 مىڭنان استام ادام ءارتۇرلى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, مەملەكەت پايداسىنا وندىرىلگەن اقشالاي كىرىستىڭ جالپى كولەمى 1 ملرد تەڭگەگە جەتكەن ەكەن.
ايتپاقشى, وبلىس پروكۋراتۋراسى وڭىردەگى وتەلمەگەن ايىپپۇل كولەمىنىڭ ازايماي وتىرعانىنا الاڭداۋلى. ماسەلەن, 2018 جىلى اتقارۋشى ءوندىرىس بويىنشا قارىز سوماسى 6,5 ملرد تەڭگەگە جەتسە, 2019 جىلى بۇل كورسەتكىشتىڭ 19 پايىزى عانا وندىرىلگەن ەكەن. ياعني, ارعى جىلداردىڭ بەرەشەگىن ءوندىرىپ الۋ ءىسى بيىل دا جالعاسادى. ويتكەنى جاڭا جىلعا وتكەن قارىز كولەمى 6,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ماماندار ايىپپۇل قارىزىنىڭ جىل سايىن وسۋىنە ازاماتتاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ تومەندىگى مەن سوت ورىنداۋشىلاردىڭ جەتكىلىكتى جۇمىس ىستەمەۋى سەبەپ بولىپ وتىر دەگەن پىكىردە.
جالپى, ايىپپۇل قارىزىمەن نەگىزىنەن جەكە سوت ورىنداۋشىلارى اينالىسۋى ءتيىس ەكەن. الايدا, 2011 جىلدان بەرى جۇيەگە ەنگىزىلگەن جەكە سوت ورىنداۋشىلار قىزمەتى بۇل سەنىمدى اقتاپ وتىرعان جوق. ءتىپتى اتقارۋ ءىسى بويىنشا بورىشكەرگە قاتىستى قاتاڭ شارالاردى قاساقانا جۇزەگە اسىرماۋ دەرەكتەرى دە كەزدەسۋدە. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە سوت ورىنداۋشىلاردىڭ 1 500 اتقارۋ پاراعى بويىنشا ءىس قوزعاۋدان زاڭسىز باس تارتقانى انىقتالعان. نەگىزىنەن بۇل جاعداي كولىك سالىعىن تولەۋدەن جالتارعاندارعا قاتىستى بولعان. بورىشكەردىڭ كولىگى مەن مۇلكىنە قاتىستى بۇعاتتاۋ شاراسىنا قاتىستى كوزجۇما قاراعان 406 وقيعا تىركەلدى.
سونداي-اق سوت شەشىمىمەن سالىق قارىزىن وتەمەگەن تۇلعالاردىڭ شەتەلگە شىعۋىنا قويىلعان توسقاۋىل شارالارى دەر كەزىندە اتقارىلماي وتىر. مىسالعا, وتكەن جىلى 74 000 بورىشكەرگە قاتىستى شەشىم ورىندالماي, مەملەكەتكە قارىز ادامدار ەل شەكاراسىن ەش كەدەرگىسىز كەسىپ وتكەن ەكەن.
الماتى وبلىسى